toggle_night_mode
Hujjat 08.10.2026 sanasi holatiga
Amaldagi versiyaga o‘tish
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining
qarori
Patent vakilligi institutini yanada takomillashtirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Intellektual faoliyat natijalarini ragʻbatlantirish hamda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishni kengaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-358-son qarori ijrosini taʼminlash hamda patent vakillari faoliyatini yanada takomillashtirish maqsadida Vazirlar Mahkamasi qaror qiladi:
1. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining “Intellektual faoliyat natijalarini ragʻbatlantirish hamda sohaga zamonaviy axborot-kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etishni kengaytirishga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida” 2025-yil 27-noyabrdagi PQ-358-son qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi va Patent vakillari assotsiatsiyasining:
patent vakillarining har uch yilda malakasini oshirish tartibini joriy qilgan holda ularning attestatsiyadan oʻtish talabini bekor qilish;
Adliya vazirligining patent vakilligiga nomzodlarni attestatsiyadan va roʻyxatdan oʻtkazish vakolatini Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalariga oʻtkazish toʻgʻrisidagi takliflariga rozilik berilgani maʼlumot uchun qabul qilinsin.
2. Quyidagilarni nazarda tutuvchi Patent vakillari toʻgʻrisidagi nizom 1-ilovaga muvofiq tasdiqlansin:
patent vakili faoliyatini tashkil etish va uning asosiy yoʻnalishlari;
patent vakilining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi;
patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish;
Patent vakillari davlat reyestrini yuritish;
patent vakili faoliyatining kafolatlari.
3. Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi:
2026-yil 1-noyabrga qadar Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi bilan birgalikda faoliyat yuritayotgan patent vakillarini attestatsiyadan oʻtkazmasdan hamda davlat boji va boshqa toʻlovlarni undirmasdan, amaldagi ixtisosliklari boʻyicha Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomalar qayta rasmiylashtirilishini va Patent vakillari davlat reyestriga kiritilishini;
Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi Toshkent shahrining Shayxontohur tumani Xadra mavzesi 33-uydagi alohida xonaga tekin foydalanish huquqi asosida joylashtirilishini taʼminlasin.
4. Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 30-noyabrdagi 635-son qarori bilan tasdiqlangan Ayrim turdagi malaka sertifikatini berish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning yagona maʼmuriy reglamentiga 2-ilovaga muvofiq oʻzgartirishlar kiritilsin.
5. Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining 3-ilovaga muvofiq ayrim qarorlari oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblansin.
6. Ushbu qarorning bajarilishini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri A.J. Tashkulov zimmasiga yuklansin.
Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A. ARIPOV
Toshkent sh.,
2026-yil 7-oktabr,
542-son
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 7-oktabrdagi 542-son qaroriga
1-ILOVA
Patent vakillari toʻgʻrisida
NIZOM
1-bob. Umumiy qoidalar
1. Ushbu Nizom patent vakili faoliyatini tashkil etish va uning asosiy yoʻnalishlarini, patent vakilining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini, patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish, Patent vakillari davlat reyestrini yuritish tartibini hamda patent vakili faoliyatining kafolatlarini belgilaydi.
2. Ushbu Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:
vakolatli organ — Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari;
patent vakili — ushbu Nizom talablariga muvofiq yuridik yoki jismoniy shaxslar nomidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi (keyingi oʻrinlarda – Vazirlik) hamda boshqa tashkilotlar oldida intellektual mulk obyektlariga huquqiy muhofaza olish va uni amalga oshirish masalalari boʻyicha vakillik qilish huquqini beruvchi Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomani belgilangan tartibda olgan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi;
Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnoma (Guvohnoma) — vakolatli organ tomonidan talabgorning attestatsiyasi natijasida intellektual mulk huquqi ixtisosligi boʻyicha beriladigan va patent vakili sifatida faoliyatni amalga oshirish huquqini tasdiqlovchi hujjat;
Patent vakillari davlat reyestri (Reyestr) — vakolatli organ tomonidan Vazirlikning “Intellektual mulk muhofazasi” portalida (keyingi oʻrinlarda — “Intellektual mulk muhofazasi” portali) elektron shaklda yuritiladigan patent vakillarining roʻyxati;
