Mamlakatimizda suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini takomillashtirish, daryolar, soylar, jilgʻalar va koʻllar muhofaza hududlarini va oʻzanlarini (keyingi oʻrinlarda daryo oʻzani deb yuritiladi) tozalash boʻyicha ishlarni samarali tashkillashtirishga alohida eʼtibor qaratib kelinmoqda.

Amalga oshirilayotgan chora-tadbirlarga qaramasdan noruda foydali qazilmalar mavjud joylarda yer osti boyliklari uchastkalaridan foydalanish huquqini beruvchi litsenziyaga ega boʻlmagan subyektlar tomonidan oʻzanlarni tozalash ishlari jarayonida noqonuniy tarzda qum-shagʻal materiallarini qazib olish ishlari davom etmoqda.

Shu oʻrinda, tadbirkorlik subyektlariga bunday ishlarni amalga oshirish imkoniyatini bekor qilinganligi ularning mavjud texnika va jihozlarining ishlamay turib qolishiga va ichki bozorda qum-shagʻal materiallarining narxi keskin oshib ketishini yuzaga keltirmoqda.

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining sel, toshqin va yer koʻchkisi xavfi boʻlgan hududlarda qirgʻoqni mustahkamlash, himoya qilish va tiklash ishlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlariga daryolar va soylar oʻzanlarini tozalash ishlarining yuklatilishi toʻplanib qolgan ushbu muammolarni hal qilish uchun yetarli boʻlmayapti.

Faol tadbirkorlikni rivojlantirish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish, daryo oʻzanlarini tozalash jarayonida qonunchilik talablari buzilishining oldini olish, bu sohada davlat-xususiy hamkorligini rivojlantirish, shuningdek, ichki bozorni qum-shagʻal materiallari bilan barqaror taʼminlash maqsadida:

1. Maʼlumot uchun qabul qilinsinki, Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 25-sentabrdagi “Suv obyektlarini muhofaza qilish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PQ-3286-son qarori asosida:

daryolar oʻzanlarini tozalash va qirgʻoqlarni mustahkamlash ishlari Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining sel, toshqin va yer koʻchkisi xavfi boʻlgan hududlarda qirgʻoqni mustahkamlash, himoya qilish va tiklash ishlari boʻyicha ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlari tomonidan amalga oshiriladi;

ushbu ishlarga Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2007-yil 19-fevraldagi PQ-585-sonli qarori bilan tashkil etilgan toshqin suvlari va sel oqimlarini xavf-xatarsiz oʻtkazib yuborishni taʼminlash, kor koʻchish va yer koʻchki hodisalari xavfini kamaytirish boʻyicha Hukumat komissiyasi (keyingi oʻrinlarda — Komissiya) qarori asosida boshqa tashkilotlar ham jalb etilishi mumkin.

2. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining vazirlik huzurida daryolar oʻzanlarini tozalash jarayonida qum-shagʻal materiallarini qazib olish boʻyicha buyurtmachi sifatida “Xavfsiz daryo” davlat unitar korxonasini (keyingi oʻrinlarda — “Xavfsiz daryo” DUK) tashkil etish toʻgʻrisidagi taklifiga rozilik berilsin.

3. “Xavfsiz daryo” DUKning asosiy vazifalari etib kuyidagilar belgilansin:

daryo oʻzanlarini tozalash jarayonida qum-shagʻal qazib olish ishlarini olib borish uchun loyiha hujjatlarini ishlab chiqish, ular boʻyicha davlat ekologik ekspertizasi xulosasini olish;

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitasi xodimlari bilan birgalikda doimiy ravishda joylarga chiqqan xolda daryolar oʻzanlarini tozalash ishlari olib borilayotgan uchastkalardagi holatni oʻrganish;

shartnoma asosida jalb etilgan tadbirkorlik subyektlari tomonidan daryolar oʻzanlarini tozalash ishlari natijasida olingan qum-shagʻal materiallari hajmining hisobini yuritish;

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan birgalikda daryolar oʻzanlarida qum-shagʻal materiallari toʻplanib qolgan va tozalanishi lozim boʻlgan uchastkalar roʻyxatini tasdiqlash uchun Komissiyaga kiritish.

