Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Коммунал хизмат кўрсатиш соҳасида иқтисодий ислоҳотларни чуқурлаштиришнинг янги босқичи тўғрисида» 2001 йил 17 апрелдаги ПФ-2832-сон Фармонига мувофиқ ҳамда уй-жой мулкдорлари ширкатларининг самарали фаолият кўрсатиши учун зарур шарт-шароитлар яратиш, аҳолига кўрсатиладиган коммунал хизматлар сифатини ошириш, коммунал хизматлар ҳақининг тўлиқ ва ўз вақтида тўланиши юзасидан коллектив масъулиятни кучайтириш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:

тасдиқланган жадвалларга мувофиқ уй-жой мулкдорлари ширкатлари ташкил этилишига кўра уй-жойлардан фойдаланиш бошқармалари ва ташкилотларини тугатсинлар ёки уларни уй-жой мулкдорлари ширкатлари билан шартномалар бўйича уй-жойларга хизмат кўрсатувчи хусусий ва бошқа нодавлат пудрат ташкилотларига айлантирсинлар;

уй-жой мулкдорлари ширкатлари ташкил этишнинг тасдиқланган жадваллари амалга оширилишини таъминлаш учун 1991 йилгача қурилган кўп квартирали уй-жойларни даставвал мукаммал таъмирлаш чора-тадбирларини кўрсинлар, таъмирлашни маҳаллий бюджет ва бюджетдан ташқари манбалар ҳисобига маблағ билан таъминласинлар;

уй-жой мулкдорлари ширкатларини омборхоналар ва хўжалик эҳтиёжлари учун зарур бўлган турар жойга мўлжалланмаган бинолар, шунингдек моддий-техника ресурслари ва жиҳозлар билан таъминлашга кўмаклашсинлар;

икки ой муддатда фаолият кўрсатаётган ҳар бир уй-жой мулкдорлари ширкати ер участкаси чегараларини белгиласинлар ва уларга белгиланган тартибда участкадан фойдаланиш ҳуқуқи юзасидан давлат далолатномаси берсинлар. Белгилаб қўйилсинки, янги ташкил этилган уй-жой мулкдорлари ширкатларига ер участкаларидан фойдаланиш ҳуқуқи юзасидан давлат далолатномаси улар давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейин икки ой мобайнида берилади.

Тошкент шаҳар ҳокимлиги 2001 йил мобайнида шаҳардаги туманлар коммунал-фойдаланиш бошқармаларини тугатсин ва улар негизида уй-жой мулкдорлари ширкатларига, корхоналар ва ташкилотларга шартнома асосида хизмат кўрсатувчи хўжалик ҳисобидаги авария-тиклаш хизматлари ташкил этсин.

2. Белгилансинки:

янгидан ташкил этилаётган уй-жой мулкдорлари ширкатлари рўйхатдан ўтказилаётганда ва ҳисобга қўйилаётганда белгиланган йиғимлар ва тўловлардан озод этиладилар;

уй-жой мулкдорлари ширкатлари балансида бўлган турар жойга мўлжалланмаган биноларни ва бошқа мол-мулкни ижарага беришдан, шунингдек уй-жой мулкдорлари ширкатларига тегишли бўлган ҳудуддаги якка тартибдаги гаражлар ва бошқа иморатлар эгаларидан фойдаланиш харажатлари учун тушадиган маблағлар, улардан кейинчалик айланма маблағларни тўлдиришда, уй-жойни мукаммал тузатиш учун моддий-техника ресурслари захирасини яратишда фойдаланиш учун ширкатларнинг депозит ҳисоб рақамларига ўтказилади.

3. Тижорат банкларига уй-жой мулкдорлари ширкатларига жорий ва мукаммал таъмирлашни амалга ошириш учун зарур бўлган моддий-техника ресурслари, асбоб-анжомлар ва жиҳозлар сотиб олиш учун Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари кафиллиги остида имтиёзли кредитлар бериш тавсия этилсин.

4. Мамлакатнинг барча ҳудуди учун коммунал хизматлар тариф сиёсатининг ягона принципларини жорий этиш мақсадида «Ўзкоммунхизмат» агентлиги Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги, Макроиқтисодиёт ва статистика вазирлиги билан биргаликда:

бир ой муддатда коммунал хизматларга тарифларни шакллантиришда харажатлар таркибини аниқлаш методикасини қайта ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин;

2002 йил 1 январгача бошқа манфаатдор ташкилотлар билан биргаликда газ, сув, иссиқлик таъминоти, марказий иситиш ва канализация хизматлари кўрсатишда технологик нобудгарчиликларнинг чекланган нормативларини ишлаб чиқсин ва белгиланган тартибда тасдиқласин.

Вазирлар Маҳкамасининг 2001 йил 29 январдаги 47-ф-сон фармойишига мувофиқ Вазирлар Маҳкамасининг Ахборот-таҳлил бошқармаси ҳузурида ташкил этилган коммунал хизматларга тариф сиёсати бўйича доимий ишловчи ишчи гуруҳ Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлиги билан биргаликда маҳаллий бошқарув органлари томонидан тасдиқланадиган уй-жой коммунал хизматларга тарифлар, шунингдек коммунал хизматлар кўрсатувчиларга тарифлардаги фарқни қоплаш учун бюджетдан ажратиладиган маблағлардан мақсадли фойдаланилиши устидан доимий мониторинг олиб борилишини таъминласин.