talabgor — patent vakili sifatida faoliyatni amalga oshirish istagini bildirgan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi.
3. Patent vakili faoliyati quyidagi prinsiplarga asoslanadi:
qonuniylik;
faoliyatda mustaqillik va maxfiylik;
kasbiy bilimga egalik;
ixtiyoriylik;
shartnoma shartlari va majburiyatlariga rioya etish.
2-bob. Patent vakili faoliyatini tashkil etish va uning faoliyatining asosiy yoʻnalishlari
4. Guvohnoma olgan jismoniy shaxs Oʻzbekiston Respublikasida oʻz faoliyatini patent vakili sifatida amalga oshirishi mumkin.
Patent vakili oʻz faoliyatini amalga oshirishda “patent vakili” nomidan faqat Guvohnomada koʻrsatilgan ixtisoslik boʻyicha foydalanishi mumkin.
Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida boshqacha qoidalar belgilanmagan boʻlsa, xorijiy davlatlarning patent vakillari Oʻzbekiston Respublikasida patent vakili faoliyatini amalga oshirishi mumkin emas.
5. Patent vakili oʻz kasbiy faoliyatini mustaqil ravishda yakka tartibdagi tadbirkor sifatida yoki advokatlik byurosida yoxud mehnat shartnomasi asosida boshqa tadbirkorlik subyekti yoki advokatlik tuzilmasida amalga oshirishi mumkin.
6. Quyidagilar patent vakili faoliyatining asosiy yoʻnalishlari hisoblanadi:
ishonch bildiruvchiga intellektual faoliyat natijalari, fuqarolik muomalasi ishtirokchilarining, tovarlar, ishlar va xizmatlarning xususiy alomatlarini aks ettiruvchi vositalarni muhofaza qilish hamda intellektual mulk huquqini himoya qilish boʻyicha maslahatlar berish;
intellektual faoliyat natijalari, fuqarolik muomalasi ishtirokchilarining, tovarlar, ishlar va xizmatlarning xususiy alomatlarini aks ettiruvchi vositalarni muhofaza qilish hamda intellektual mulkni huquqiy himoya qilish choralarini koʻrish, shu maqsadda Vazirlik va boshqa tashkilotlarga ariza bilan murojaat qilish hamda vakillik qilish;
oʻz ixtisosligi boʻyicha intellektual mulk obyektlariga boʻlgan mutlaq huquqlarining buzilganlik holati hamda mahsulotning kontrafaktligi yoki kontrafakt emasligi boʻyicha xulosalar berish;
intellektual faoliyat natijalari va (yoki) individuallashtirish vositalarini huquqiy muhofaza qilish sohasida ekspertiza va tadqiqotlar oʻtkazish, maʼmuriy organlar va sudlarda koʻrib chiqiladigan ishlarda manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻymagan holda ekspert va (yoki) mutaxassis sifatida ishtirok etish;
intellektual mulk obyektlari portfelini boshqarish va ular bilan bogʻliq shartnoma shartlari hamda majburiyatlari bajarilishini monitoring qilish;
intellektual mulk sohasini rivojlantirishga qaratilgan takliflarni ishlab chiqish hamda tegishli chora-tadbirlarni amalga oshirish;
qonunchilik hujjatlari va mazkur Nizom bilan taqiqlanmagan intellektual mulk bilan bogʻliq boshqa yoʻnalishlar.
7. Patent vakili oʻziga murojaat qilgan har qanday shaxsni intellektual mulk masalalari boʻyicha manfaatlarini ifoda qilish vakolatiga ega.
Patent vakilining Vazirlik va boshqa tashkilotlarda intellektual mulkka oid ishlarni amalga oshirishga vakolatlari unga nomidan ish yuritadigan shaxs tomonidan berilgan ishonchnoma bilan tasdiqlanadi. Vakillik qilish uchun ishonchnoma patent vakiliga ishonch bildiruvchi tomonidan oddiy yozma shaklda beriladi.
Oʻzbekiston Respublikasidan tashqarida yashaydigan jismoniy shaxslar va xorijiy yuridik shaxslar tomonidan ishonchnoma ishonchnoma tuzilayotgan mamlakatning qonunchiligida nazarda tutilgan tartibda rasmiylashtiriladi.
Vazirlik va boshqa tashkilotlar patent vakilining ishonchnomadagi vakolatlarini tekshirish uchun ishonchnomaning asl nusxasini talab qilishi va undan nusxa olishi mumkin.
Ishonchnoma boshqa tilda taqdim etilgan boʻlsa, uning davlat tiliga tarjimasi ilova qilinadi.
8. Patent vakili shartnoma asosida intellektual mulk masalalarida quyidagi xizmatlarni koʻrsatishi mumkin:
intellektual mulk masalalari boʻyicha konsalting xizmati;
patentga, muhofazaga layoqatlilik axborotlarini izlash va xulosa tuzish;
belgini roʻyxatdan oʻtkazishda tovarlar va xizmatlarning xalqaro tasnifiga muvofiq tovar va xizmatlar roʻyxatini aniqlash va xulosa berish;
ishonch bildiruvchi nomidan patent va guvohnoma berish, ularga oʻzgartirishlar kiritish haqidagi talabnomalarni rasmiylashtirish hamda talabnomalarni xalqaro va milliy tizimlar orqali topshirish;
ishonch bildiruvchi nomidan talabnomalar boʻyicha ish yuritish, jumladan davlat ekspertizasi jarayonida ekspert soʻrovnomalariga javob berish;
ishonch bildiruvchi nomidan talabnoma boʻyicha davlat ekspertizasi qarori ustidan Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi Apellyatsiya kengashiga apellyatsiya kiritish va uning majlislarida vakil sifatida qatnashish;
mualliflik huquqi obyektlarining elektron nazorat nusxasini saqlov joyiga (depozitariyga) topshirish;
