Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузурида Қимматли қоғозлар бозори ишлашини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш марказини ташкил этиш тўғрисида»ги Фармонининг бажарилишини таъминлаш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

2. Марказга Бош директорнинг Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан лавозимга тайинланадиган икки нафар ўринбосари бўлишига рухсат этилсин.

3. Белгилаб қўйилсинки, ҳудудий бўлинмалар (бўлимлар) ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш марказига ва давлат мулкини бошқариш ҳудудий органларига бўйсунадилар.

Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази ҳудудий бўлимлари раҳбарлари Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси тегишли ҳудудий бошқармаси раҳбари билан келишган ҳолда бош директор томонидан лавозимга тайинланадилар ва лавозимдан озод қилинадилар.

Марказ ходимларига Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ходимлари учун белгиланган меҳнатга ҳақ тўлаш ва тиббий хизмат кўрсатиш шартлари жорий этилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази тўғрисидаги Низом 3-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

5. Белгилаб қўйилсинки, Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази марказий аппаратининг ва унинг ҳудудий бўлинмаларининг жорий фаолиятини маблағ билан таъминлаш республика бюджети ҳисобидан амалга оширилади.

6. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш ҳудудий бўлими тўғрисидаги намунавий низомни бир ой муддатда ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин.

7. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги:

Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш марказий аппаратини ва унинг ҳудудий бўлимларини маблағ билан таъминлаш учун республика бюджетида зарур маблағларни белгиланган тартибда назарда тутсин;

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Қимматли қоғозлар ва фонд биржалари давлат комиссиясининг ҳамда унинг ҳудудий бўлинмаларининг моддий-техника ресурсларини, анжомларини, асбоб-ускуналарини ва транспорт воситаларини Марказга берсин;

марказий аппаратда Молия вазирлигининг Қимматли қоғозлар бошқармаси негизида 18 кишидан иборат Давлат қимматли қоғозлар эмиссияси бошқармасини ташкил этсин.

8. Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги ҳузуридаги Қимматли қоғозлар ва фонд биржалари давлат комиссиясининг ҳудудий бўлинмалари илгари эгаллаб келган хизмат бинолари ва алоқа линиялари Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш марказининг ҳудудий бўлинмалари (бўлимлари) ихтиёрида қолдирилсин.

9. Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш марказининг марказий аппарати Тошкент шаҳар, «Правда Востока» кўчаси, 10-уйдаги Республика биржа маркази биносига жойлаштирилсин.

10. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Республикада қимматли қоғозлар бозорининг фаолият кўрсатишини тартибга солиш ва уни янада ривожлантириш чора-тадбирлари тўғрисида» 1995 йил 7 сентябрдаги 351-сон қарорининг 1—3-бандлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

11. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари В.А. Чжен зиммасига юклансин.

1. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳузуридаги қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази (кейинги ўринларда — Марказ) давлат бошқарув органи ҳисобланади.

2. Марказ ўз фаолиятида Ўзбекистон Республикаси Конституциясига, қонунларига, Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг бошқа ҳужжатларига, Ўзбекистон Республикаси Президентининг фармонлари, қарорлари ва фармойишларига, Вазирлар Маҳкамасининг қарорлари ва фармойишларига, бошқа норматив ҳужжатларга, шунингдек мазкур Низомга амал қилади.

3. Марказнинг ўз ваколатлари доирасида қабул қилган қарорлари давлат ва маҳаллий бошқарув органлари, мулкчилик шаклларидан қатъи назар, хўжалик бирлашмалари, корхоналар ва ташкилотлар, шунингдек Ўзбекистон Республикаси ва хорижий давлатларнинг фуқаролари томонидан бажарилиши мажбурийдир.

4. Марказ юридик шахс ҳисобланади, Ўзбекистон Республикаси герби тасвири туширилган ва ўз номи ёзилган муҳрга, банкларда ҳисоб-китоб ва валюта счётларига эга бўлади.