5. Уй-жой коммунал хизматлар учун ҳисоб-китоб қилиш механизмини такомиллаштириш мақсадида уй-жой мулкдорлари ширкатлари, уй-жойлардан фойдаланиш хизматлари ва коммунал хизматлар кўрсатувчи ташкилотлар;

счёт квитанцияларда хизматларнинг ҳар бир тури қийматини алоҳида кўрсатган ҳолда аҳоли билан ўзаро ҳисоб-китоб қилиш;

фуқаролар томонидан уларнинг иш жойидаги иш ҳақидан тегишлича ушлаб қолиш йўли билан уй-жой-коммунал хизматлар учун ҳақ тўланишини ташкил этиш амалиётини кенг қўлласинлар.

6. Қуйидагилар суд даъволари бўйича давлат божи тўлашдан озод қилинсин:

фойдаланиш харажатларига ва коммунал хизматларга ҳақ тўлаш бўйича қарзларни ундириб олиш тўғрисидаги даъволар бўйича уй-жой мулкдорлари ширкатлари, коммунал-фойдаланиш ташкилотлари;

тузилган шартномалар шартлари аҳолига уй-жой-коммунал хизматлар кўрсатувчи корхоналар томонидан бажарилмаслиги ёки сифатсиз бажарилиши туфайли етказилган зарарни қоплаш тўғрисидаги даъволар бўйича уй-жой мулкдорлари ширкатлари, коммунал-фойдаланиш ташкилотлари, шунингдек фуқаролар.

7. Белгилансинки, уй-жой мулкдорлари ва уй-жойни ижарага олувчилар:

коммунал хизматлар учун аванс сифатида тўланган тўловларга, ушбу даврда тегишли тарифлар кўпайган тақдирда қўшимча ҳақ тўлашдан озод этиладилар (ўн икки ойдан ортиқ бўлмаган давр учун);

мавжуд қарзлар улар томонидан 2001 йил 1 июлгача бўлган даврда тўланган тақдирда муддати ўтказиб юборилган тўловлар суммасидан пеня тўлашдан озод этиладилар;

уй-жой-коммунал хизматлар учун 2001 йил 1 январгача вужудга келган қарзларни «Индексация» махсус ҳисоб рақамларидан омонатларни муддатидан олдин олиш ҳисобига тўлашлари мумкин, ушбу маблағлар тегишли банк томонидан омонатчиларнинг белгиланган намунадаги тўлов топшириқномаси асосида нақдинасиз ҳисоб-китоб йўли билан уй-жой-коммунал хизматлар кўрсатувчи ҳамда электр энергияси етказиб берувчи корхоналарга ўтказилади.

8. Қуйидагилар:

Уй-жойнинг умумий фойдаланиладиган жойларига техник хизмат кўрсатиш ва коммунал хизматлар кўрсатиш бўйича намунавий шартнома (контракт) 1-иловага мувофиқ;

Уй-жой-коммунал хизматларга ҳақ тўлаш бўйича аҳолига имтиёзлар бериш тартиби тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

9. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари «Ўзкоммунхизмат» агентлиги ва фуқароларнинг ўзини ўзи бошқариш органлари (маҳалла қўмиталари) билан биргаликда:

Нукус шаҳрида, вилоят марказларида ва Тошкент шаҳрида уй-жой мулкдорлари ширкатлари ходимлари ва аҳоли билан коммунал хизмат кўрсатиш соҳасини ислоҳ қилиш, ширкатлар фаолиятини ташкил этиш ва уларнинг аҳолига коммунал хизматлар кўрсатувчи корхоналар билан ўзаро муносабатлари масалалари бўйича доимий ишловчи семинарлар ташкил этсинлар;

уй-жой-коммунал хизматлар учун ўз вақтида ҳисоб-китоб қилиш юзасидан коллектив масъулият тизими самарали фаолият кўрсатаётган туманларнинг тўпланган ижобий тажрибасини оммалаштиришга доир кечиктириб бўлмайдиган чора-тадбирлар кўрсинлар.

10. Ҳукуматнинг 3-иловага мувофиқ айрим қарорлари ўз кучини йўқотган деб ҳисоблансин.

11. Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги «Ўзкоммунхизмат» агентлиги, бошқа манфаатдор вазирликлар ва идоралар билан биргаликда амалдаги қонун ҳужжатларига мазкур қарорга мувофиқ тегишли ўзгартириш ва қўшимчалар киритиш тўғрисида бир ой муддатда таклифлар киритсин.

12. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири Ў. Т. Султонов зиммасига юклансин.

Кейинги ўринларда «Буюртмачи» деб аталадиган _________________ ________________уй-жой мулкдорлари (Ягона буюртмачи хизмати, Уй-жой мулкдорлари ширкати) бир томондан, Устав асосида ва уй-жой фондидан фойдаланиш корхонаси номидан иш кўрувчи, кейинги ўринларда «Бажарувчи» деб аталувчи_____________________иккинчи томондан, мазкур шартнома (контракт)ни қуйидагилар тўғрисида туздилар.

1.__________________________шаҳар,__________________туман____________________________кўчаси, ______________________уйдаги манзилда жойлашган умумий майдони_________кв.м. бўлган уй-жойнинг умумий фойдаланиладиган объектларини техник хизмат кўрсатиш учун далолатнома бўйича «Буюртмачи» топширади, «Бажарувчи» эса қабул қилиб олади.

2. Техник хизмат кўрсатиладиган умумий фойдаланиладиган объектлар:

том;

йўлаклар;

лифт хўжалиги;

техник ертўлалар;

биттадан ортиқ квартирага хизмат кўрсатувчи муҳандислик-техник асбоб-ускуналар ва тармоқлар;

шахталар — (лифт, ахлат ўтиш, газ ўтиш шахталари).