intellektual mulk bilan bogʻliq masalalar boʻyicha oʻzining ishonch bildiruvchisi nomidan davlat boji va boshqa toʻlovlarni toʻlash;
intellektual mulk obyektlarini Intellektual mulk obyektlarining bojxona reyestriga kiritish uchun belgilangan tartibda vakolatli organga murojaat qilish;
insofsiz raqobat sodir etilgan holatlarda ishonch bildiruvchi manfaatida Oʻzbekiston Respublikasi Raqobatni rivojlantirish va isteʼmolchilar huquqlarini himoya qilish qoʻmitasi va uning hududiy boshqarmalariga raqobat toʻgʻrisidagi qonunchilik hujjatlari buzilgani toʻgʻrisida ish qoʻzgʻatish haqida ariza bilan murojaat qilish;
manfaatlar toʻqnashuviga yoʻl qoʻymagan holda intellektual mulk huquqlari buzilishi holati boʻyicha xulosa berish;
mijozning intellektual mulkni rivojlantirish siyosatini ishlab chiqish hamda intellektual mulk obyektlarini tijoratlashtirish xizmatlarini koʻrsatish;
intellektual mulk huquqlari bilan bogʻliq shartnomalar loyihalarini ishlab chiqish;
litsenziya (sublitsenziya) va huquqni boshqa shaxsga oʻtkazish, intellektual mulk huquqlarini garovga qoʻyish toʻgʻrisidagi shartnomalarni Vazirlikda roʻyxatdan oʻtkazish;
intellektual mulk masalalari boʻyicha seminarlar va treninglar tashkil etish va oʻtkazish;
intellektual mulk bilan bogʻliq nizolarda qonunchilikda belgilangan tartibda professional mediatorlik xizmatini koʻrsatish;
qonunchilikda taqiqlanmagan intellektual mulk masalalari bilan bogʻliq boshqa xizmatlar.
3-bob. Patent vakilining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligi
9. Patent vakili oʻz faoliyatini amalga oshirishda quyidagi huquqlarga ega:
Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyaning aʼzosi boʻlish;
ishonch bildiruvchidan intellektual mulkka oid ishlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan hujjatlar, ogʻzaki va yozma tushuntirishlar hamda boshqa maʼlumotlarni olish;
muassasa va tashkilotlardan intellektual mulkka oid ishlarni amalga oshirish uchun zarur boʻlgan axborotni, maʼlumotnomalarni, hujjatlarni va boshqa materiallarni soʻrab olish;
intellektual mulkka oid ishlarni amalga oshirishda Vazirlik va boshqa tashkilotlarga murojaat qilish hamda qonunchilik hujjatlarida belgilangan tartibda javob olish;
ishonch bildiruvchining taklifi boʻyicha uning faoliyatida intellektual mulk huquqiga rioya etilishi yuzasidan adliya organlari tomonidan oʻtkaziladigan tekshiruvlarda ishtirok etish;
intellektual mulk sohasidagi ishlarni yuritishda ishonch bildiruvchining roziligi bilan shartnoma asosida advokat, auditor, soliq maslahatchisi, baholovchi va boshqa mutaxassislarni jalb qilish;
zarur boʻlgan hujjatlar va boshqa maʼlumotlar ishonch bildiruvchi tomonidan taqdim qilinmagan taqdirda, vakillik qilishni (xizmat koʻrsatishni) rad etish.
Patent vakili qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa huquqlarga ham ega boʻlishi mumkin.
10. Quyidagilar patent vakilining majburiyatlari hisoblanadi:
har uch yilda oʻz malakasini oshirib borish;
qonunchilik hujjatlari talablari, Patent vakilining kasb etikasi qoidalariga rioya etish;
ishonch bildiruvchining huquqlari va qonuniy manfaatlarini himoya qilish;
ishonch bildiruvchining koʻrsatmalarini lozim darajada bajarish;
intellektual mulk bilan bogʻliq masalalar boʻyicha xizmatlar koʻrsatish toʻgʻrisidagi shartnoma doirasida barcha harakatlarni amalga oshirish;
oʻz faoliyatini amalga oshirish jarayonida ishonch bildiruvchidan qabul qilingan va tayyorlangan hujjatlarning but saqlanishini taʼminlash.
Patent vakili zimmasiga qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa majburiyatlar ham yuklanishi mumkin.
11. Patent vakili guvohnomasida koʻrsatilmagan ixtisoslik boʻyicha vakillik qilishga (xizmat koʻrsatishga) haqli emas.
12. Patent vakili ishonch bildiruvchidan uning topshirigʻini bajarish (xizmat koʻrsatish) munosabati bilan olingan maʼlumotlarning maxfiyligini taʼminlashi shart.
13. Patent vakiliga ishonch bildiruvchining topshirigʻini bajarish (xizmat koʻrsatish) munosabati bilan olingan maʼlumotlarni oshkor qilish va bu maʼlumotlardan oʻz manfaatlari yoki uchinchi shaxslarning manfaatlari uchun foydalanish taqiqlanadi, mazkur bandning ikkinchi xatboshisida koʻrsatilgan hollar bundan mustasno.
Patent vakili tomonidan ishonch bildiruvchining topshirigʻini bajarish (xizmat koʻrsatish) munosabati bilan olingan maʼlumotlar uchinchi shaxslarga faqat ishonch bildiruvchidan yozma rozilik olinganida yoki sud, prokuratura, dastlabki tergov, surishtiruv organlari va tezkor-qidiruv faoliyatini amalga oshiruvchi organlarining talabiga koʻra qonunchilikda belgilangan tartibda taqdim etiladi.
14. Patent vakili ishonchnoma (shartnoma) shartlarini bajarmagani yoki lozim darajada bajarmagani oqibatida ishonch bildiruvchiga zarar yetkazgani uchun qonunchilikda belgilangan tartibda javobgar boʻladi. Ishonch bildiruvchiga yetkazilgan zararlarning, shu jumladan, boy berilgan foydaning oʻrni qonunchilikda belgilangan tartibda qoplanishi lozim.