5. Қуйидагилар Марказнинг асосий вазифалари ҳисобланади:

республикада қимматли қоғозлар бозорини шакллантириш, ривожлантириш, назорат қилиш ва бошқариш соҳасида давлат сиёсатини амалга ошириш;

унинг томонидан рўйхатдан ўтказилган бозорнинг қимматли қоғозлар чиқарилиши, қимматли қоғозлар бозори тузилмаси ва ривожланиши юзасидан қатнашчилар бўйича маълумотлар банкининг ягона реестрларини юритиш, ҳисобга олиш ва ҳисоботни ташкил этиш, қимматли қоғозлар муомалада бўлишини, қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг касб фаолиятини бошқариш;

барча давлат органлари ва хўжалик юритувчи субъектлар томонидан қимматли қоғозлар бозори ва қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари фаолияти тўғрисидаги қонунчиликнинг бажарилишини назорат қилиш ва таъминлаш;

қимматли қоғозларнинг миллий ва халқаро бозорларида ўзбекистонлик ва хорижий эмитентларнинг қимматли қоғозлари чиқарилиши ва самарали муомалада бўлиши учун зарур ҳуқуқий шарт-шароитларни таъминловчи норматив ҳужжатларни ишлаб чиқиш;

қимматли қоғозлар билан операцияларни амалга оширувчи юридик ва жисмоний шахслар — инвесторларнинг ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш;

қимматли қоғозлар бозорининг аҳволи ва унинг қатнашчилари тўғрисида инвесторларни ва жамоатчиликни кенг хабардор қилиш;

қимматли қоғозлар бозорининг самарали инфраструктурасини ташкил этишда қатнашиш;

Ўзбекистон Республикаси вазирликлари, идоралари, маҳаллий бошқарув органларининг, профессионал ва нопрофессионал қатнашчиларнинг, уларнинг бирлашмалари (уюшмалари)нинг қимматли қоғозлар бозоридаги фаолиятини мувофиқлаштириш.

6. Марказ ўзига юкланган вазифаларга мувофиқ:

қимматли қоғозлар ва уларнинг эмитентлари тўғрисидаги ахборотнинг тўлиқ очилиши ва унинг тушунарли бўлиши устидан назоратни амалга оширади;

қимматли қоғозлар бозорини шакллантириш ва тартибга солиш ҳамда унинг қатнашчилари фаолияти масалаларига оид норматив ҳужжатларни ишлаб чиқади;

инвесторларнинг корхонани (акционерлик жамиятини) бошқаришда қатнашишдаги, дивидендлар олишдаги ҳуқуқ ва манфаатларини ҳимоя қилиш чора-тадбирларини кўради;

ўзбекистонлик эмитентлар қимматли қоғозларининг чет элда ва хорижий эмитентлар қимматли қоғозларининг Ўзбекистон Республикаси ҳудудида муомалада бўлиши шартлари ва тартибини белгилайди;

қимматли қоғозлар ва уларнинг ҳосилалари эмиссиясини (чиқарилишини), эмитентлар, шу жумладан Ўзбекистон Республикаси ҳудудида қимматли қоғозлар эмиссиясини амалга оширувчи хорижий эмитентлар қимматли қоғозлари эмиссияси проспектларини рўйхатдан ўтказади;

инвестиция институтлари сифатида қимматли қоғозлар бозоридаги фаолиятга лицензия беради;

тегишли давлат органлари билан биргаликда қимматли қоғозлар бозорининг самарали инфраструктурасини ташкил этишда қатнашади;

қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг фаолиятини мувофиқлаштиради, қимматли қоғозлар билан касб фаолиятини амалга оширишга ягона талабларни, қимматли қоғозлар билан битишувларни амалга ошириш қоидаларини, қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказиш ҳисоби ва ҳисоботи стандартларини ишлаб чиқади ва тасдиқлайди;

қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказилишининг тўғрилигини назорат қилади ҳамда қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари фаолияти устидан, хорижий эмитентларнинг қимматли қоғозлари Ўзбекистон Республикаси қимматли қоғозлар бозорига муомалага қўйилиши қоидалари ҳамда квоталарига риоя этилиши устидан назоратни амалга оширади ва ушбу қоидалар ва қоидаларни бузувчиларга нисбатан қонунчиликда назарда тутилган чора-тадбирларни қўллайди;

қимматли қоғозлар бозорининг профессионал қатнашчилари мутахассислари ва мансабдор шахсларига нисбатан малака талабларини белгилайди, уларни аттестациядан ўтказади, малака аттестатлари, қимматли қоғозлар эгалари реестири ва ҳисобга олиш регистри юритилишига талабномаларни беради, уларга риоя этилишини назорат қилади;