3. Квартиралар ичидан ўтувчи муҳандислик-техник асбоб-ускуналар ва тармоқларнинг хизмат кўрсатиш чегаралари:

жўмраккача сув қувурлари шаҳобчалари;

радиаторгача иситиш тизими;

газ тармоқлари, шу жумладан газ плитаси;

жўмраккача иссиқ сув таъминоти тармоғи.

4. «Бажарувчи» қуйидагиларни ўз зиммасига олади:

турар жойдан техник фойдаланишнинг ягона қоидалари ва нормаларига риоя қилган ҳолда умумий фойдаланиладиган объектларга техник хизмат кўрсатилишини таъминлаш;

умумий фойдаланиладиган жойларни, уй ички ва квартира ички муҳандислик тармоқларини (совуқ сув таъминоти, иссиқ сув таъминоти, канализация, иссиқлик тиргаклари ва тармоқлари, том ва зинапоя катаклари) зарур ҳолатда сақлашни таъминловчи мукаммал ва жорий тузатиш ишларини бажариш;

«Буюртмачи»дан асбоб-ускуналар носозлиги тўғрисида ёзма буюртма тушганда:

а) совуқ ва иссиқ сув таъминоти ва иситиш асбоб-ускуналарини 4 соатдан кечикмай тузатиш;

б) томдан чакка ўтишини бир кеча-кундузда тузатиш;

в) умумий фойдаланиладиган жойлардаги электр ускуналари носозлигини 1 кеча-кундузда тузатиш;

г) авария тусидаги носозликни дарҳол тузатиш;

коммунал хизматлар (иссиқ ва совуқ сув бериш, канализация, иситиш, газ, ахлатни чиқариш) ўз вақтида кўрсатилишини таъминлаш;

турар жойнинг ертўласига ва томига бегона шахсларнинг киришини тўсиш;

иш сифатининг кафолатланган даражаси ва миқдори бузилиши муносабати билан «Бажарувчи»нинг айби билан келиб чиққан зарарларни «Буюртмачи»га қоплаш.

5. «Буртмачи» қуйидагиларни ўз зиммасига олади:

мазкур шартнома бўйича умумий фойдаланиладиган жойларга техник хизмат кўрсатиш ишлари бажарилганлиги, коммунал хизматлар кўрсатилганлиги учун ўз вақтида, бироқ ҳисобот ойидан кейинги ойнинг 10-кунидан кечикмай ҳақ тўлаш;

турар жойлардан техник фойдаланишнинг ягона қоидалари ва нормаларига ҳамда турар жойлардан ва уй атрофидаги ҳудуддан фойдаланиш қоидаларига мувофиқ умумий фойдаланиладиган жойлардан фойдаланиш;

квартирада ёки турар жойга кириш жойларида ўрнатилган барча ўлчов приборларининг сақланиши ва узлуксиз ишлашини таъминлаш, улар ишдан чиққан тақдирда бир кеча-кундуздан кечикмай «Бажаруви»га ёзма равишда хабар бериш;

муҳандислик коммуникацияларини ивирситмаслик ва уларнинг олдини тўсиб қўймаслик ҳамда санитария ва ёнғинга қарши талабларга риоя қилишини таъминлаш;

авария вазиятида исталган вақтда «Бажарувчи»га турар жойга кириш имкониятини бериш.

6. «Буюртмачи» қуйидаги ҳуқуқларга эгадир:

мазкур шартномага мувофиқ ишлар нотўлиқ ва сифатсиз бажарилган тақдирда умумий фойдаланиладиган жойларга техник хизмат кўрсатиш бўйича кўрсатилган хизматлар учун ҳақ тўлаш суммаси қайта ҳисоблаб чиқилишини «Бажарувчи»дан талаб қилиш;

ишлар «Бажарувчи» томонидан ўз вақтида бажарилмаган тақдирда ушбу ишларни ўз кучлари билан бажариш, харажатларни эса «Бажарувчи»нинг ҳисобига ўтказиш;

умумий фойдаланиладиган жойларга техник хизмат кўрсатишга ва кўрсатилган коммунал хизматларга йўналтирилган пул маблағларидан фойдаланиш тўғрисидаги ҳисоботни талаб қилиш;

«Бажарувчи» билан келишмовчиликлар келиб чиққан тақдирда судга мурожаат қилиш.

Ўз мажбуриятлари муддатида бажарилмаганда ёки зарур даражада бажарилмаганда «Бажарувчи» «Буюртмачи»га муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун хизмат кўрсатиш ёки хизматлар қийматининг 1 фоизи миқдорида пеня тўлайди. Ундирилган пеня миқдори ишлар (хизматлар)нинг умумий қийматидан ортиқ бўлиши мумкин эмас.

7. «Бажарувчи» қуйидаги ҳуқуқларга эгадир:

материаллар, энергия манбалари, ёқилғи ва ҳоказолар нархлари ошган тақдирда умумий фойдаланиладиган жойларга техник хизмат кўрсатиш учун ҳақ тўлаш тарифини қайта кўриб чиқиш тўғрисидаги таклиф билан, бироқ бир йилда бир мартадан кўп эмас, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликларига мурожаат қилиш;

муддати ўтказиб юборилган ҳар бир кун учун кечиктирилган тўловлар суммасининг 0,5 фоизи миқдорида пеня ҳисоблаш;

икки ой ва ундан кўп вақт давомида коммунал хизматлар учун ҳақ тўланмаган тақдирда (узишдан 3 кун олдин истеъмолчини сув ва газ таъминоти манбаларидан узиб қўйиш, «Буюртмачи» ҳисобидан ҳақ тўлангандан кейин улаш;

«Буюртмачи» билан келишмовчиликлар келиб чиққан тақдирда Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда судга мурожаат қилиш.