4-bob. Patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish tartibi. Vakolatli organning attestatsiya komissiyasi va Vazirlikning Apellyatsiya komissiyasi
15. Patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish yuqori malakali kadrlar tayyorlashni taʼminlash, ularning intellektual mulk obyektlarini huquqiy muhofaza va himoya qilish sohasidagi nazariy va amaliy bilimlarini chuqurlashtirish va yangilash, ularning kasbiy tayyorgarligi zamonaviy talablarga muvofiqligini taʼminlash maqsadida amalga oshiriladi.
16. Patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirish shartnoma asosida Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzuridagi Yuridik kadrlarni qayta tayyorlash va malakasini oshirish instituti yoki Toshkent davlat yuridik universiteti tomonidan Patent vakillari Assotsiatsiyasi jamoat birlashmasi bilan hamkorlikda amalga oshiriladi.
17. Talabgordan malaka imtihonini qabul qilish va unga guvohnoma berish masalalarini hal etish uchun vakolatli organning attestatsiya komissiyasi tuziladi.
Vakolatli organ attestatsiya komissiyasining qarorlari boʻyicha kelib tushgan shikoyatlarni koʻrib chiqish uchun Vazirlikda Apellyatsiya komissiyasi tashkil etiladi.
18. Attestatsiya va Apellyatsiya komissiyalarini tashkil etish va ularning faoliyat yuritish tartibi qonunchilik hujjatlari bilan belgilanadi.
5-bob. Patent vakillari davlat reyestrini yuritish tartibi
19. Reyestr ushbu Nizomga ilovaga muvofiq shaklda yuritiladi.
20. Talabgorga guvohnoma berilganda, Guvohnomani bergan vakolatli organ bir ish kuni ichida quyidagi maʼlumotlarni Reyestrga kiritadi:
patent vakilining familiyasi, ismi, otasining ismi;
Guvohnoma raqami va berilgan sanasi;
Guvohnomada koʻrsatilgan ixtisoslik;
faoliyat yuritayotgan tashkilot yoki advokatlik tuzilmasining nomi;
faoliyat yuritayotgan tadbirkorlik subyekti yoki advokatlik tuzilmasining joylashgan joyi (pochta manzili);
bogʻlanish uchun telefon raqami va elektron pochta manzili;
Guvohnomaning amal qilishi toʻxtatib turilgani toʻgʻrisida maʼlumotlar;
patent vakilining malaka oshirgan muddati.
21. Patent vakili quyidagi hollarda Reyestrdan chiqarilishi mumkin:
vakolatli organga ixtiyoriy ravishda Reyestrdan chiqarish toʻgʻrisida ariza berganda;
Guvohnomaning amal qilishi belgilangan tartibda tugatilgan yoki bekor qilinganda.
Patent vakilini Reyestrdan chiqarish vakolatli organ rahbarining buyrugʻi bilan rasmiylashtiriladi.
22. Reyestr “Intellektual mulk muhofazasi” portalida eʼlon qilib boriladi.
6-bob. Patent vakili faoliyatining kafolatlari
23. Patent vakilining professional faoliyati qonun bilan himoyalanadi.
24. Davlat organlari va tashkilotlarining mehnat shartnomasi asosida ishlovchi xodimlari (taʼlim va ilmiy tadqiqot muassasalarida ilmiy va pedagogik faoliyat bilan shugʻullanuvchi xodimlar bundan mustasno) patent vakili sifatida faoliyat yuritishi mumkin emas.
25. Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi patent vakilining kasbiy manfaatlarini ifoda etadi va himoya qiladi.
Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi:
patent vakilligi institutini yanada rivojlantirishga, uning obroʻ-eʼtiborini oshirishga, intellektual mulkni muhofaza himoya qilishdagi rolini kuchaytirishga koʻmaklashadi;
aholida intellektual mulk huquqiga nisbatan hurmat hissini oshirishga qaratilgan huquqiy targʻibot chora-tadbirlarni amalga oshiradi;
intellektual mulk sohasiga oid normativ-huquqiy hujjatlar loyihalarini ishlab chiqishda ishtirok etish, ular yuzasidan takliflar tayyorlaydi;
davlat organlari va tashkilotlari bilan munosabatlarda, sudlarda patent vakillarini huquqlari va qonuniy manfaatlarini ifodalaydi hamda himoya qiladi;
patent vakillariga uslubiy yordam koʻrsatadi;
qonunchilik hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa chora-tadbirlarni amalga oshiradi.
7-bob. Yakunlovchi qoidalar
26. Vazirlik oʻz vakolatlari doirasida:
patent vakillari va Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasining faoliyatiga koʻmaklashadi;
patent vakillarini tayyorlash va ularning malakasini oshirishga doir tadbirlarni amalga oshirishga koʻmaklashadi;
Patent vakilining kasb etikasi qoidalarini tasdiqlaydi;
patent vakili tomonidan qonunchilik hujjatlariga, Guvohnoma (malaka sertifikati) talab va shartlariga rioya etilishini nazorat qiladi;
Reyestr yuritilishini taʼminlaydi.
Vazirlik qonunchilik hujjatlariga muvofiq boshqa vakolatlarga ham ega hisoblanadi.
27. Ushbu Nizom talablari buzilishida aybdor boʻlgan shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladi.
Patent vakillari toʻgʻrisidagi nizomga
ILOVA
Patent vakillari davlat
REYESTRI