Ўзбекистон Республикаси Марказий банки билан биргаликда тижорат банкларининг қимматли қоғозлар бозоридаги фаолияти устидан назоратни амалга оширади;

қонунчилик ҳужжатлари ва норматив ҳужжатларининг ижро этилишини таъминлаш, қимматли қоғозларнинг чиқарилиши, бозорга қўйилиши, муомалада бўлиши ва сақланишини бирхиллаштириш, қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказишнинг ҳисоби ва ҳисоботи, қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари фаолиятини назорат қилиш учун қимматли қоғозлар бозорининг профессионал қатнашчилари бирлашмалари (уюшмалари) фаолиятини мувофиқлаштиради ва йўналтиради;

Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан келишилган ҳолда Марказий депозитарий хизматлари учун тарифлар миқдорини тасдиқлайди;

республикада рўйхатдан ўтказилган қимматли қоғозлар чиқаришларнинг, шунингдек инвестиция институтлари сифатида фаолиятга лицензия олган юридик ва жисмоний шахсларнинг ягона давлат реестрларини юритади ҳамда уларни рўйхатларини эълон қилади;

давлат рўйхати тартиботидан ўтган қимматли қоғозлар чиқарилишига идентификация тартиб рақамлари беради;

турлари бўйича рўйхатдан ўтказилган қимматли қоғозларнинг миқдори ҳақидаги йиллик оммавий ҳисоботларни тузади, инвесторлар ва жамоатчиликнинг кенг хабардор қилинишини таъминлайди;

ахборот тизимини ташкил этиш, қимматли қоғозлар билан ишлашни автоматлаштириш ва компьютерлаштириш чора-тадбирларини амалга оширади;

қимматли қоғозларга оид қонунлар ва норматив ҳужжатлар ижросини назорат этиш, қимматли қоғозлар ички ва ташқи бозорларида қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказишни бирхиллаштириш, улар қатнашчилари фаолиятини назорат қилиш бўйича биргаликдаги фаолиятни мувофиқлаштириш соҳасида қимматли қоғозлар бозорини тартибга солиб бориш халқаро ва хорижий органлари билан ҳамкорлик қилади;

Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ Марказнинг вазифалари ва ваколатларидан келиб чиқувчи бошқа функцияларни бажаради.

7. Марказ:

барча эмитентлар ва қимматли қоғозлар бозорининг қатнашчилари томонидан ахборот бериш ва эълон қилиш қоидаларини белгилаш;

ўз қимматли қоғозларини оммавий сотиш учун қимматли қоғозлар бозорининг фаолият кўрсатишини профессионал таъминловчи исталган шахс орқали тақдим этувчи эмитентдан, шунингдек фонд биржаларидан Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ тузилиши ва эълон қилиниши мажбурий бўлган қоидалар, уставлар, иш тартиблари, йўриқномалар, намунавий ҳужжатлар нусхалари тақдим этилишини талаб этиш;

эмитентларнинг ва қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг бухгалтерия ҳужжатларини ва бошқа ҳужжатларни қимматли қоғозлар ва улар билан операциялар ўтказиш ҳақидаги эълон қилинган ва ҳисобот сифатида тақдим этилган ахборотнинг тўғрилигини текшириш юзасидан, шунингдек қонунлар ва норматив ҳужжатлар бузилганлиги ёки бузилиши эҳтимоли тўғрисидаги маълумотлар тушиши юзасидан текшириш;

инвесторларнинг, шунингдек қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг қимматли қоғозлар чиқариш, уларнинг муомалада бўлиши, улар билан операциялар ўтказишга оид уларнинг қонуний ҳуқуқ ва манфаатлари бузилишига доир шикоятларини кўриб чиқиш, қимматли қоғозлар бўйича қонунчиликнинг бузилиш ҳолларини текшириш;

эмитентларнинг рўйхатдан ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларини текшириш ва уларга Ўзбекистон Республикаси қонунлари ва норматив ҳужжатларига мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилишини талаб этиш;

эмитентлардан қимматли қоғозлар чиқарилишини рўйхатдан ўтказиш бўйича уларнинг ҳужжатлари кўриб чиқилганлиги учун белгиланган тартибда энг кам ойлик иш ҳақининг беш баравари миқдорида йиғим ундириш;

