Мамлакатимизда ижтимоий ҳимоя соҳасидаги тизимли ислоҳотлар изчил давом эттирилмоқда. Шу билан бирга ногиронлиги бўлган болаларга ижтимоий хизматлар кўрсатиш соҳасини давлат томонидан қўллаб-қувватлаш ҳамда аҳолининг ижтимоий эҳтиёжманд айрим тоифалари ҳуқуқларининг кафолатларини янада кучайтириш муҳим аҳамият касб этади.

Мазкур Қонун билан «Шаҳар йўловчилар транспортидан бепул фойдаланишни тартибга солиш тўғрисида»ги ҳамда «Автомобиль транспорти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси қонунларига айрим тоифадаги ногиронлиги бўлган шахсларга ҳамда уларга ҳамроҳлик қилувчи шахсларга шаҳар йўловчи транспортидан бепул фойдаланиш ҳуқуқи берилишини, ташувчиларнинг хўжалик фаолиятига аралашиш тақиқланишини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилмоқда.

Шунингдек Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига ногиронлиги бўлган болаларга кўрсатиладиган кундузги парвариш хизмати учун тўланадиган тўловлар солиқ солинмайдиган даромадлар тоифасига киритилишини ҳамда давлат-хусусий шериклик асосида бундай хизматларни кўрсатувчи тадбиркорлик субъектлари ижтимоий солиқдан ташқари барча турдаги солиқларни тўлашдан озод қилинишини назарда тутувчи ўзгартиришлар киритилмоқда.

Бундан ташқари «Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган хотин-қизларни ишга жойлаштириш кафолатларини янада кучайтиришга қаратилган қўшимча ва ўзгартиришлар киритилмоқда.

Ушбу Қонун ногиронлиги бўлган шахслар учун ижтимоий хизматлар кўрсатиш кўламининг кенгайишига, аҳолининг ижтимоий эҳтиёжманд айрим тоифаларига қўшимча қулайликлар яратилишига ҳамда уларнинг ишга жойлашишга доир ҳуқуқлари кафолатланишига хизмат қилади.

1-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1996 йил 30 августда қабул қилинган «Шаҳар йўловчилар транспортидан бепул фойдаланишни тартибга солиш тўғрисида»ги 278-I-сонли Қонунининг (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1996 йил, № 9, 141-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2009 йил, № 12, 470-модда; 2022 йил, № 5, 464-модда; 2024 йил, № 10, 1076-модда; 2025 йил, № 2, 204-модда) 1-моддасига қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

учинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«1941 — 1945 йиллардаги уруш ногиронлари ва уларга тенглаштирилган шахслар»;

ўнинчи хатбоши қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«ногиронлиги бўлган кўзи ожиз шахслар ва I гуруҳ ногиронлиги бўлган шахслар учун ҳамда уларга ҳамроҳлик қилувчи бир нафар шахс учун сақлаб қолинсин».

2-модда. Ўзбекистон Республикасининг 1998 йил 29 августда қабул қилинган «Автомобиль транспорти тўғрисида»ги 674-I-сонли Қонуни (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Ахборотномаси, 1998 йил, № 9, 174-модда; Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2015 йил, № 6, 228-модда; 2021 йил, 4-сонга илова; 2025 йил, № 1, 7-модда) 9-моддасининг учинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Давлат органлари ва уларнинг мансабдор шахслари ташувчиларнинг хўжалик фаолиятига аралашишга ҳамда ушбу ташувчиларнинг ходимларини бошқа ишларга жалб этишга ҳақли эмас, бундан табиий ва техноген хусусиятли фавқулодда вазиятлар юзага келган, фавқулодда ҳолат жорий этилган ҳоллар мустасно».

3-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2019 йил 30 декабрда қабул қилинган ЎРҚ-599-сонли Қонуни билан янги таҳрирда тасдиқланган Ўзбекистон Республикасининг Солиқ кодексига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2019 йил, 12-сонга 1-илова; 2020 йил, № 3, 198-модда, № 10, 593-модда, № 11, 652-модда, № 12, 690, 691-моддалар; 2021 йил, № 1, 6-модда, № 4, 294-модда, 4-сонга илова, № 8, 800-модда, № 9, 901-модда, № 10, 968, 969, 972, 973-моддалар, № 12, 1199-модда; 2022 йил, № 2, 79-модда, № 3, 215, 216-моддалар, № 5, 461, 464, 467-моддалар, № 6, 570-модда, № 7, 664, 666-моддалар, № 12, 1190-модда; 2023 йил, № 6, 444, 446-моддалар, № 7, 540-модда, № 12, 1011-модда; 2024 йил, № 2, 106, 110, 111-моддалар, № 4, 346-модда, № 5, 458, 459-моддалар, № 8, 822, 831-моддалар, № 9, 958-модда, № 10, 1076-модда, № 11, 1190-модда, № 12, 1283, 1284, 1296, 1297-моддалар; 2025 йил, № 2, 188, 194-моддалар, № 4, 519, 520, 521, 522-моддалар, № 5, 644, 645-моддалар, № 6, 729, 731-моддалар, № 8, 971-модда) қуйидаги ўзгартиришлар киритилсин:

1) 378-модда 16-бандининг учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«фарзандларига нодавлат мактабгача таълим ташкилотлари ва (ёки) мактаблар кўрсатадиган таълимга оид хизматлар учун ота-она (фарзандликка олувчилар) томонидан ҳар бир фарзанд учун, шунингдек уч ёшдан ўн саккиз ёшгача ногиронлиги бўлган болалар учун кундузги парвариш хизматидан фойдаланадиган ота-она (уларнинг ўрнини босувчи шахслар) томонидан ҳар бир фарзанд учун тўланадиган ойига 3 миллион сўмгача бўлган тўловлар»;

2) 483-модданинг олтмиш тўртинчи қисми қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«Нодавлат мактабгача ва умумий ўрта таълим ташкилотлари, шунингдек уч ёшдан ўн саккиз ёшгача ногиронлиги бўлган болалар учун давлат-хусусий шериклик асосида кундузги парвариш хизматини кўрсатувчи тадбиркорлик субъектлари барча турдаги солиқларни (бундан ижтимоий солиқ мустасно) тўлашдан 2030 йил 1 январга қадар бўлган даврда озод қилинади».

4-модда. Ўзбекистон Республикасининг 2020 йил 20 октябрда қабул қилинган «Аҳоли бандлиги тўғрисида»ги ЎРҚ-642-сонли Қонунига (Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси палаталарининг Ахборотномаси, 2020 йил, № 10, 595-модда; 2021 йил, № 4, 287-модда, 4-сонга илова; 2022 йил, № 3, 216-модда, № 5, 464-модда, № 6, 570-модда, 10-сонга илова; 2023 йил, № 11, 923-модда; 2024 йил, № 2, 111-модда, № 8, 818-модда, № 9, 958, 968-моддалар, № 10, 1079-модда; 2025 йил, № 2, 188-модда, № 5, 648-модда) қуйидаги қўшимча ва ўзгартиришлар киритилсин:

1) 25-модданинг биринчи қисми:

қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг талабномаси асосида маҳаллий меҳнат органларига рўйхати тақдим этилган, тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган, тегишли билим ва кўникмаларга эга бўлган хотин-қизларни йўлланма бўйича давлат ташкилотларига (бундан «Давлат фуқаролик хизмати тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни 3-моддаси биринчи қисмида ва иккинчи қисмининг иккинчи хатбошисида кўрсатилган лавозимлар мустасно) ҳамда давлат улуши эллик фоиз ва ундан юқори бўлган ташкилотларга ишга жойлаштириш»;

бешинчи — тўққизинчи хатбошилари тегишинча олтинчи — ўнинчи хатбошилар деб ҳисоблансин;

2) 28-модданинг биринчи қисми қуйидаги мазмундаги тўққизинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг талабномаси асосида маҳаллий меҳнат органларига рўйхати тақдим этилган, тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган, тегишли билим ва кўникмаларга эга бўлган хотин-қизлар»;

3) 29-модда:

қуйидаги мазмундаги бешинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Инсон» ижтимоий хизматлар марказларининг талабномаси асосида маҳаллий меҳнат органларига рўйхати тақдим этилган, тазйиқ ва зўравонликдан жабрланган, тегишли билим ва кўникмаларга эга бўлган хотин-қизлар иш қидираётган шахслар сифатида ўз мурожаатисиз рўйхатга олинади. Бундай шахслар ҳақидаги маълумотлар (иш стажи, маълумоти (мавжуд бўлган тақдирда), иш ҳақи ва бошқалар) ҳамда уларнинг етарли билим ва кўникмаларга эга эканлигини тасдиқловчи ҳужжатлар «Инсон» ижтимоий хизматлар марказлари томонидан маҳаллий меҳнат органларига «Ягона миллий ижтимоий ҳимоя» ахборот тизими орқали юборилади»;

бешинчи ва олтинчи қисмлари тегишинча олтинчи ва еттинчи қисмлар деб ҳисоблансин;

4) 34-модда қуйидаги мазмундаги ўн иккинчи қисм билан тўлдирилсин:

«Ишга жойлаштиришга доир йўлланма «Инсон» ижтимоий хизматлар марказининг талабномаси асосида юборилган тақдирда, маҳаллий меҳнат органлари иш қидираётган шахс ишга қабул қилинганлиги ёки уни ишга жойлаштириш рад этилганлиги ёхуд бундай шахсга ишсизлик нафақаси тайинланганлиги ҳақида «Инсон» ижтимоий хизматлар марказига уч кун ичида хабарнома юборади».

5-модда. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Ижтимоий ҳимоя миллий агентлиги, Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда бошқа манфаатдор ташкилотлар ушбу Қонуннинг ижросини, ижрочиларга етказилишини ҳамда моҳияти ва аҳамияти аҳоли ўртасида тушунтирилишини таъминласин.

6-модда. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси:

ҳукумат қарорларини ушбу Қонунга мувофиқлаштирсин;

республика ижро этувчи ҳокимият органлари ушбу Қонунга зид бўлган ўз норматив-ҳуқуқий ҳужжатларини қайта кўриб чиқишлари ва бекор қилишларини таъминласин.

7-модда. Ушбу Қонун расмий эълон қилинган кундан эътиборан кучга киради.