4. Belgilab qoʻyilsinki:

toʻplanib qolgan qum-shagʻal materiallaridan tozalanishi lozim boʻlgan daryo oʻzanlarining roʻyxati Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitalari xodimlari tomonidan olib borilgan oʻrganishlar natijalari boʻyicha shakllantiriladi;

Komissiya tomonidan tasdiqlanadigan roʻyxatdagi maydonlarda daryolar oʻzanlarini tozalash ishlariga tadbirkorlik subyektlarini jalb qilish “Xavfsiz daryo” DUK tomonidan “E-IJRO AUKSION” elektron savdo maydonchasi orqali oʻtkaziladigan tanlov yoʻli bilan amalga oshiriladi;

daryo oʻzanlarini tozalashda faqat, qirgʻoqlar yuvilishiga hamda yaqin hududlarni suv bosishiga sabab boʻlishi mumkin boʻlgan va suv oqimlariga toʻsqinlik qilayotgan oʻzanda yigʻilib qolgan qum-shagʻal materiallari hajmini qazib olinishiga ruxsat etiladi;

daryo oʻzanlarini tozalash jarayonida qum-shagʻal materiallarini qazib olish ishlari mavsumiy tarzda, yer uchastkalarini ajratmagan xolda amalga oshiriladi;

qum-shagʻal materiallarini realizatsiya qilishda tadbirkorlik subyektlari soliqqa tortishning amaldagi tartibini saqlab qolgan holda qazilma boyliklardan foydalanganliklari uchun oʻrnatilgan tartibda soliq toʻlaydilar;

daryo oʻzanlarini sifatli va oʻz vaqtida tozalanishiga “Xavfsiz daryo” DUK masʼuldir.

5. Belgilansinki:

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi “Xavfsiz daryo” DUKning muassisi hisoblanadi;

“Xavfsiz daryo” DUK direktori va uning oʻrinbosari Favqulodda vaziyatlar vaziri tomonidan lavozimga tayinlanadi va ozod qilinadi, harbiy xizmatchi hisoblanadi xamda maqomi boʻyicha tegishli ravishda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi markaziy apparatining boshqarma boshligʻi va uning oʻrinbosari lavozimiga tenglashtiriladi.

6. “Xavfsiz daryo” DUK harbiy xizmatchilari qonunchilikda belgilangan oziq-ovqat, pul, kiyim-kechak, turar joy taʼminoti bilan davlat budjeti mablagʻlari hisobidan taʼminlanishi, shuningdek, pensiya, tibbiy taʼminot va boshqa ijtimoiy kafolatlar xamda imtiyozlardan foydalanishi belgilab qoʻyilsin. Buning uchun Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligiga ofitser tarkibiga kiruvchi ikkita qoʻshimcha harbiy xizmatchilar shtat birligi ajratilsin.

7. “Xavfsiz daryo” DUK direktoriga kuyidagi huquqlar berilsin:

yetarli darajadagi bilim va ish tajribasiga ega boʻlgan malakali mutaxassislarni fuqarolik-huquqiy shartnoma asosida jalb qilish;

Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi bilan kelishilgan xolda tashkiliy-shtat tuzilmasiga oʻzgartirish kiritish va ish hajmidan kelib chiqqan holda yuridik shaxs maqomisiz, 4 nafardan ortiq boʻlmagan shtat birligi bilan hududiy boʻlinmalarni tashkil etish.

8. “Xavfsiz daryo” DUK faoliyatini moliyalash manbalari etib kuyidagilar belgilansin:

“Xavfsiz daryo” DUK bilan tuzilgan shartnomalarga asosan tadbirkorlik subyektlari tomonidan daryo oʻzanlarini tozalash natijasida olingan qum-shagʻal materiallarining (ishlov berilmagan) har bir 1 kub.m. uchun shartnoma tuzilgan kunda amalda boʻlgan eng kam oylik ish haqining ikki foizi miqdoridagi toʻlovlar;

qonun hujjatlarida taqiqlanmagan boshqa manbalar.