8. Мазкур Шартнома 200____ йил «______» _________дан 200_____йил «_____»___________гача муддатга тузилди.

9. Мазкур Шартнома имзоланган пайтдан бошлаб кучга киради.

10. Мазкур Шартнома шартлари, агар ушбу ўзгаришлар учинчи шахсларнинг ҳуқуқлари ва қонуний манфаатларига зарар етказмаса, томонларнинг келишувига биноан Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатларига мувофиқ ўзгартирилиши мумкин.

11. Шартнома бир хил юридик кучга эга бўлган икки нусхада тузилди.

Бир нусха «Буюртмачи»да иккинчи нусхаси «Бажарувчи»да қолади.

1. Ушбу Низом уй-жой-коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича аҳолига имтиёзлар беришни тартибга солиш мақсадида ишлаб чиқилган ва у 2001 йил 1 июлдан бошлаб амалга киритилади.

2. Ушбу Низом уй-жой фондини сақлаш ва таъмирлаш бўйича фойдаланиш харажатларини (кейинги ўринларда фойдаланиш харажатлари деб аталади) ҳамда коммунал хизматлар (ичимлик сув, канализация, иссиқ сув ва иситиш, табиий газ ва электр энергия) ҳақини тўлаш бўйича ижтимоий қўллаб-қувватлаш ва муҳофаза қилиш мақсадида амалдаги қонун ҳужжатлари билан имтиёзлар белгиланган аҳолининг айрим тоифаларига қўлланади.

Берилаётган имтиёзлар миқдори (ставкаси) республикада амалда бўлган қонунчилик билан белгиланган.

3. Ушбу Низомга мувофиқ имтиёзлар:

коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича хусусий, муниципал, идоравий уй-жой фонди ва мақсадли фойдаланишдаги коммунал уй-жой фонди уйларида;

фойдаланиш харажатлари учун ҳақ тўлаш бўйича хусусий уйларда (фуқароларнинг хусусий мулки бўлган якка тартибдаги уй-жойлардан ташқари), муниципал, идоравий уй-жой фонди ва мақсадли фойдаланишдаги коммунал уй-жой фонди уйларида берилади.

4. Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар ким уй, квартира эгаси ёки ёлловчиси ҳисобланишидан қатъи назар, берилади.

5. Агар фуқаро фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича амалдаги иккита (ва кўпроқ) турли ҳужжатларда назарда тутилган имтиёзларни олиш ҳуқуқига эга бўлса, у ҳолда имтиёз унга имтиёзнинг энг юқори миқдори назарда тутилган қонун ҳужжатига мувофиқ берилади.

Уйда, квартирада қонунчиликка мувофиқ уй-жой-коммунал хизматлар учун имтиёзли тариф бўйича ҳақ тўлаш ҳуқуқи берилган бир нечта киши яшаган тақдирда овқат пишириш учун табиий газдан фойдаланиш, совуқ ва иссиқ сув таъминоти ҳамда канализация учун тўловларни ҳисоблашда ҳақ тўлаш бўйича имтиёз ҳар бир имтиёзли фуқарога республикада амалда бўлган қонунчиликда белгиланган миқдорда берилади, иситиш учун табиий газдан фойдаланганлик, марказий иситиш хизматлари ва фойдаланиш харажатлари учун тўловлар эса энг юқори имтиёз миқдори бўйича ҳисобланади.

6. Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар амалдаги қонунчиликда уларни бериш назарда тутилган шахсга, шунингдек фақат у билан бирга яшайдиган меҳнатга лаёқатсиз, мустақил даромадлар* манбаига эга бўлмаган ва унинг қарамоғида бўлган оила аъзоларига берилади (республикада амалда бўлган қонунчилик билан ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар фақат унинг ўзига берилган ва унинг оила аъзоларига татбиқ этилмайдиган фуқаролар тоифаларидан ташқари).

Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар оиланинг ҳалок бўлган ҳарбий хизматчи учун боқувчисини йўқотганлик бўйича пенсия олишадиган, ушбу ҳуқуқ уларга қонунчилик билан берилган барча аъзоларига берилади.

Имтиёзлар доимий (рўйхатдан ўтган) яшаш жойи бўйича берилади.

7. Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар бериш ҳисоб-китоби яшовчи томонидан унинг имтиёзлар олишга бўлган ҳуқуқини тасдиқловчи тегишли ҳужжатлар уй-жой мулкдорлари ширкатига ёки уй-жой фондидан фойдаланишни амалга оширувчи бошқа ташкилотга (кейинги ўринларда бошқарувчи ташкилот деб аталади) тақдим этилган кундан бошлаб амалга оширилади.

Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар бўйича қайта ҳисоб-китоблар фақат 1941—1945 йиллардаги уруш ногиронларига, қатнашчиларига ва уларга тенглаштирилган шахсларга, байналмилал жангчиларга ва ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг тегишли норматив ҳужжат амалда жорий этилган вақтдан бошлаб имтиёзларга эга бўлган оилаларига, агар улар кўрсатилган давр учун имтиёзларга эга бўлишган бўлса, имтиёзлар олиш ҳуқуқини берувчи ҳужжатлар бошқарувчи ташкилотга берилган вақтдан қатъи назар, амалга оширилади, ортиқча олинган сумма эса келгусидаги тўловлар ҳисобига қўшилади.

8. Фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар олиш ҳуқуқига эга бўлган фуқаролар тасдиқловчи ҳужжатларни ҳар йили бир марта бошқарувчи ташкилотга мажбурий тартибда тақдим этадилар.

Пенсиялар ва ижтимоий нафақалар, стипендиялар, алиментлар, болали оилаларга нафақалар ва кам таъминланган оилаларга моддий ёрдам мустақил даромадларга кирмайди.

9. Фойдаланиш харажатлари учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар ушбу Низомнинг 6-бандида кўрсатилган фуқаролар эгаллаб турган умумий майдон ҳисобига, имтиёз олиш ҳуқуқига эга бўлган ҳар бир киши ҳисобига уй-жой майдонининг ижтимоий нормаси доирасида берилади.

10. Уй-жой майдонининг ижтимоий нормаси Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари томонидан, лекин бир киши учун умумий майдон ўн олти квадрат метрдан кам бўлмаган ҳажмда, ўриндиқли аравачада ҳаракатланувчи ногирон учун эса камида йигирма уч квадрат метр ҳажмида белгиланади.

11. Фойдаланиш харажатлари учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёз, майдон белгиланган уй-жой умумий майдони нормасидан ортиқ бўлган тақдирда, бир хонали квартира амалда эгаллаган майдон учун берилади.

12. Ортиқча майдон учун фойдаланиш харажатлари учун амалдаги тарифларга мувофиқ тўлиқ миқдорда ҳақ тўланади.

13. Ушбу Низомнинг 6-бандида кўрсатилган шахслар тоифаларига коммунал хизматлар учун тўлов қийматидан чегиришлар Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси (электр энергия, табиий газ), Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари (совуқ ва иссиқ сув, канализация, марказий иситиш) томонидан тасдиқланадиган коммунал хизматлардан фойдаланиш нормативлари доирасида, марказий иситиш тармоғига эга бўлмаган уйларда яшовчилар учун эса белгиланган нормалар доирасида сотиб олинадиган ёқилғи учун тўлов бўйича белгиланган (имтиёзлардан фойдаланувчи фуқаролар учун имтиёзли тарифлар бўйича табиий газ ва кўмирдан фойдаланиш нормалари ушбу Низомга 1-иловада келтирилган).

14. Балансида ўз (идоравий) уй-жой фондига эга бўлган вазирликлар, идоралар, бирлашмалар, корхоналар ва ташкилотлар фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти хизматлари учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар беришдан йўқотиладиган даромадларни ўз молиявий ресурслари ҳисобига қоплайдилар.

15. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари бошқарувчи ташкилотлари ва иссиқлик таъминоти корхоналарининг ҳамда белгиланган тартибда республика ҳукумати қарорларига биноан аҳолига иссиқлик таъминоти хизматлари кўрсатувчи бошқа корхоналарнинг фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти учун ҳақ тўлаш бўйича фуқароларнинг айрим тоифаларига имтиёзлар бериш натижасида йўқотилган даромадлари тақдим этилган ҳисоб-китобларга мувофиқ (ушбу Низомнинг 14-бандида назарда тутилганлардан ташқари) маҳаллий бюджетдан қопланади.

16. Коммунал хизматларнинг қолган турлари (совуқ сув таъминоти, канализация ва электр энергия) бўйича ушбу хизматларни имтиёзли тарифлар бўйича кўрсатувчи корхоналарнинг йўқотилган даромадлари улгуржи фойдаланувчилар оладиган даромадлар ҳисобига қопланади.

17. «Ўзкоммунхизмат» агентлиги «Бошкоммунгаз» корхонасининг аҳолининг айрим тоифаларига имтиёзли тарифлар бўйича газ сотишдан йўқотишларини қоплаш етказиб берувчидан газ сотиб олиш тарифларини шакллантиришда ҳисобга олинади.

18. Агар кўрсатилган уй-жой-коммунал хизматлар учун тўловлар уй-жойдан фойдаланиш корхоналари, бошқарувчи ташкилотлар орқали амалга оширилса, у ҳолда ушбу ташкилотлар хизматлар кўрсатувчи коммунал корхоналар счётларини ушбу Низомнинг 6-бандида назарда тутилган фуқаролар тоифалари учун чегиришлар суммасини ушлаб қолган ҳолда тўлайдилар.

19. Коммунал хизмат кўрсатиш бошқарувчи ташкилотлари ва корхоналарининг қишлоқ жойларда яшайдиган ва ишлайдиган педагог ходимларга фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун тўлов бўйича юз фоизли имтиёзлар беришдан йўқотилган даромадларини қоплаш тегишли бюджет муассасалари сметаларида назарда тутилади ҳамда бошқарувчи ташкилотларга ва коммунал хизматлар кўрсатувчи корхоналарга мажбурий равишда ўтказилади.

20. Шаҳарларда яшайдиган ҳамда шаҳарларда ва қишлоқ жойларда ишлайдиган педагог ходимларга фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти хизматлари учун тўлов бўйича эллик фоизли имтиёз бериш муносабати билан йўқотиладиган даромадлар бошқарувчи ташкилотларга ва иссиқлик таъминоти корхоналарига маҳаллий бюджетлар маблағлари ҳисобидан қопланади.

21. Хизматларнинг қолган турлари бўйича педагог ходимларга газ, ичимлик сув, канализация, электр энергиядан фойдаланганлик учун эллик фоизли чегириш ушбу хизматларни кўрсатувчи корхоналар томонидан улгуржи фойдаланувчилардан олинадиган даромадлар ҳисобига, табиий газ бўйича эса ушбу Низомнинг 17-бандига мувофиқ қопланади.