қимматли қоғозлар бозори фаолияти ва уни ривожлантириш соҳасида Ўзбекистон Республикаси манфаатларини халқаро даражада ифодалаш;

юқори малакали хорижий ва ватанимиз мутахассисларини маслаҳатчилар ва экспертлар сифатида контракт асосида ишга таклиф этиш;

фонд биржалари биржа кенгашлари, бошқа биржаларнинг фонд бўлимлари мажлисларида қатнашиш, биржа фаолиятини назорат қилишни амалга ошириш учун давлат назоратчиларини тайинлаш;

Ўзбекистон Республикаси қонунчилигига мувофиқ қимматли қоғозлар бозори қатнашчилари бўлган профессионал уюшмаларнинг фаолиятини ва уларнинг аъзолари фаолиятини мувофиқлаштириш;

ўз ваколатлари доирасида қимматли қоғозларга оид қонунлар ва норматив ҳужжатларни бузувчиларга нисбатан қуйидаги санкцияларни қўллаш;

зарур ҳолларда қонунчиликка мувофиқ тегишли қарор қабул қилингунга қадар депозитарийдаги, ваколат берувчилардаги ва компанияларни бошқарувчилардаги қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг счётлари бўйича операцияларни, қонунчилик бузилган ҳолда тузилган қимматли қоғозлар муомаласи билан боғлиқ олди-сотди, ваколатли бошқарувга бериш, сақлашга оид битишувлар ва бошқа битишувларнинг амалда бўлишини бир йўла тўхтатган ҳолда қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларини кўриб чиқишлари ва бажаришлари учун мажбурий бўлган ёзма кўрсатмаларни киритиш;

фонд биржалари (ёки бошқа биржаларнинг фонд бўлимлари)дан аъзоларидан бири ёки бир нечтаси қимматли қоғозларга оид Ўзбекистон Республикаси қонунчилигини ва Марказ талабларини бузган ҳолларда уларни фаолият кўрсатишдан чиқаришни ёки четлатишни талаб қилиш;

қимматли қоғозлар эмиссияси проспектини белгиланган тартибда рўйхатдан ўтказиш ўтказилаётган қимматли қоғозларни очиқ сотишга таклиф қилишга оид рекламани тўхтатишни эмитентлардан талаб қилиш;

акционерларнинг инвестицияларини ҳимоя қилиш мақсадида инвестиция институтлари ва қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг риоя қилишлари мажбурий бўлган иқтисодий нормативларни белгилаш;

эмитентлар томонидан амалдаги қонунчилик бузилган ҳолларда уларнинг эмиссиясини ва қимматли қоғозлари муомаласини тўхтатиш ёки чеклаш;

қимматли қоғозлар бозорининг профессионал қатнашчилари томонидан қимматли қоғозлар тўғрисидаги Ўзбекистон Республикаси қонунчилиги бир неча марта ёки қўпол равишда бузилган ҳолларда инвестиция институтлари ва қимматли қоғозлар бозори қатнашчиси сифатида қимматли қоғозлар билан фаолиятни амалга ошириш учун берилган лицензияни тўхтатиб қўйиш ёки бекор қилиш тўғрисида қарор қабул қилиш;

қимматли қоғозлар тўғрисидаги қонунчилик бузилишларининг аниқланган фактлари бўйича материалларини амалдаги қонунчиликка мувофиқ ҳуқуқни ҳимоя қилиш органларига ошириш;

фуқароларга қимматли қоғозларга оид профессионал фаолият юритиш ҳуқуқини берувчи малака аттестациялари бериш, шунингдек улар томонидан амалдаги қонунчилик бузилган ҳолларда уларнинг аттестацияларини тўхтатиб қўйиш ёки уларни бекор қилиш;

биржалар ва қимматли қоғозлар билан операциялар ўтказиш ишлари қоидалари бузилган ҳолларда фонд биржасида операцияларни бир мунча вақт тўхтатиб қўйиш ҳамда операциялар бўйича клиринг ва ҳисоб-китобларни муайян даврга тўхтатиш тўғрисида Ўзбекистон Республикасининг қонунчилигига мувофиқ қарорлар қабул қилиш;