t/r

Patent vakilining F.I.O.

Guvohnoma raqami va berilgan sanasi

Ixtisoslik

Faoliyat yuritayotgan tashkilot nomi

Faoliyat yuritayotgan tashkilot manzili

Telefon raqami, elektron pochta manzili

Guvohnomaning holati

Malaka oshirish muddati

1

2

3

4

5

6

7

8

9

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 7-oktabrdagi 542-son qaroriga
2-ILOVA
Vazirlar Mahkamasining 2023-yil 30-noyabrdagi 635-son qarori bilan tasdiqlangan Ayrim turdagi malaka sertifikatini berish boʻyicha davlat xizmatlarini koʻrsatishning yagona maʼmuriy reglamentiga kiritilayotgan oʻzgartirishlar
a) 3-pozitsiyaning uchinchi ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Qoraqalpogʻiston Respublikasi Adliya vazirligi, viloyatlar va Toshkent shahar adliya boshqarmalari”;
b) 4-pozitsiyaning uchinchi ustunida:
“a” kichik bandda:
oʻninchi xatboshi chiqarib tashlansin;
oʻn birinchi — oʻn toʻrtinchi xatboshilar tegishlicha oʻninchi — oʻn uchinchi xatboshilar deb hisoblansin;
oʻn ikkinchi xatboshi chiqarib tashlansin;
oʻn uchinchi xatboshi oʻn ikkinchi xatboshi deb hisoblansin;
oʻn uchinchi xatboshi quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“patent vakillarini tayyorlash oʻquv kursini tugatganligi toʻgʻrisida sertifikat raqami hamda berilgan sanasi”;
“b” kichik bandning birinchi xatboshisidagi “nomzodning” soʻzi “talabgorning” soʻzi bilan almashtirilsin;
g) 5-pozitsiyaning uchinchi ustuni birinchi xatboshisidagi “nomzodlar va patent vakillarini attestatsiyadan (qoʻshimcha attestatsiyadan)” soʻzlari “talabgorni attestatsiyadan” soʻzlari bilan almashtirilsin;
d) 7-pozitsiyaning uchinchi ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Talabgor quyidagi talablarga javob berishi lozim:
oliy maʼlumotga ega boʻlish, bunda xorijiy davlatlarda olingan oliy maʼlumot toʻgʻrisidagi hujjatlar belgilangan tartibda tan olingan taqdirda eʼtiborga olinadi;
patent vakillarini tayyorlash boʻyicha 72 akademik soatdan kam boʻlmagan hajmda oʻquv kursini tugatganligi toʻgʻrisida sertifikatga ega boʻlish, bunda oʻqishni tamomlagan vaqtdan boshlab hujjatlar topshirilgunga qadar oʻtgan vaqt bir yildan oshmasligi kerak. Adliya organlari va muassasalarining intellektual mulk sohasidagi faoliyatga rahbarlik qilish hamda intellektual mulk obyektlariga boʻlgan huquqlarni muhofaza va himoya qilish bilan bogʻliq lavozimlarida kamida uch yil ishlagan shaxslardan sertifikat talab qilinmaydi”;
e) 8-pozitsiyaning uchinchi ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Cheklanmagan”;
j) 9-pozitsiyaning uchinchi ustuni quyidagi tahrirda bayon etilsin:
“Vakolatli organning attestatsiya komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — attestatsiya komissiyasi) patent vakilligiga talabgorni attestatsiyadan oʻtkazadigan kollegial organ hisoblanadi.
Attestatsiya komissiyasi komissiya raisi, aʼzolari va kotibidan iborat tarkibda faoliyat koʻrsatadi.
Attestatsiya komissiyasiga vakolatli organ rahbarining sohaga masʼul oʻrinbosari raislik qiladi, uning tarkibiga vakolatli organning, Adliya vazirligi huzuridagi “Intellektual mulk markazi” davlat muassasasi masʼul xodimlari hamda oliy taʼlim muassasalarining oʻqituvchilari, Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi vakili (kelishuvga koʻra) kiritiladi.
Komissiya kotibi ovoz berish huquqiga ega emas.
Attestatsiya komissiyasi tarkibi vakolatli organ rahbari tomonidan tasdiqlanadi.
Vakolatli organning Intellektual mulk huquqlarini himoya qilish shuʼbasi attestatsiya komissiyasining ishchi organi hisoblanadi.
Ishchi organ talabgorlardan kelib tushgan soʻrovnomalar toʻgʻri rasmiylashtirilganligi, hujjatlar toʻliq taqdim qilinganligi, talabgor majburiy malaka sertifikati talab va shartlariga javob berishini oʻrganib attestatsiyani topshirishga qoʻyish yoki rad etish toʻgʻrisida takliflar tayyorlaydi.
Quyidagi talabgorlar attestatsiyaga qoʻyilmaydi:
Oʻzbekiston Respublikasi hududida doimiy yashaydigan Oʻzbekiston Respublikasining fuqarosi hisoblanmagan shaxs;