22. Корхоналарнинг қишлоқ жойларда яшайдиган ва шаҳарларда ишлайдиган педагог ходимларга фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун тўлов бўйича юз фоизли имтиёзлар берилиши муносабати билан йўқотиладиган даромадлари ушбу Низомнинг 21-бандида назарда тутилган тартибда қопланади.

23. Бошқарувчи ташкилотлар ҳар бир квартира учун очиладиган шахсий ҳисоб варақларида фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзларга эга бўлган фуқаролар ҳисобини олиб боришади, уларда имтиёзлар олиш ҳуқуқини тасдиқловчи тақдим этилган ҳужжатлар асосида ёзувлар қайд этилади (гувоҳномалар нусхалари ва белгиланган шаклдаги маълумотномалар шахсий ҳисоб варағига тикиб қўйилади).

24. Бошқарувчи ташкилотлар ҳар йили 1 июнгача, фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти хизматлари учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар олиш ҳуқуқига эга бўлган фуқароларни ҳисобга олиш маълумотлари асосида туман ва шаҳар молия бўлимларига уй-жой ташкилотлари ва иссиқлик таъминоти корхоналарининг тўлов бўйича имтиёзлар бериш муносабати билан йўқотиладиган даромадларини қоплаш учун маблағларга бўлган эҳтиёж ҳисоб-китобларини тақдим этади (ушбу Низомнинг 14-бандида назарда тутилганлардан ташқари).

25. Туман ва шаҳар молия бўлимлари қоплаш учун маблағга бўлган эҳтиёж ҳисоб-китобларини икки ҳафта муддатда кўриб чиқадилар ва Қорақалпоғистон Республикаси Молия вазирлигига, вилоятлар ҳокимликларининг молия бошқармаларига ҳамда Тошкент шаҳар ҳокимлигининг молия бош бошқармасига тақдим этадилар.

26. Қорақалпоғистон Республикаси Молия вазирлиги, вилоятлар ҳокимликлари молия бошқармалари ва Тошкент шаҳар ҳокимлиги молия бош бошқармаси тақдим этилган ҳисоб-китобларни икки ҳафта муддатда кўриб чиқадилар ва Ўзбекистон Республикаси Молия вазирлигига кўрсатилган мақсадлар учун маҳаллий бюджетдан талаб қилинадиган қоплов суммаси тўғрисида таклиф киритадилар.

27. Уй-жой ташкилотлари ва иссиқлик таъминоти корхоналарининг аҳолининг алоҳида тоифаларига фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти хизматлари учун тўлов бўйича имтиёзлар беришдан йўқотиладиган даромадларини қоплашга маҳаллий бюджет параметрлари билан назарда тутилган жорий йил учун ажратмалар қонунчиликда назарда тутилган тартибда тасдиқлангандан кейин икки ҳафта муддатда минтақавий молия органлари томонидан бошқарувчи ташкилотларга ва иссиқлик таъминоти корхоналарига етказилади.

28. Фуқароларнинг алоҳида тоифаларига фойдаланиш харажатлари ва иссиқлик таъминоти хизматлари учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлар беришдан йўқотилган даромадларни қоплаш учун тегишли молия органлари жорий ойнинг 25-кунидан кечиктирмай бюджетда жорий чорак учун назарда тутилган ажратмалар суммасининг учдан бир қисмини уй-жой фондидан фойдаланишни амалга оширувчи бошқарувчи ташкилотларга ва иссиқлик таъминоти корхоналарига аванс тарзида ўтказадилар.

29. Бошқарувчи ташкилотлар ва иссиқлик таъминоти корхоналари тегишли молия органларига ҳисобот чорагидан кейинги ойнинг 20-кунигача фойдаланиш харажатлари ва коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича фуқароларга имтиёзлар беришдан кўрилган йўқотишларнинг ушбу Низомга 2, 3 ва 4-иловаларга мувофиқ ҳисоб-китобини тақдим этадилар.

30. Ҳисоб-китобларда бюджет маблағларидан фойдаланишга доир кўрсаткичлар йил бошидан бошлаб ортиб борувчи якун билан акс эттирилади.

31. Уй-жойдан фойдаланиш бўйича хизматлар кўрсатувчи ташкилотлар ва иссиқлик таъминоти корхоналарининг йўқотилган даромадларини бюджетдан қоплаш юзасидан тақдим этилган ҳисоб-китобларнинг тўғрилиги учун уларнинг раҳбари ва бош бухгалтери шахсан жавоб беришади.

32. Молия органлари бошқарувчи ташкилотлар ва иссиқлик таъминоти корхоналари томонидан тақдим этилган ҳисоб-китоблар асосида 5 кун мобайнида бюджет маблағларига бўлган ҳақиқий эҳтиёжни (илгари ўтказилган авансларни ҳисобга олган ҳолда) аниқлайдилар.

33. Ўтказилган аванс ҳисоб-китоблар бўйича аниқланган ҳақиқий эҳтиёждан ортиқча бўлган тақдирда, ортиқча ўтказилган сумма кейинги харажатларни молиялаш ҳисобига қўшилади ва аксинча, харажатларнинг аванс билан қопланмаган қисми маҳаллий бюджетдан қопланади.

34. Юқорида кўрсатилган мақсадларга йўналтирилаётган давлат бюджети маблағларидан белгиланмаган мақсадда фойдаланишга йўл қўйган мансабдор шахслар амалдаги қонунчиликда белгиланган тартибда маъмурий ёки жиноий жавобгарликка тортиладилар.

