Keyingi yillarda mamlakatimizda bolalarni, ayniqsa, zoʻravonlikdan jabrlangan bolalarni ijtimoiy himoya qilish tizimini takomillashtirishga qaratilgan izchil chora-tadbirlar amalga oshirilmoqda.

Xususan, Oʻzbekiston Respublikasi Bogota harakatlar chaqiruviga qoʻshildi va Bolalarga nisbatan zoʻravonlikka chek qoʻyish boʻyicha global alyans aʼzoligiga qabul qilindi. 2026 — 2030-yillarga moʻljallangan Bolalarni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish strategiyasi tasdiqlandi.

Shu bilan birga bugungi kunda bolalarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari himoyasini yanada kuchaytirish, ularni zoʻravonlikning barcha shakllaridan himoya qilish mexanizmlarini takomillashtirish, protsessual harakatlar jarayonlarida ularning malakali yuridik yordam olish imkoniyatini taʼminlash, shuningdek bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan jinoiy qilmishlar uchun javobgarlikni kuchaytirish zaruriyati yuzaga kelmoqda.

Mazkur Qonun bilan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga bolalarga nisbatan zoʻravonlik, shu jumladan jinsiy zoʻravonlik, shuningdek bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan jinoiy qilmishlar uchun javobgarlikni kuchaytirishni hamda voyaga yetmaganlarga nisbatan yangi majburlov choralarini belgilashni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga voyaga yetmaganlar uchun qoʻshimcha protsessual kafolatlarni belgilashga, shu jumladan voyaga yetmaganlarga nisbatan zoʻravonlik bilan bogʻliq ishlar boʻyicha vasiylik va homiylik organlari vakillarining ishtirokini taʼminlashga, qonuniy vakillarning ishtirok etishiga va ularni almashtirishga hamda voyaga yetmaganlar ishtirokida ayrim protsessual harakatlarni oʻtkazishning oʻziga xos xususiyatlarini belgilashga qaratilgan qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilmoqda.

Bundan tashqari Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga bolalarni tarbiyalash majburiyatlarini bajarmaganlik va ularni tarbiyalash hamda ularga taʼlim berish jarayonida zoʻravonlik sodir etganlik uchun javobgarlikni kuchaytirish, aniqlangan huquqbuzarliklar haqidagi axborotni taqdim etmaganlik, Bolalar masalalari boʻyicha komissiyalarning qarorlarini ijro etmaganlik, shuningdek bolalarni ularning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborotdan himoya qilish toʻgʻrisidagi qonunchilikni buzganlik uchun javobgarlik belgilanishini nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda. Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga voyaga yetmaganlarga nisbatan jinoyat-huquqiy taʼsir choralarini amalga oshirish tartibini ularni taʼlim tashkilotlariga, tarbiya muassasalariga va ijtimoiy xizmatlar koʻrsatuvchi muassasalarga joylashtirish bilan bogʻliq holda takomillashtirishga qaratilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Shu bilan birga boshqa qonun hujjatlariga voyaga yetmaganlar oʻrtasida huquqbuzarliklar profilaktikasi mexanizmlarini, tazyiq va zoʻravonlik masalalari boʻyicha murojaatlarni koʻrib chiqish tartibini takomillashtirishni, qonunchilikning ayrim qoidalarini ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarining tugatilishiga muvofiqlashtirishni, bolaga nisbatan zoʻravonlik sodir etgan xodim bilan mehnat shartnomasini bekor qilishning qoʻshimcha asosini belgilashni, shuningdek zoʻravonlikdan jabrlangan yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarni davlat hisobidan yuridik yordam bilan taʼminlashni nazarda tutuvchi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilmoqda.

Mazkur Qonun bolalarni zoʻravonlikdan himoya qilishga, taʼlim, sogʻliqni saqlash, aholini ijtimoiy himoya qilish boʻyicha tashkilotlarning va boshqa sohalardagi tashkilotlarning masʼuliyatini oshirishga, bolalarga nisbatan maʼmuriy huquqbuzarliklarning va jinoyatlarning oldini olishga, sodir etilgan huquqbuzarliklar uchun javobgarlikning muqarrarligini taʼminlashga, shuningdek bolalarning huquqlarini, erkinliklarini va qonuniy manfaatlarini taʼminlashga xizmat qiladi.