акционерлик жамиятларини таъсис этилмаган деб тан олинишига тааллуқли Марказ томонидан аниқланган маълумотларни қонунчилик билан белгиланган тартибда ваколатли давлат органларига бериш;

белгиланган тартиб бузилган ва ҳужжатлар қонунчилик талабларига мувофиқ келмаган ҳолларда қимматли қоғозларни рўйхатга олишни рад этиш ҳуқуқига эга;

Марказ ваколатига тегишли бўлган масалалар бўйича, шу жумладан қимматли қоғозлар қатнашчиси томонидан ҳуқуққа зид ҳаракатлар содир этилгунча қимматли қоғозлар билан битишувчиларни ҳақиқий деб ҳисоблаш ва /ёки олдинги қоидани тиклаш масалалари бўйича судга даъволар билан мурожаат қилиш, шунингдек, эксперт сифатида сўзга чиқиш.

8. Марказ фаолияти унинг бош директори, Апелляцияларни кўриб чиқиш кенгаши, марказий аппарат ва Марказнинг Қорақалпоғистон Республикаси, вилоятлар ва Тошкент шаҳридаги ҳудудий бўлимлари томонидан таъминланади.

9. Марказнинг бош директори лавозимига кўра Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси раисининг биринчи ўринбосари ҳисобланади ва Вазирлар Маҳкамаси томонидан тайинланади. Бош директор ўринбосарлари ва Апелляцияларни кўриб чиқиш кенгаши аъзолари Бош директорнинг тақдимномасига кўра Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси томонидан тайинланадилар.

10. Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш бўйича ҳудудий бўлимлар ўз фаолиятида Марказга ва давлат мулкини бошқариш ҳудудий органларига бўйсунадилар.

Қимматли қоғозлар бозори фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш маркази ҳудудий бўлимлари раҳбарлари Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси тегишли ҳудудий бошқармаси раҳбари билан келишган ҳолда бош директор томонидан лавозимга тайинланадилар ва лавозимдан озод қилинадилар.

11. Марказнинг бош директори:

Марказга юкланган вазифаларнинг бажарилиши учун жавоб беради, Марказнинг ва унинг жойлардаги органларининг фаолиятини ташкил этади, Марказ ходимларининг вазифаларини тақсимлайди ва уларнинг жавобгарлиги даражасини белгилайди, Марказ ходимларини ишга қабул қилади ва уларни ишдан бўшатади ҳамда бошқа ваколатларни амалга оширади;

ўз ваколати доирасида ва Ўзбекистон Республикасининг амалдаги қонунчилиги асосида буйруқлар, йўриқномалар ва қарорлар чиқаради, кўрсатмалар беради ва уларнинг бажарилишини текширади, Марказнинг таркибий бўлинмалари тўғрисидаги низомларни тасдиқлайди;

Марказнинг тасдиқланган тузилмасига, ходимлари сони ва меҳнатга ҳақ тўлаш фондига ўзгартиришлар киритиш юзасидан белгиланган тартибда таклифлар киритишга ҳақлидир;

унга қонунчилик билан берилган ҳамда мазкур Низомдан келиб чиқувчи бошқа функцияларни бажаради.

12. Вазирлар Маҳкамаси томонидан тайинланадиган етти кишидан иборат бўлган Апелляцияларни кўриб чиқиш кенгаши ўзининг мунтазам ўтказиб туриладиган мажлисларида:

қимматли қоғозлар бозори қатнашчиларининг нотўғри хатти-ҳаракатлари, Марказнинг қарорлари ва кўрсатмалари устидан берилган апелляцияларни кўриб чиқади ва улар юзасидан қарор чиқаради;

энг муҳим буйруқлар, қоидалар, йўриқномалар ва норматив тусдаги бошқа ҳужжатлар лойиҳаларини;

республикада қимматли қоғозлар бозорини шакллантириш, ривожлантириш, назорат қилиш ва тартибга солишга оид давлат сиёсатини амалга оширишнинг асосий масалаларини кўриб чиқади.

13. Апелляцияларни кўриб чиқиш кенгашининг қарорлари унинг мажлисида камида 5 аъзо қатнашган тақдирда Кенгаш аъзоларининг кўпчилик овози билан қабул қилинади ва Кенгаш қарорлари сифатида расмийлаштирилади.