35. Бюджет маблағларидан белгиланмаган мақсадда фойдаланиш ҳоллари аниқланган тақдирда молия органлари ва ҳудудий коммунал-фойдаланиш бирлашмалари уларни бартараф этиш ҳамда белгиланмаган мақсадда фойдаланилган маблағларни бюджетга қайтариш бўйича шошилинч чора-тадбирлар кўришга мажбурдирлар.

1. Табиий газ учун ҳақ тўлаш бўйича имтиёзлардан фойдаланувчи шахсларга имтиёзли тарифлар бўйича табиий газдан фойдаланиш нормалари 1 киши учун куб метр ҳисобида белгиланган:

2. Уй-жойларни иситиш учун имтиёзли тарифлар бўйича табиий газдан фойдаланиш нормалари, оиланинг имтиёзга эга бўлган аъзолари сонидан қатъи назар, ҳар бир оила учун куб метр ҳисобида, иситиладиган хонанинг 108 куб метри ҳисобига белгиланган:

Иситиладиган хонанинг нормадан ортиқча ҳажми учун ҳақ амалдаги тариф бўйича тўланади.

Табиий газ сарфини ҳисоблаш приборлари билан жиҳозланган уйларда, квартираларда имтиёзли тариф бўйича табиий газ бериш қуйидаги тартибда нормаланади:

Иситишга — иситиш мавсумининг ноябрдан мартгача (беш ой) давом этадиган белгиланган узунлигини ҳисобга олган ҳолда, имтиёзли тариф бўйича ҳақ тўланадиган иситишга газ беришнинг ушбу давр учун ойлик нормаси: Қорақалпоғистон Республикаси ва Хоразм вилояти учун 648 куб метр (3240 : 5 = 648), қолган вилоятлар ва Тошкент шаҳри учун 622,1 куб метр (3110,4 : 5 = 622,1) ҳажмида белгиланган.

Овқат пиширишга ва газ воситасидаги сув иситгичлар ёрдамида иссиқ сув билан таъминлашга — Уй-жой-коммунал хизматлар учун ҳақ тўлаш бўйича аҳолига имтиёзлар бериш тартиби тўғрисида Низомнинг 6-бандида кўрсатилган шахсларга имтиёзли тарифлар бўйича табиий газ беришнинг юқорида кўрсатилган нормаларидан келиб чиққан ҳолда белгиланган.

Имтиёзли тарифлар бўйича ҳақ тўланадиган, иситишга, овқат пиширишга ва иссиқ сув билан таъминлашга табиий газ беришнинг ушбу нормалар бўйича белгиланган ҳажми (куб метр) газ сарфини ҳисоблагичнинг амалдаги кўрсаткичлари бўйича аниқланган ҳажмдан чегирилади ва қолган тафовут (имтиёзли тарифлар бўйича ҳақ тўланадиган ҳажмдан ортиқчаси) учун ҳақ, газ сарфини ҳисоблагичлар мавжуд бўлганда, коммунал-маиший эҳтиёжларга табиий газдан фойдаланганлик учун белгиланган амалдаги тариф бўйича тўланади.

3. Имтиёздан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган фуқароларга имтиёзли тарифлар бўйича суюлтирилган газ бериш йилига битта оила ҳисобига 283,8 кг миқдорида белгиланган.

4. Имтиёздан фойдаланиш ҳуқуқига эга бўлган ва марказий иситиш тармоғига эга бўлмаган уйларда яшайдиган фуқароларга ёқилғи бериш йилига битта оила ҳисобига 1 тонна кўмир миқдорида белгиланган.

1. Ўзбекистон Республикаси Халқ Комиссарлари Советининг «Ўзбекистон ССР шаҳарларида дворниклар тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш тўғрисида» 1943 йил 31 майдаги 649-сон қарори.

2. КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг «Мамлакатда соғлиқни сақлашни янада яхшилаш ва медицина фанини ривожлантириш тадбирлари тўғрисида» 1968 йил 5 июлдаги қарори юзасидан Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитети ва Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1968 йил 8 августдаги 386-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1968й., 6-сон, 42-модда) 12-бандининг «в» кичик банди.

3. СССР Министрлар Советининг «Шахсий пенсиялар тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида» 1977 йил 19 декабрдаги 1128-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1978 йил 14 январдаги 11-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1978 й., 1-сон, 2-модда)га илова қилинган Шахсий пенсиялар тўғрисидаги Низомнинг 27-28-бандлари.

4. КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг «Улуғ Ватан уруши қатнашчиларининг моддий-маиший шароитларини янада яхшилаш тадбирлари тўғрисида» 1978 йил 10 ноябрдаги 907-сон қарори юзасидан Ўзбекистон Компартияси Марказий Комитети ва Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1978 йил 11 декабрдаги 738-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1978 й., 12-сон, 44-модда) 2-бандининг «д» кичик банди.

5. СССР Министрлар Советининг «ҳарбий хизматчилар, ҳарбий хизматдан истеъфога чиқарилган шахслар ва уларнинг оилалари учун имтиёзлар тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида» 1981 йил 17 февралдаги 193-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1981 йил 2 мартдаги 179-сон қарорига илова қилинган ҳарбий хизматчилар, ҳарбий мажбуриятлилар, ҳарбий хизматдан истеъфога чиқарилган шахслар ва уларнинг оилалари учун имтиёзлар тўғрисидаги Низомнинг 25-26-бандлари.