1-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2012-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 1, 3-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1996-yil, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165-modda; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 314-modda, № 12, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 12, 656-modda; 2007-yil, № 4, 158, 166-moddalar, № 6, 248-modda, № 9, 416, 422-moddalar, № 12, 607-modda; 2008-yil, № 4, 187, 188, 189-moddalar, № 7, 352-modda, № 9, 485, 487, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 128-modda, № 9, 329, 334, 335, 337-moddalar, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 5, 176, 179-moddalar, № 9, 341-modda, № 12, 471, 477-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 343-modda; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar; 2018-yil, № 1, 4-modda, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430-modda, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 471-modda, № 9, 592-modda, № 11, 787-modda, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 204-modda, № 7, 449-modda, № 10, 593-modda, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, № 3, 217-modda, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 10, 966, 968, 973-moddalar, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 466-moddalar, № 6, 575-modda, № 10, 981-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185, 187, 188-moddalar, № 4, 265-modda, № 5, 319-modda, № 10, 798-modda, № 11, 921-modda; 2024-yil, № 1, 8-modda, № 2, 111-modda, № 3, 245-modda, № 8, 818-modda, № 9, 954, 964-moddalar, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1079, 1083-moddalar, № 11, 1186-modda, № 12, 1280, 1287-moddalar; 2025-yil, № 2, 196-modda, № 3, 376, 377-moddalar, № 5, 643, 647-moddalar, № 8, 968-modda, № 9, 1042-modda, № 10, 1156-modda, № 11, 1236-modda; 2026-yil, № 1, 5-modda, № 3, 249, 250, 253-moddalar, № 4, 353, 354, 361-moddalar, № 6, 621, 622, 626-moddalar, № 7, 747-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 50-moddaning:

uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Uzoq muddatli ozodlikdan mahrum qilish yigirma yildan ortiq, lekin yigirma besh yildan koʻp boʻlmagan muddatga belgilanadi va faqat javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirish (97-moddaning ikkinchi qismi), oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsning nomusiga tegish (118-moddaning toʻrtinchi qismi), oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsga nisbatan zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki uning ojizligidan foydalanib, jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirish (119-moddaning toʻrtinchi qismi), terrorizm (155-moddaning uchinchi qismi) uchun tayinlanishi mumkin”;

oltinchi qismidagi “mumkin emas” degan soʻzlar “mumkin emas, bundan bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan qasddan sodir etilgan jinoyatlar mustasno” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 51-moddaning ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi javobgarlikni ogʻirlashtiradigan holatlarda qasddan odam oʻldirish (97-moddaning ikkinchi qismi), oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsning nomusiga tegish (118-moddaning toʻrtinchi qismi), oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsga nisbatan zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki uning ojizligidan foydalanib, jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirish (119-moddaning toʻrtinchi qismi), terrorizm (155-moddaning uchinchi qismi) uchun belgilanadi”;

3) 57¹-moddaning matni “(97-moddaning ikkinchi qismi)” degan soʻzlardan keyin “oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsning nomusiga tegish (118-moddaning toʻrtinchi qismi), oʻn toʻrt yoshga toʻlmagan shaxsga nisbatan zoʻrlik ishlatib, qoʻrqitib yoki uning ojizligidan foydalanib, jinsiy ehtiyojni gʻayritabiiy usulda qondirish (119-moddaning toʻrtinchi qismi)” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

4) 64-moddaning yettinchi qismi “ushbu Kodeksning” degan soʻzlardan keyin “118-moddasi uchinchi qismi “a” bandida va toʻrtinchi qismida, 119-moddasi uchinchi qismi “a” bandida va toʻrtinchi qismida” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

5) 69-moddaning oltinchi qismi “ushbu Kodeksning” degan soʻzlardan keyin “118-moddasi uchinchi qismi “a” bandida va toʻrtinchi qismida, 119-moddasi uchinchi qismi “a” bandida va toʻrtinchi qismida” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

6) 72-moddaning yettinchi qismi quyidagi mazmundagi jumla bilan toʻldirilsin:

“Bunda shartli hukm qilish bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan qasddan jinoyat sodir etgan shaxsga nisbatan qoʻllanilmaydi”;

7) 73-modda toʻrtinchi qismining “g” bandi “yoki unga nisbatan uyatsiz-buzuq harakatlar qilganlik” degan soʻzlardan keyin “bolaning oʻlimiga sabab boʻlgan jinoyatlarni qasddan sodir etganlik” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

8) 88-moddaning:

birinchi qismi:

“v” bandidagi “maxsus oʻquv-tarbiya muassasasiga” degan soʻzlar “taʼlim tashkilotiga, tarbiya muassasasiga va ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi muassasaga” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

quyidagi mazmundagi “g” band bilan toʻldirilsin:

“g) nazorat ostiga berish”;

ikkinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Voyaga yetmagan shaxslarning taʼlim tashkilotida, tarbiya muassasasida va ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi muassasada nazorat ostida boʻlish muddati va shartlari Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi bilan belgilanadi”;

9) 104-modda ikkinchi qismi dispozitsiyasining “a” bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“a) voyaga yetmagan shaxsga yoki homiladorligi aybdorga ayon boʻlgan ayolga nisbatan”;

10) 105-modda ikkinchi qismi dispozitsiyasining “b” bandi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“b) voyaga yetmagan shaxsga yoki homiladorligi aybdorga ayon boʻlgan ayolga nisbatan”;

11) 118-modda toʻrtinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“oʻn besh yildan yigirma besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan jazolanadi”;

12) 119-modda toʻrtinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“oʻn besh yildan yigirma besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish yoki umrbod ozodlikdan mahrum qilish jazosi bilan jazolanadi”;

13) 129-modda ikkinchi qismining dispozitsiyasi quyidagi mazmundagi “b¹” band bilan toʻldirilsin:

“b¹) bir guruh shaxslar tomonidan”;

14) 276¹⁰-modda:

birinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining bir yuz ellik baravaridan ikki yuz ellik baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yuz oltmish soatdan toʻrt yuz soatgacha majburiy jamoat ishlari yoxud uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”;

ikkinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“uch yuz oltmish soatdan toʻrt yuz sakson soatgacha majburiy jamoat ishlari yoki uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoki besh yildan yetti yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi”;

uchinchi qismining sanksiyasidagi “besh” degan soʻz “yetti” degan soʻz bilan almashtirilsin.