davlat organlari va tashkilotlarining xodimlari, ilmiy va pedagogik faoliyat bilan shugʻullanuvchi shaxs bundan mustasno;
muomalaga layoqatsiz yoki muomala layoqati cheklangan deb topilgan shaxs;
sudlanganlik holati tugallanmagan yoki sudlanganligi olib tashlanmagan shaxs.
Attestatsiya komissiyasi majlislari zarurat boʻlganda oʻtkaziladi va uning aʼzolarining kamida uchdan ikki qismi ishtirok etganda huquqiy vakolatga ega boʻladi.
Attestatsiya komissiyasi raisi vakilligiga talabgorlardan tushgan arizalarga muvofiq attestatsiya oʻtkazish sanasini belgilaydi.
Attestatsiya komissiyasining qarorlari komissiya majlisida qatnashadigan aʼzolarning oddiy koʻpchilik ovozi bilan qabul qilinadi. Ovozlar teng boʻlgan taqdirda, attestatsiya komissiyasi raisining ovozi hal qiluvchi hisoblanadi. Attestatsiya komissiyasining qarori bayonnoma bilan rasmiylashtiriladi.
Attestatsiya komissiyasining navbatdagi majlisini oʻtkazish (sanasi, joyi va vaqti) toʻgʻrisida attestatsiya komissiyasi aʼzolariga hamda attestatsiyadan oʻtadigan patent vakilligiga talabgorlarga attestatsiya komissiyasi kotibi tomonidan majlis boshlanishidan kamida bir hafta oldin xabar beriladi.
Agar patent vakilligiga talabgor attestatsiya oʻtkazilishi haqida xabardor qilingan boʻlib, attestatsiyaga kelmagan boʻlsa, navbatdagi attestatsiyadan oʻtadigan talabgorlar roʻyxatiga kiritiladi, bu haqida talabgor Davlat xizmatlari markazi (oʻzi kelib murojaat qilgan taqdirda) yoki YIDXP orqali (elektron tarzda murojaat etgan taqdirda) uch ish kunidan kechiktirmay xabardor qilinadi.
Agar talabgor tegishli tarzda xabardor qilinganidan keyin ikkinchi marta attestatsiyadan oʻtish uchun kelmasa, talabgorga guvohnoma berish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatish rad qilingan hisoblanadi. Bunda attestatsiyadan oʻtish uchun toʻlangan yigʻim summasi qaytarib berilmaydi.
Attestatsiya talabgorning imtihonga qoʻyilgani haqida bildirishnoma yoʻllangan sanadan eʼtiboran ikki oydan oshmagan muddatda oʻtkaziladi.
Har bir ixtisoslik boʻyicha oʻrtacha 50 — 60 ta savoldan iborat boʻlgan savollar roʻyxati tuziladi va attestatsiya komissiyasi raisi tomonidan Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi bilan kelishilgan holda tasdiqlanadi.
Savollar roʻyxati vakolatli organning rasmiy veb-saytida eʼlon qilinib, qonunchilikka kiritilgan oʻzgartirish va qoʻshimchalarga asosan doimiy ravishda yangilab boriladi.
Attestatsiya savollari talabgor tomonidan tanlangan sohadan kelib chiqib, quyidagi yoʻnalishlar boʻyicha tuziladi:
sanoat mulkiga oid Oʻzbekiston Respublikasi qonunchiligi;
sanoat mulki sohasidagi Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomalari.
Ikki va undan ortiq ixtisoslik boʻyicha suhbatdan oʻtadigan talabgorga har bir qoʻshimcha ixtisoslik boʻyicha yana bittadan qoʻshimcha savol beriladi.
Patent vakillarining ixtisosligi quyidagi intellektual mulk obyektlari boʻyicha belgilanadi:
tovar belgilari, xizmat koʻrsatish belgilari, tovar kelib chiqqan joy nomlari va geografik koʻrsatkichlar;
ixtiro va foydali modellar;
sanoat namunalari;
seleksiya yutuqlari;
integral mikrosxemalar topologiyalari.
Attestatsiya savollari maxsus axborot tizimi orqali tasodifiy tarzda tanlanadi. Tanlangan savollar roʻyxati masʼul kotib tomonidan talabgorga chop etish qurilmasi (printerdan) chiqarib beriladi.
Talabgorga imtihon savollariga tayyorlanish uchun 30 daqiqa vaqt beriladi.
Talabgorga ikki va undan ortiq ixtisoslik boʻyicha savollarga javob berishga tayyorgarlik koʻrish uchun har bir qoʻshimcha ixtisoslik boʻyicha savol uchun 10 daqiqa vaqt ajratiladi.
Attestatsiya savollariga javob berishga tayyorlanishda talabgorga:
boshqa talabgorlar bilan suhbatlashish;
axborot manbai sifatida xizmat qilishi mumkin boʻlgan qonunchilik hujjatlaridan, adabiyotlardan, har qanday turdagi texnika vositalari yoki boshqa hujjatlar va vositalardan foydalanish;