6. СССР Министрлар Советининг «Ватан уруши ногиронлари ва ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилалари учун имтиёзлар тўғрисидаги Низомни тасдиқлаш ҳақида» 1981 йил 23 февралдаги 209-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1981 йил 2 мартдаги 182-сон қарорига илова қилинган Ватан уруши ногиронлари ва ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилалари учун имтиёзлар тўғрисидаги Низомнинг 17-банди.

7. Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1981 йил 7 июлдаги 544-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1981 й., 7-сон, 21-модда) билан тасдиқланган Ватан уруши инвалидларига ва боқувчисидан жудо бўлганлиги сабабли ҳалок бўлган ҳарбий хизматчи учун пенсия олаётган оилаларга турар жой майдони ва коммунал хизматига ҳақ тўлаш, шунингдек, Ватан уруши инвалидларига пассажир транспортида қатнаш юзасидан имтиёзлар бериш тартиби тўғрисидаги Низомнинг I бўлими.

8. Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг «Ўзбекистон ССРда Ватан урушининг инвалидлари ва ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилалари учун белгиланган имтиёзлар тўғрисида ҳамда СССР Министрлар Советининг 1981 йил 23 февралдаги 209-сон қарорида кўрсатилган имтиёзларни қўлланиш тартиби ҳақида» 1981 йил 11 майдаги 407-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1981й., 5-сон, 15-модда) билан тасдиқланган Ватан уруши инвалидлари ва ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилалари учун белгиланган имтиёзлар рўйхати III бўлимининг 3-банди ва IV бўлими.

9. КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг «Улуғ Ватан уруши қатнашчиларининг, ҳалок бўлган ҳарбий хизматчиларнинг оилалари, Совет Иттифоқи қаҳрамонлари ва Шуҳрат орденининг учала даражаси билан мукофотланган кишиларнинг моддий-маиший шароитларини янада яхшилаш масаласи бўйича» 1984 йил 26 июлдаги 812 ва 813-сон қарорлари юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1984 йил 4 сентябрдаги 456-сон қарори 1-банди «и» кичик бандининг бешинчи хат боши, «к» ва «л» кичик бандлари ва 2-бандининг «г» кичик банди.

10. КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг «Улуғ Ватан уруши қатнашчилари учун тайинланган имтиёзларни Ленинград шаҳри қамалда бўлган даврда шаҳарнинг корхоналари, муассасалари ва ташкилотларида ишлаган ҳамда «Ленинград мудофааси учун» медали билан мукофотланган гражданларга жорий этиш тўғрисида» 1985 йил 14 майдаги 416-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1985 йил 14 июндаги 311-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1985й., 6-сон, 26-модда) 1-бандининг «а» кичик банди.

11. КПСС Марказий Комитети ва СССР Министрлар Советининг «Аҳоли саломатлигини янада яхшилаш ва соғлиқни сақлашнинг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш чора-тадбирлари тўғрисида» 1988 йил 20 июндаги 764-сон қарори юзасидан Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг 1988 йил 31 октябрдаги 392-сон қарори 19-банди «ж» кичик бандининг тўртинчи хатбоши.

12. Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг «Ўзбекистон Кўрлар жамиятининг моддий-техника базасини мустаҳкамлаш ва унинг социал соҳасини ривожлантириш чоралари тўғрисида» 1990 йил 28 июндаги 251-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1990й., 6-сон, 21-модда)нинг 7-банди.

13. Ўзбекистон ССР Министрлар Советининг «Улуғ Ватан уруши йилларидаги меҳнат фронти қатнашчиларига имтиёзлар бериш тўғрисида» 1990 йил 21 сентябрдаги 315-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1990й., 9-сон, 32-модда) 1-бандининг иккинчи хатбоши.

14. Ўзбекистон ССР Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзгаларнинг парваришига муҳтож бўлган ёлғиз пенсионерларни ижтимоий ҳимоя қилиш юзасидан қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида» 1991 йил 28 майдаги 145-сон қарори (ЎзССР ҚТ, 1991 й., 5-сон, 16-модда) билан тасдиқланган Ўзгаларнинг парваришига муҳтож бўлган ёлғиз пенсионерларга имтиёзлар бериш тартиби тўғрисида Низомнинг 4-банди.

15. Ўзбекистон ССР Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон ССР Энергетика ва электрлаштириш вазирлиги тизимидаги ҳамда СССР Энергетика ва электрлаштириш вазирлигининг Ўзбекистон ССР ҳудудида жойлашган корхоналаридаги кадрларни мустаҳкамлаш бўйича айрим чора-тадбирлар тўғрисида» 1991 йил 1 июндаги 152-сон қарори.

16. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг «Пенсиялар, стипендиялар ва ноишлаб чиқариш соҳа ходимларининг лавозим маошлари миқдорларини ошириш тўғрисида» 1992 йил 8 январдаги 3-сон қарори 5-бандининг турар жой-коммунал хизматлар бўйича имтиёзларни жорий қилишга оид қисми.

17. Ўзбекистон Республикаси Президенти ҳузуридаги Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Республика олий ва ўрта махсус ўқув юртларининг профессор-ўқитувчилари таркибига, илмий ходимларига ва ўқув-ёрдамчи ходимларига қўшимча имтиёзлар бериш ҳақида» 1992 йил 5 февралдаги Фармонини бажариш чоралари тўғрисида» 1992 йил 13 мартдаги 128-сон қарори 1-бандининг учинчи хатбоши.

18. Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Коммунал хизматларнинг ўз харажатларини ўзи қоплашига босқичма-босқич ўтиши тўғрисида» 1994 йил 7 февралдаги 54-сон қарорининг 2-банди.