2-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2013-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 2, 5-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 12, 269-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 11, 23-moddalar, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 5, 67-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 9, 171-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 12, 418-modda; 2006-yil, № 6, 261-modda; 2007-yil, № 4, 166-modda, № 6, 248, 249-moddalar, № 9, 422-modda, № 12, 594, 595, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 177, 187-moddalar, № 9, 482, 484, 487-moddalar, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 4, 136-modda, № 9, 335-modda, № 12, 469, 470-moddalar; 2010-yil, № 6, 231-modda, № 9, 334, 336, 337, 342-moddalar, № 12, 477-modda; 2011-yil, № 4, 103, 104-moddalar, № 9, 252-modda, № 12/2, 363-modda; 2012-yil, № 1, 3-modda, № 9/2, 244-modda, № 12, 336-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 385-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 6, 300-modda, № 9, 506, 510-moddalar, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 5-moddalar, № 4, 218, 224-moddalar, № 7, 430, 431-moddalar, № 10, 679-modda; 2019-yil, № 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161-modda, № 5, 259, 267-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469-modda, № 9, 589, 592-moddalar, № 10, 671-modda, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 881, 891-moddalar; 2020-yil, № 3, 204-modda, № 5, 296-modda, № 12, 689-modda; 2021-yil, № 1, 5, 11, 13, 14-moddalar, № 2, 142, 144-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 973-modda, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 2, 81-modda, № 3, 216-modda, № 4, 337-modda, № 6, 575-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185-moddalar, № 4, 265, 269-moddalar, № 5, 319-modda, № 9, 713-modda; 2024-yil, № 1, 8-modda, № 2, 115-modda, № 9, 964-modda, № 10, 1070, 1073, 1077, 1083-moddalar, № 12, 1280, 1286, 1292-moddalar; 2025-yil, № 1, 8-modda, № 2, 196, 201-moddalar, № 3, 376-modda, № 6, 727-modda, № 8, 968, 969-moddalar, № 9, 1042-modda; 2026-yil, № 1, 5-modda, № 4, 353, 354-moddalar, № 6, 622, 626-moddalar, № 7, 750-modda, № 8, 926-modda) quyidagi qoʻshimcha va oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 55-modda quyidagi mazmundagi oltinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Jinsiy zoʻravonlikka oid jinoyat ishlari boʻyicha voyaga yetmagan jabrlanuvchiga ushbu Kodeksning 50-moddasida belgilangan tartibda davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatadigan advokatning ishtirok etishini taʼminlash choralari koʻriladi”;

2) 60-modda:

ikkinchi qismi “vasiylar, homiylar” degan soʻzlardan keyin “vasiylik va homiylik organining vakillari” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

quyidagi mazmundagi uchinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Voyaga yetmagan shaxsga nisbatan uning ota-onasi, farzandlikka oluvchisi, vasiysi, homiysi yoki boshqa qarindoshlari tomonidan sodir etilgan jinoyatlar boʻyicha ishni sudga qadar yuritishda hamda sud muhokamasi jarayonlaridagi barcha protsessual harakatlarni amalga oshirishda vasiylik va homiylik organining vakili ishtirok etadi”;

uchinchi va toʻrtinchi qismlari tegishincha toʻrtinchi va beshinchi qismlar deb hisoblansin;

3) 66-modda quyidagi mazmundagi beshinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Jinsiy zoʻravonlikka oid jinoyat ishlari boʻyicha voyaga yetmagan guvohga ushbu Kodeksning 50-moddasida belgilangan tartibda davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatadigan advokatning ishtirok etishini taʼminlash choralari koʻriladi”;

4) 91-moddaning toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi 8-band bilan toʻldirilsin:

“8) voyaga yetmaganlarga nisbatan zoʻravonlik sodir etish bilan bogʻliq jinoyatlar boʻyicha voyaga yetmagan jabrlanuvchini yoki guvohni soʻroq qilish”;

