Hujjat kuchini yo‘qotgan " " 08.08.2021

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki BOShQARUVIning

MIKROKREDIT TAShKILOTLARI TOMONIDAN AKTIVLAR SIFATINI TASNIFLASh, AKTIVLAR BOʻYIChA EHTIMOLIY YOʻQOTIShLARNI QOPLASh ZAXIRALARINI YaRATISh VA ULARDAN FOYDALANISh TARTIBI TOʻGʻRISIDAGI NIZOMNI TASDIQLASh HAQIDA

[Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligi tomonidan 2012-yil 16-iyulda roʻyxatdan oʻtkazildi, roʻyxat raqami 2378 ]

Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda) va “Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 37-38-son, 372-modda) qonunlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ–1438-son “2011—2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting koʻrsatkichlariga erishishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 48-son, 442-modda) muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvi qaror qiladi:

1. Mikrokredit tashkilotlari tomonidan aktivlar sifatini tasniflash, aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash zaxiralarini yaratish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisidagi nizom ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Markaziy bank raisi F. MULLAJONOV

Toshkent sh.,

2012-yil 23-iyun,

19/3-son

Oʻzbekiston Respublikasi Markaziy banki Boshqaruvining 2012-yil 23-iyundagi 19/3-sonli qaroriga
ILOVA

Mikrokredit tashkilotlari tomonidan aktivlar sifatini tasniflash, aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash zaxiralarini yaratish va ulardan foydalanish tartibi toʻgʻrisida

NIZOM

Mazkur Nizom Oʻzbekiston Respublikasining “Oʻzbekiston Respublikasining Markaziy banki toʻgʻrisida” (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1995-y., 12-son, 247-modda), “Mikrokredit tashkilotlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2006-y., 37-38-son, 372-modda) qonunlariga hamda Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2010-yil 26-noyabrdagi PQ–1438-son “2011 — 2015-yillarda respublika moliya-bank tizimini yanada isloh qilish va barqarorligini oshirish hamda yuqori xalqaro reyting koʻrsatkichlariga erishishning ustuvor yoʻnalishlari toʻgʻrisida”gi qaroriga (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 48-son, 442-modda) muvofiq, mikrokredit tashkilotlari tomonidan aktivlar sifatini tasniflash, aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash zaxiralarini yaratish va ulardan foydalanish tartibini belgilaydi.

I bob. Umumiy qoidalar

1. Mazkur Nizomda quyidagi asosiy tushunchalardan foydalaniladi:

aktivlar boʻyicha ehtimoliy yoʻqotishlarni qoplash zaxirasi (keyingi oʻrinlarda aktivlar boʻyicha zaxira deb yuritiladi) — mikrokredit tashkiloti kredit portfeli va balansdan tashqari majburiyatlari yuzasidan koʻrilishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplash uchun tashkil etiladigan zaxira;

maxsus zaxira — “substandart”, “shubhali” va “umidsiz” deb tasniflangan aktivlar boʻyicha yuzaga kelishi mumkin boʻlgan zararlarni qoplashga moʻljallangan zaxira;

muddati oʻtgan ssudalar (aktivlar) — kredit shartnomasida koʻrsatilgan mikroqarz, mikrokredit va mikrolizingning asosiy qismini qaytarish va (yoki) unga doir hisoblangan foizlarni toʻlash jadvali boʻyicha muddati kechiktirilgan va toʻlanmagan ssudalar;

shartlari qayta koʻrib chiqilgan (restrukturizatsiya qilingan) ssudalar (aktivlar) — qarzdorning moliyaviy ahvoli yomonlashishi sababli toʻlovning dastlabki shartlari oʻzgargan (foiz stavkasining kamaytirilishi yoki hisoblangan foizlarning undirib olinmasligi, jami asosiy qarzning kamaytirilishi yoki undan voz kechilishi, kreditni toʻlash muddatining kechiktirilishi yoki uzaytirilishi, foizlarga doir toʻlovlarning bir qismi yoki umumiy miqdoridan voz kechish, kreditni restrukturizatsiyalash zarurligi natijasida qilinishi mumkin boʻlgan boshqa imtiyozlar) ssudalar.

2. Mikrokredit tashkilotining hisobotlarida aktivlar sifati toʻgʻri aks ettirilishi lozim.

3. Mikrokredit tashkiloti aktivlarni oʻz vaqtida va toʻgʻri tasniflashi hamda ular boʻyicha zaxira tashkil etishi shart.

II bob. Aktivlar sifatini tasniflash tizimi

4. Mikrokredit tashkilotining xavf-xatarga ega boʻlgan barcha aktivlari, shu jumladan koʻrsatiladigan mikromoliyaviy xizmatlar, boshqa kredit tashkilotlaridagi barcha mablagʻlari, investitsiyalari, qarzdorlarga berilgan aktivlarning oʻrniga garovga qoʻyilgan mol-mulklari, balansdan tashqari majburiyatlari (kafolati, kafilligi va boshqa majburiyatlari) tavakkalchilik darajasidan kelib chiqib, doimiy ravishda tasniflanishi va ularga lozim darajada aktivlar boʻyicha zaxira yaratilishi shart.

Bunda zaxiralar “yaxshi”, “substandart”, “shubhali” va “umidsiz” deb tasniflanadigan aktivlar boʻyicha toifalarga ajratiladi.

5. ”Yaxshi” deb tasniflangan aktivlar boʻyicha zaxira tashkil etish talab qilinmaydi. “Substandart” aktivlar boʻyicha — 25 foiz, “shubhali” aktivlar boʻyicha — 50 foiz, “umidsiz” aktivlar boʻyicha — 100 foiz miqdorda zaxira yaratiladi.