attestatsiya savollariga javob bermasdan oldin xonani tark etish va qaytib kirish taqiqlanadi.
Agar talabgor savollarga javob bera olmasa yoki berilgan javoblar asosida talabgorning bilim darajasini aniqlashning imkoniyati boʻlmasa, attestatsiya komissiyasi aʼzolari tomonidan qoʻshimcha savollar berilishi mumkin.
Qoʻshimcha beriladigan savollar oldingi savollarga berilgan javoblarni aniqlashtirish maqsadida berilishi va oldingi savollar doirasidan chetga chiqmasligi lozim.
Talabgor tomonidan beriladigan javoblar aniq, loʻnda va aynan savol mazmuni bilan mos boʻlishi hamda bitta savolga javob berish davomiyligi uch daqiqadan oshmasligi lozim. Qoʻshimcha savollar beriladigan holatlarda suhbat davomiyligi yana oʻn daqiqagacha uzaytirilishi mumkin.
Attestatsiya natijasi ball tizimi boʻyicha baholanadi (har bir savolning javobi uchun eng yuqori 10 ball, eng past 0 ball), bunda attestatsiya komissiyasi majlisida ishtirok etgan aʼzolarning har biri attestatsiya natijasi boʻyicha, har bir savol yuzasidan talabgorning bergan javoblariga ball qoʻyadi.
Talabgor imtihon savollariga javob berib boʻlgandan keyin attestatsiya oʻtkazilgan xonani tark etishi kerak.
Attestatsiya yakunlari boʻyicha attestatsiya komissiyasi aʼzolari tomonidan talabgorga qoʻyilgan ballar hisoblab chiqariladi.
Talabgor toʻplagan ball toʻplanishi mumkin boʻlgan eng yuqori ballning 60 foizidan kam boʻlmagan taqdirda, talabgorni attestatsiyadan oʻtgan deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.
Talabgor toʻplagan ball toʻplanishi mumkin boʻlgan eng yuqori ballning 60 foizidan kam boʻlgan taqdirda, talabgorni attestatsiyadan oʻtmagan deb topish toʻgʻrisida qaror qabul qilinadi.
Attestatsiya natijalari talabgorlar ishtirokida attestatsiya komissiyasi raisi tomonidan oʻqib eshittiriladi.
Vakolatli organ tomonidan attestatsiya natijalari tasdiqlangandan soʻng besh ish kuni ichida QR-kod (matrik shtrixli kod) qoʻyilgan ilovaga muvofiq shaklda Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisida guvohnoma rasmiylashtiriladi.
Attestatsiyadan oʻtmagan talabgor imtihonni takroran topshirish uchun attestatsiya oʻtkazilgan kundan boshlab kamida bir oy vaqt oʻtgandan soʻng belgilangan tartibda imtihondan oʻtish uchun takroran murojaat qilishga haqli.
Talabgor attestatsiya natijalari yuzasidan imtihon oʻtkazilgan kundan boshlab bir oy mobaynida apellyatsiya berish huquqiga ega.
Vakolatli organ attestatsiya komissiyasining qarorlari ustidan kelib tushgan shikoyatlarni koʻrib chiqish uchun Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida Apellyatsiya komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Apellyatsiya komissiyasi) tashkil etiladi.
Apellyatsiya komissiyasi komissiya raisi, aʼzolari va kotibidan iborat tarkibda faoliyat koʻrsatadi va uning tarkibi Oʻzbekiston Respublikasi adliya vaziri tomonidan tasdiqlanadi.
Apellyatsiya komissiyasi tarkibiga Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining, vazirlik huzuridagi “Intellektual mulk markazi” davlat muassasasining tajribali masʼul xodimlari hamda oliy taʼlim muassasalarining oʻqituvchilari, Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasi vakili (kelishuvga koʻra) kiritilishi mumkin.
Apellyatsiya komissiyasi kotibi ovoz berish huquqiga ega emas.
Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Intellektual mulkni huquqiy himoya qilish boshqarmasi Apellyatsiya komissiyasining ishchi organi hisoblanadi.
Vakolatli organ oʻz vakolatlari doirasida:
patent vakili tomonidan qonunchilik hujjatlariga, guvohnoma (malaka sertifikati) talab va shartlariga rioya etilishini nazorat qilish;
jismoniy va yuridik shaxslarning patent vakili xatti-harakatidan norozi boʻlib yozgan shikoyatlarini koʻrib chiqish;
patent vakili faoliyatini qonunchilikka muvofiq tekshirish;
tekshirishlar oʻtkazishda paydo boʻladigan masalalar yuzasidan patent vakilidan zarur tushuntirishlar va materiallarni soʻrash hamda olish;
Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisida guvohnomani amal qilishini belgilangan tartibda toʻxtatib turish, tugatish va bekor qilish.
Patent vakili vakolatli organ tomonidan tekshirishlar oʻtkazish uchun shart-sharoitlarni taʼminlashi, shu jumladan zarur axborot va materiallarni taqdim etishi shart.
Patent vakili uning faoliyatini tekshirish jarayonida Oʻzbekiston Patent vakillari assotsiatsiyasining xodimi kuzatuvchi sifatida ishtirok etishini talab qilishga haqli.
Qoʻpol ravishda buzish deb hisoblanadigan talab va shartlar:
patent vakili oʻz faoliyatini amalga oshirishda guvohnomada koʻrsatilgan ixtisoslik sohasiga amal qilmaslik;
patent vakili faoliyatini amalga oshirishda muntazam ravishda (bir yil davomida ikki yoki undan ortiq marotaba) qonun buzilishi holatlariga yoʻl qoʻyganlik;
patent vakili faoliyatini amalga oshirishda muntazam ravishda (bir yil davomida ikki yoki undan ortiq marotaba) Patent vakilining kasb etikasi qoidalariga rioya etmaganlik;
oʻz faoliyatini amalga oshirishda olingan maxfiy axborotni oshkor qilganlik (qonunchilik hujjatlarida nazarda tutilgan holatlar bundan mustasno);
malakasini oshirish davri kelganda olti oy mobaynida oʻz malakasini oshirmaganlik;
guvohnomada olgandan soʻng olti oy davomida faoliyatini boshlamaganlik;
sudning qonuniy kuchga kirgan hukmiga muvofiq jinoiy javobgarlikka tortilganlik”;
z) quyidagi mazmundagi ilova bilan toʻldirilsin:
“Patent vakili sifatida roʻyxatdan oʻtganlik toʻgʻrisidagi guvohnomani berish pasportiga
ILOVA
”.
Vazirlar Mahkamasining 2026-yil 7-oktabrdagi 542-son qaroriga
3-ILOVA
Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblanayotgan ayrim qarorlari
ROʻYXATI
1. Vazirlar Mahkamasining “Patent vakillari toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2003-yil 1-iyuldagi 298-son qarori.
2. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida (“Tadbirkorlik subyektlarini huquqiy himoya qilish tizimi takomillashtirilganligi hamda ularning moliyaviy javobgarligi erkinlashtirilganligi munosabati bilan Oʻzbekiston Respublikasining ayrim qonun hujjatlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” Oʻzbekiston Respublikasining 2006-yil 10-oktabrdagi OʻRQ-59-son Qonuni)” 2006-yil 10-noyabrdagi 235-son qaroriga 1-ilovaning 42-bandi.
3. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish va ayrimlarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2011-yil 6-sentabrdagi 248-son qaroriga ilovaning 3-bandi.
4. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligining Apellyatsiya kengashi toʻgʻrisidagi nizomni tasdiqlash haqida” 2019-yil 9-oktabrdagi 856-son qarorining 3-bandi va qarorga 2-ilova.
5. Vazirlar Mahkamasining “Patent vakillari toʻgʻrisidagi nizomga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish toʻgʻrisida” 2019-yil 21-oktabrdagi 887-son qarori.
6. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirishlar kiritish toʻgʻrisida (Oʻzbekiston Respublikasining “Normativ-huquqiy hujjatlar toʻgʻrisida” 2021-yil 20-apreldagi OʻRQ-682-son Qonuni)” 2022-yil 4-apreldagi 153-son qaroriga ilovaning 100-bandi.
7. Vazirlar Mahkamasining “Patent vakilligiga nomzodlarni attestatsiyadan va roʻyxatdan oʻtkazish hamda patent vakillarini attestatsiyadan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatlari koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash haqida” 2022-yil 9-iyundagi 324-son qaroriga 2-ilovaning 2-bandi.
8. Vazirlar Mahkamasining “Geografik koʻrsatkichlarni roʻyxatdan oʻtkazish boʻyicha davlat xizmatini koʻrsatishning maʼmuriy reglamentini tasdiqlash toʻgʻrisida” 2022-yil 13-iyuldagi 385-son qaroriga 2-ilovaning 3-bandi.
9. Vazirlar Mahkamasining “Oʻzbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga oʻzgartirish va qoʻshimchalar kiritish, shuningdek, baʼzilarini oʻz kuchini yoʻqotgan deb hisoblash toʻgʻrisida” 2025-yil 1-martdagi 135-son qaroriga 1-ilovaning 5-bandi.
(Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi, 08.10.2026-y., 09/26/542/1006-son)