5) 121-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Voyaga yetmagan shaxsga nisbatan uning ota-onasi, uni farzandlikka oluvchi, uning vasiysi, homiysi yoki boshqa qarindoshi tomonidan sodir etilgan zoʻravonlik bilan bogʻliq ishlar yuzasidan voyaga yetmagan guvohni yoki jabrlanuvchini soʻroq qilishda vasiylik va homiylik organi vakilining ishtiroki jinoyat ishini yuritayotgan surishtiruvchi, tergovchi, prokuror yoki sud tomonidan taʼminlanishi shart”;

ikkinchi — oʻninchi qismlari tegishincha uchinchi — oʻn birinchi qismlar deb hisoblansin;

uchinchi qismi “jabrlanuvchi vakilining” degan soʻzlardan keyin “vasiylik va homiylik organi vakilining” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

toʻrtinchi qismi “jabrlanuvchi vakiliga” degan soʻzlardan keyin “vasiylik va homiylik organining vakiliga” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

sakkizinchi qismidagi “qonuniy vakil, pedagog va (yoki) psixolog” degan soʻzlar “qonuniy vakili, pedagog va (yoki) psixolog ishtirokida, shuningdek ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan hollarda vasiylik va homiylik organining vakili” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

oʻninchi qismi “qonuniy vakili” degan soʻzlardan keyin “vasiylik va homiylik organining vakili” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin;

6) 123-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Jinsiy zoʻravonlikka oid jinoyat ishlari boʻyicha voyaga yetmagan jabrlanuvchi va gumon qilinuvchi, ayblanuvchi yoki sudlanuvchi oʻrtasida yuzlashtirish oʻtkazish surishtiruvchining, tergovchining yoki prokurorning qarori yoxud sudning ajrimi bilan amalga oshiriladi”;

ikkinchi va uchinchi qismlari tegishincha uchinchi va toʻrtinchi qismlar deb hisoblansin;

7) 549-moddaning uchinchi qismi “asos boʻlsa” degan soʻzlardan keyin “yoki ushbu Kodeks 60-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan hollar mavjud boʻlgan taqdirda” degan soʻzlar bilan toʻldirilsin.

3-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1994-yil 22-sentabrda qabul qilingan 2015-XII-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Maʼmuriy javobgarlik toʻgʻrisidagi kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Kengashining Axborotnomasi, 1995-yil, № 3, 6-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-yil, № 9, 193-modda, № 12, 269-modda; 1996-yil, № 5-6, 69-modda, № 9, 144-modda; 1997-yil, № 2, 56-modda, № 4-5, 126-modda, № 9, 241-modda; 1998-yil, № 3, 38-modda, № 5-6, 102-modda, № 9, 181-modda; 1999-yil, № 1, 20-modda, № 5, 124-modda, № 9, 229-modda; 2000-yil, № 5-6, 153-modda, № 7-8, 217-modda; 2001-yil, № 1-2, 23-modda, № 9-10, 165, 182-moddalar; 2002-yil, № 1, 20-modda, № 9, 165-modda; 2003-yil, № 1, 8-modda, № 5, 67-modda, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda, № 5, 90-modda, № 9, 171-modda; 2005-yil, № 1, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2005-yil, № 9, 312-modda, № 12, 413, 417, 418-moddalar; 2006-yil, № 6, 261-modda, № 9, 498-modda, № 10, 536-modda, № 12, 656, 659-moddalar; 2007-yil, № 4, 158, 159, 164, 165-moddalar, № 9, 416, 421-moddalar, № 12, 596, 604, 607-moddalar; 2008-yil, № 4, 181, 189, 192-moddalar, № 9, 486, 488-moddalar, № 12, 640, 641-moddalar; 2009-yil, № 1, 1-modda, № 9, 334, 335, 337-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 462, 468, 470, 472, 474-moddalar; 2010-yil, № 5, 175, 179-moddalar, № 6, 231-modda, № 9, 335, 339, 341-moddalar, № 10, 380-modda, № 12, 468, 473, 474-moddalar; 2011-yil, № 1, 1-modda, № 4, 104, 105-moddalar, № 9, 247, 252-moddalar, № 12/2, 365-modda; 2012-yil, № 4, 108-modda, № 9/1, 242-modda, № 12, 336-modda; 2013-yil, № 4, 98-modda, № 10, 263-modda; 2014-yil, № 1, 2-modda, № 5, 130-modda, № 9, 244-modda, № 12, 341, 343-moddalar; 2015-yil, № 6, 228-modda, № 8, 310, 312-moddalar, № 12, 452-modda; 2016-yil, № 1, 2-modda, № 4, 125-modda, № 9, 276-modda, № 12, 383, 385-moddalar; 2017-yil, № 4, 137-modda, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda, № 10, 605-modda; 2018-yil, № 1, 1, 4, 5-moddalar, № 4, 224-modda, № 7, 430, 431, 432-moddalar, № 10, 671, 673, 679-moddalar; 2019-yil, № 1, 1, 3, 5-moddalar, № 2, 47-modda, № 3, 161, 165, 166-moddalar, № 5, 259, 261, 267, 268-moddalar, № 7, 386-modda, № 8, 469, 471-moddalar, № 9, 591, 592-moddalar, № 10, 674, 676-moddalar, № 11, 787, 791-moddalar, № 12, 880, 891-moddalar; 2020-yil, № 1, 4-modda, № 3, 203, 204-moddalar, № 7, 449-modda, № 9, 539, 540-moddalar, № 10, 593, 596-moddalar, № 11, 651-modda, № 12, 691-modda; 2021-yil, № 1, 5, 7, 12, 13, 14-moddalar, № 2, 142-modda, № 3, 217-modda, № 4, 290, 293-moddalar, 4-songa ilova, № 8, 800, 802, 803-moddalar, № 9, 903-modda, № 10, 966, 967, 968, 973-moddalar, № 11, 1066-modda; 2022-yil, № 1, 1, 2-moddalar, № 2, 80, 81-moddalar, № 3, 215, 216-moddalar, № 4, 337-modda, № 5, 464, 465, 466, 467-moddalar, № 8, 787-modda, № 10, 981, 984-moddalar, № 12, 1188-modda; 2023-yil, № 3, 184, 185, 188, 189-moddalar, № 4, 265, 266, 268-moddalar, № 5, 319, 320-moddalar, № 7, 533, 534, 535, 537, 539-moddalar, № 8, 634-modda, № 10, 798-modda, № 11, 921, 923, 924-moddalar, № 12, 1004-modda; 2024-yil, № 1, 5, 7, 8, 9-moddalar, № 2, 102, 111, 115, 116-moddalar, № 3, 243, 245-moddalar, № 6, 530, 532-moddalar, № 7, 629-modda, № 8, 826, 829, 831-moddalar, № 9, 954, 964, 965-moddalar, № 10, 1070, 1071, 1073, 1077, 1078, 1083, 1084-moddalar, № 11, 1187, 1188, 1189-moddalar, № 12, 1279, 1280, 1282, 1286, 1287-moddalar; 2025-yil, № 1, 5, 8-moddalar, № 2, 187, 188, 196, 198, 201-moddalar, № 3, 368, 376-moddalar, № 4, 517, 521-moddalar, № 5, 643, 644-moddalar, № 6, 729-modda, № 7, 828, 829, 832-moddalar, № 8, 968, 971-moddalar, № 11, 1233, 1236, 1237-moddalar, № 12, 1322, 1327, 1328, 1329-moddalar; 2026-yil, № 1, 2, 6-moddalar, № 2, 131, 133-moddalar, № 3, 249, 250, 253-moddalar, № 4, 351, 353, 354, 355, 356, 359, 361, 364-moddalar, № 5, 496, 497, 499-moddalar, № 6, 621, 622, 626-moddalar, № 7, 747, 749-moddalar, № 8, 926-modda) quyidagi oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 41¹-modda:

birinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi”;

ikkinchi qismining sanksiyasidagi “besh baravaridan yetti baravarigacha” degan soʻzlar “oʻn besh baravaridan yigirma baravarigacha” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

2) 47-modda:

nomidagi “tarbiyalash, ularga taʼlim berish borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik” degan soʻzlar “tarbiyalash borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, ularga gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslik” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

birinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ota-onalar yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar tomonidan voyaga yetmagan bolalarni tarbiyalash borasidagi majburiyatlarni bajarmaslik, shu jumladan voyaga yetmagan bolalarning maʼmuriy huquqbuzarlik sodir etishiga olib kelishi yoki voyaga yetmagan bolalarga gʻamxoʻrlik koʻrsatmaslik, yaʼni zarur imkoniyatlar, bilim va koʻnikmalarga, shu jumladan buning uchun tegishli xizmatlardan (tibbiy, taʼlim, ijtimoiy va boshqa xizmatlardan) foydalanish imkoniyatiga ega boʻlgan ota-onalar (ular oʻrnini bosuvchi yoki bolaga qarab turgan shaxslar) tomonidan qasddan ularning asosiy ehtiyojlarini qanoatlantirmaslik voyaga yetmagan bolaning sogʻligʻi, jismoniy, aqliy va axloqiy rivojlanishi buzilishiga olib kelsa, —

bazaviy hisoblash miqdorining besh baravaridan oʻn baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

uchinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

toʻrtinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

beshinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn besh baravaridan yigirma baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi”;

oltinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn besh baravaridan yigirma baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

yettinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan oʻttiz baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi”;

3) 47³-modda:

birinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

ikkinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining yigirma baravaridan yigirma besh baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

uchinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻttiz baravaridan ellik baravarigacha miqdorda jarima solishga sabab boʻladi”;

4) 188³-modda:

birinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining uch baravaridan besh baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi”;

ikkinchi qismining sanksiyasi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“bazaviy hisoblash miqdorining oʻn baravaridan oʻn besh baravarigacha miqdorda jarima solishga yoki oʻn besh sutkagacha muddatga maʼmuriy qamoqqa olishga sabab boʻladi”;

5) quyidagi mazmundagi 189³-modda bilan toʻldirilsin:

Bolalar oʻrtasida tarqatilishi taqiqlangan, ushbu Kodeksning 189 va 189¹-moddalarida nazarda tutilmagan axborot mahsulotini tayyorlash, taqdim etish va (yoki) tarqatish, shu jumladan uni sotish (shu jumladan obuna boʻyicha tarqatish), ijaraga, prokatga berish, axborot-kutubxona muassasalari fondlaridan tarqatish, berish, ommaviy namoyish qilish, ommaviy ijro etish (shu jumladan efir yoki kabel uzatuvi, tomoshabop tadbirlar vositasida), telekommunikatsiya tarmoqlariga, shuningdek Internet jahon axborot tarmogʻiga joylashtirish, —

bolalarning sogʻligʻiga zarar yetkazuvchi axborot mahsulotini musodara qilib, fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining yetti baravari, mansabdor shaxslarga esa — ellik baravari miqdorida jarima solishga sabab boʻladi”;

6) quyidagi mazmundagi 198¹⁰-modda bilan toʻldirilsin:

Bolalar masalalari boʻyicha komissiyalarning qarorlarini ijro etmaslik yoki ijro etishga toʻsqinlik qilish, —

fuqarolarga bazaviy hisoblash miqdorining uch baravaridan besh baravarigacha, mansabdor shaxslarga esa — besh baravaridan yetti baravarigacha miqdorida jarima solishga sabab boʻladi”;

7) 245-moddaning birinchi qismidagi:

“47-moddasining ikkinchi — yettinchi qismlarida” degan soʻzlar “47” raqami bilan almashtirilsin;

“190” raqami “189³, 190” raqamlari bilan almashtirilsin;

“198⁹” raqami “198⁹, 198¹⁰” raqamlari bilan almashtirilsin;

8) 247-moddaning matnidagi “ushbu Kodeks 47-moddasining birinchi va oltinchi qismlarida” degan soʻzlar “ushbu Kodeks 47-moddasining oltinchi qismida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

9) 248-modda:

birinchi qismidagi “47-moddasining birinchi qismida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

ikkinchi qismining 4-bandidagi “47-moddasining birinchi qismida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

10) 248¹-moddaning birinchi qismidagi “47-moddasining birinchi qismida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

11) 282-modda:

quyidagi mazmundagi ikkinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Ushbu Kodeksning 41¹-moddasida nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarlik voyaga yetmagan shaxsga nisbatan sodir etilgan taqdirda, ikki sutka ichida prokuror tomonidan huquqbuzarlik holatida jinoyat alomatlari mavjud emasligi toʻgʻrisida qaror qabul qilinganidan keyin bayonnoma boshqa hujjatlar va ish boʻyicha dalillar bilan birga bir sutka ichida jinoyat ishlari boʻyicha tuman (shahar) sudiga yuboriladi”;

ikkinchi — beshinchi qismlari tegishincha uchinchi — oltinchi qismlar deb hisoblansin;

toʻrtinchi qismi quyidagi mazmundagi 7-band bilan toʻldirilsin:

“7) voyaga yetmagan shaxsga nisbatan sodir etilgan, ushbu Kodeksning 41¹-moddasida nazarda tutilgan maʼmuriy huquqbuzarlikda jinoyat alomatlari mavjud emasligi haqida prokurorning qarori”.

4-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 1997-yil 25-aprelda qabul qilingan 409-I-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-ijroiya kodeksiga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1997-yil, № 6, 175-modda; 2003-yil, № 9-10, 149-modda; 2004-yil, № 1-2, 18-modda; Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2007-yil, № 6, 248-modda, № 9, 422-modda, № 12, 595-modda; 2008-yil, № 4, 187-modda, № 12, 636, 641-moddalar; 2009-yil, № 4, 136-modda, № 12, 470-modda; 2010-yil, № 9, 334-modda; 2012-yil, № 9/1, 238-modda; 2014-yil, № 9, 244-modda; 2015-yil, № 8, 310-modda; 2017-yil, № 3, 47-modda, № 10, 605-modda; 2019-yil, № 3, 165-modda, № 5, 267-modda, № 8, 469-modda, № 9, 588, 592-moddalar, № 12, 880-modda; 2020-yil, № 6, 337-modda; 2021-yil, 4-songa ilova, № 11, 1061-modda, № 12, 1193-modda; 2022-yil, № 5, 464-modda; 2023-yil, № 2, 104-modda, № 3, 187-modda, № 4, 269-modda; 2024-yil, № 2, 115-modda, № 8, 818, 823, 828-moddalar, № 12, 1285-modda; 2026-yil, № 1, 3, 5-moddalar) quyidagi oʻzgartirishlar va qoʻshimcha kiritilsin:

1) 15-moddaning uchinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Voyaga yetmaganlarga nisbatan majburlov choralari:

ularning zimmasiga jabrlanuvchidan uzr soʻrash, yetkazilgan zararning oʻrnini qoplash yoki uning oqibatlarini bartaraf etish yoxud nazorat ostiga berish majburiyatini yuklatish — sud tomonidan;

voyaga yetmaganlarning qonunchilikka muvofiq joylashtirilishi belgilangan taʼlim tashkilotiga, tarbiya muassasasiga va ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi muassasaga ularni joylashtirish — tasarrufida taʼlim tashkilotlari mavjud boʻlgan vazirliklar, idoralar hamda ichki ishlar organlari tomonidan ijro etiladi”;

2) quyidagi mazmundagi 196¹-modda bilan toʻldirilsin:

Sud oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxsni ota-onasiga yoki ularning oʻrnini bosuvchi shaxslarga yoxud voyaga yetmaganlar oʻrtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasini amalga oshiruvchi organlar hamda muassasalar rahbarlariga nazorat ostiga berishi mumkin.

Oʻn toʻrt yoshdan oʻn sakkiz yoshgacha boʻlgan voyaga yetmagan shaxs nazorat ostida boʻlib turgan davrida huquqbuzarlik sodir etgan taqdirda, sud unga nisbatan belgilangan nazorat ostida boʻlish chorasini Oʻzbekiston Respublikasi Jinoyat kodeksining 88-moddasi birinchi qismi “v” bandida nazarda tutilgan majburlov chorasiga oʻzgartirishi mumkin”;

3) 197-modda quyidagi tahrirda bayon etilsin:

Voyaga yetmagan shaxslar qonunchilikka muvofiq joylashtirilishi belgilangan taʼlim tashkilotlariga, tarbiya muassasalariga va ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi muassasalarga qonunchilikda belgilangan tartibda joylashtiriladi.

Voyaga yetmagan shaxslarning qonunchilikka muvofiq joylashtirilishi belgilangan taʼlim tashkilotlarida, tarbiya muassasalarida va ijtimoiy xizmat koʻrsatuvchi muassasalarda boʻlishi tartibi va shart-sharoitlari, ulardagi oʻquv jarayonlarini va tarbiyaviy taʼsirga oid ishlarni tashkil etish tartibi Oʻzbekiston Respublikasining qonunchiligi bilan belgilanadi”.

5-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2010-yil 29-sentabrda qabul qilingan “Voyaga yetmaganlar oʻrtasida nazoratsizlik va huquqbuzarliklarning profilaktikasi toʻgʻrisida”gi OʻRQ-263-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2010-yil, № 9, 343-modda; 2016-yil, № 12, 383-modda; 2017-yil, № 9, 510-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2019-yil, № 5, 267-modda, № 9, 592-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 1, 5-modda; 2023-yil, № 4, 265-modda; 2024-yil, № 8, 823-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 6-moddaning sakkizinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarini yoki boshqa bolalar muassasalarini oʻzboshimchalik bilan tark etgan yoxud” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

2) 11-modda birinchi qismining yettinchi xatboshisidagi “yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

3) 12-modda:

birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

uchinchi qismining:

uchinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarini” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

yettinchi va sakkizinchi xatboshilari chiqarib tashlansin;

sakkizinchi qismining toʻrtinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

4) 13-modda birinchi qismining uchinchi xatboshisi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“voyaga yetmaganlarning huquqlari, erkinliklari va qonuniy manfaatlari himoya qilinishini taʼminlash vazifalarini amalga oshirayotgan muassasalarning faoliyatini takomillashtirishga doir chora-tadbirlarni amalga oshiradi”;

5) 14-modda chiqarib tashlansin;

6) 16-modda birinchi qismining:

toʻqqizinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

oʻninchi — oʻn beshinchi xatboshilari tegishincha toʻqqizinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar deb hisoblansin;

7) 17¹-modda birinchi qismining beshinchi xatboshisidagi “yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan qaytib kelgan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

8) 19-modda birinchi qismining toʻrtinchi xatboshisidagi “yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan qaytib kelgan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

9) 20-modda birinchi qismining:

toʻrtinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarida yoki” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

oʻn toʻrtinchi xatboshisidagi “yoki ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan qaytib kelganlar” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

10) 24-moddaning ikkinchi qismidagi “Ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasasi yoki ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish markazida” degan soʻzlar “Ijtimoiy-huquqiy yordam koʻrsatish markazida” degan soʻzlar bilan almashtirilsin;

11) 5-bob chiqarib tashlansin.

6-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2014-yil 3-dekabrda qabul qilingan “Jismoniy va yuridik shaxslarning murojaatlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-378-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasining 2017-yil 11-sentabrda qabul qilingan OʻRQ-445-sonli Qonuni tahririda) (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2017-yil, № 9, 509-modda; 2018-yil, № 1, 5-modda; 2020-yil, № 3, 199-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2024-yil, № 9, 964-modda; 2026-yil, № 5, 497-modda) 27-moddasining oltinchi qismi quyidagi tahrirda bayon etilsin:

“Ommaviy qabullar vaqtida davlat organining rahbariga yoki vakolat berilgan boshqa mansabdor shaxsiga kelib tushgan hamda joyida hal etilgan ogʻzaki murojaatlarga, shuningdek xotin-qizlarga va bolalarga nisbatan tazyiq va zoʻravonlik holatlari boʻyicha murojaatchining javob xati yubormaslik haqidagi talabi mavjud boʻlgan murojaatlarga yozma javob yoki elektron shakldagi javob talab etilmaydi”.

7-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 14-sentabrda qabul qilingan “Yoshlarga oid davlat siyosati toʻgʻrisida”gi OʻRQ-406-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 271-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda; 2018-yil, № 7, 431-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 1, 5-modda; 2024-yil, № 9, 964-modda; 2025-yil, № 12, 1329-modda; 2026-yil, № 6, 626-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 22-moddaning:

toʻrtinchi qismidagi “va ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

beshinchi qismidagi “va ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

2) 27-modda ikkinchi qismining:

yettinchi xatboshisi chiqarib tashlansin;

sakkizinchi — oʻn birinchi xatboshilari tegishincha yettinchi — oʻninchi xatboshilar deb hisoblansin;

yettinchi xatboshisidagi “va ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalaridan” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

8-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2016-yil 16-sentabrda qabul qilingan “Ichki ishlar organlari toʻgʻrisida”gi OʻRQ-407-sonli Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2016-yil, № 9, 272-modda; 2017-yil, № 6, 300-modda, № 9, 510-modda; 2019-yil, № 2, 47-modda, № 5, 267-modda, № 9, 588, 591-moddalar, № 10, 674-modda, № 12, 891-modda; 2021-yil, 4-songa ilova; 2022-yil, № 3, 216-modda, № 5, 466-modda, № 6, 570-modda, № 10, 984-modda; 2023-yil, № 7, 537-modda; 2024-yil, № 3, 244-modda, № 9, 958, 964-moddalar; 2024-yil, № 12, 1291-modda; 2025-yil, № 12, 1329-modda; 2026-yil, № 1, 2-modda, № 4, 355-modda, № 5, 499-modda, № 8, 927-modda) 16-moddasining birinchi qismiga quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

yigirma ikkinchi xatboshidagi “voyaga yetmaganlarni ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga joylashtirish” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

oʻttizinchi xatboshidagi “yashash, tarbiyalanish va taʼlim olish uchun alohida sharoitlarga muhtoj boʻlgan voyaga yetmaganlar uchun moʻljallangan ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

9-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2022-yil 28-oktabrda qabul qilingan OʻRQ-798-sonli Qonuni bilan tasdiqlangan Oʻzbekiston Respublikasining Mehnat kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2022-yil, 10-songa ilova; 2023-yil, № 4, 265-modda, № 11, 923-modda; 2024-yil, № 2, 111-modda, № 7, 627-modda, № 9, 964-modda; 2025-yil № 2, 193-modda, № 6, 730-modda, № 11, 1233-modda, № 12, 1321, 1329-moddalar; 2026-yil, № 6, 621-modda, № 7, 747-modda) 161-moddasining ikkinchi qismi quyidagi mazmundagi 5¹-band bilan toʻldirilsin:

“5¹) bolani tarbiyalash va unga taʼlim berish borasidagi majburiyatlar oʻz zimmasiga yuklatilgan taʼlim tashkiloti xodimining bolaga nisbatan zoʻravonlik sodir etganlik uchun javobgarlikka tortilishi”.

10-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2023-yil 16-iyunda qabul qilingan “Davlat hisobidan yuridik yordam koʻrsatish toʻgʻrisida”gi OʻRQ-848-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2023-yil, № 6, 447-modda; 2026-yil, № 4, 358-modda) quyidagi qoʻshimchalar kiritilsin:

1) 9-modda quyidagi mazmundagi 6-band bilan toʻldirilsin:

“6) zoʻravonlikdan jabrlangan yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalar — ular tegishli protsessual harakatlarga jalb etilgan vaqtdan eʼtiboran”;

2) 11-modda quyidagi mazmundagi sakkizinchi qism bilan toʻldirilsin:

“Zoʻravonlikdan jabrlangan yoki zoʻravonlikka guvoh boʻlgan bolalarga davlat hisobidan yuridik yordam Oʻzbekiston Respublikasining Jinoyat-protsessual kodeksida nazarda tutilgan tartibda koʻrsatiladi”.

11-modda. Oʻzbekiston Respublikasining 2024-yil 29-fevralda qabul qilingan “Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Bola huquqlari boʻyicha vakili (Bolalar ombudsmani) toʻgʻrisida”gi OʻRQ-917-sonli Qonuniga (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisi palatalarining Axborotnomasi, 2024-yil, № 2, 117-modda) quyidagi oʻzgartirishlar kiritilsin:

1) 12-modda birinchi qismining oʻn beshinchi xatboshisidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

2) 20-moddaning birinchi qismidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

3) 27-moddaning:

nomidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

birinchi qismidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarida” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

ikkinchi qismidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarining” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

uchinchi qismidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalariga” degan soʻzlar chiqarib tashlansin;

toʻrtinchi qismidagi “ixtisoslashtirilgan oʻquv-tarbiya muassasalarining” degan soʻzlar chiqarib tashlansin.

12-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Ichki ishlar vazirligi, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti huzuridagi Ijtimoiy himoya milliy agentligi va boshqa manfaatdor tashkilotlar ushbu Qonunning ijrosini, ijrochilarga yetkazilishini hamda mohiyati va ahamiyati aholi oʻrtasida tushuntirilishini taʼminlasin.

13-modda. Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi:

hukumat qarorlarini ushbu Qonunga muvofiqlashtirsin;

respublika ijro etuvchi hokimiyat organlari ushbu Qonunga zid boʻlgan oʻz normativ-huquqiy hujjatlarini qayta koʻrib chiqishlari va bekor qilishlarini taʼminlasin.

14-modda. Ushbu Qonun rasmiy eʼlon qilingan kundan eʼtiboran kuchga kiradi.