9. Belgilab qoʻyilsinki, “Xavfsiz daryo” DUKning pul mablagʻlari faqat quyidagilarga:

“Xavfsiz daryo” DUKni saqlab turish xarajatlariga;

tadbirkorlik subyektlarini daryo oʻzanlarini tozalash ishlariga jalb qilish bilan bogʻlik xarajatlarga;

“Xavfsiz daryo” DUK xamda Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligining sel, suv toshqini va koʻchki xavfli hududlarda qirgʻoq mustahkamlash, himoyalash va tiklash ishlarini bajarishga ixtisoslashtirilgan muhandislik-texnik otryadlariga yuklatilgan vazifalarni amalga oshirish doirasida moddiy-texnik taʼminlashga yoʻnaltiriladi.

10. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi boshqa vazirlik va idoralar bilan birgalikda bir oy muddatda:

“Xavfsiz daryo” DUK Ustavini, tashkiliy-shtat tuzilmasini, shtat jadvalini, xarajatlar smetasini tasdiqlasin va uning belgilangan tartibda davlat roʻyxatidan oʻtkazilishini taʼminlasin;

“Xavfsiz daryo” DUKni xizmat xonalari, mebel, kompyuterlar, aloqa, shuningdek, zaruriyatga koʻra transport vositalari bilan taʼminlasin;

“Xavfsiz daryo” DUK faoliyatini samarali tashkil etishni yuqori xamda professional darajada taʼminlay oladigan malakali mutaxassislar bilan toʻldirilishini taʼminlasin.

11. Komissiya toʻplanib qolgan qum-shagʻal materiallaridan tozalanishi zarur boʻlgan daryolar va soylar uchastkalari roʻyxatini tasdiqlagach, ularni Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi, Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitalarining rasmiy veb-saytlarida joylashtirilishini taʼminlasin.

12. Oʻzbekiston Respublikasi Favqulodda vaziyatlar vazirligi, Ekologiya va atrof-muhitni muhofaza qilish davlat qoʻmitasi hamda Geologiya va mineral resurslar davlat qoʻmitalari daryolar oʻzanlarining tozalanishi boʻyicha amalga oshirilayotgan ishlar hamda mazkur ishlar natijasida olingan qum-shagʻal materiallari hisobga olinishi ustidan qatʼiy nazoratni oʻrnatsin, shuningdek, tadbirkorlik subyektlari uchun qum va shagʻalning oʻrnini bosadigan mavjud muqobil qurilish tosh qazilma joylarini taqdim qilish boʻyicha zarur sharoitlar yaratsin.

13. Davlat hokimiyati va boshqaruv organlari daryolarning himoya zonalari, oʻzanlari, koʻllar, suv omborlari, kanallar, zovurlar, va boshqa suv obyektlarini tozalash hamda ularning qirgʻoqlarini mustahkamlash ishlarida ishtirok etish istagini bildirgan tadbirkorlik subyektlariga har tomonlama koʻmak koʻrsatsin.

14. Favqulodda vaziyatlar vazirligi:

a) bir oy muddatda Oʻzbekiston Respublikasi Moliya vazirligi bilan birgalikda Favqulodda vaziyatlar vazirligi markaziy apparatining yangilangan shtat jadvalini tasdiqlasin;

b) 2018 nil yakunlari boʻyicha, keyinchalik zaruratga qarab, “Xavfsiz daryo” DUKning faoliyatini va daryo oʻzanlarini tozalash ishlarini samaradorligini oshirish boʻyicha Oʻzbekiston Respublikasi Prezidenti devoniga takliflar kiritsin.

v) ikki oy muddatda manfaatdor vazirlik hamda idoralar bilan birgalikda Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasiga:

“E-IJRO AUKSION” elektron savdo maydonchasi orqali tadbirkorlik subyektlarini daryolar oʻzanlarini tozalash ishlariga jalb qilish tartibini tasdiqlash boʻyicha hukumat qarori loyihasini;

qonun hujjatlariga ushbu qarordan kelib chiqadigan oʻzgartish va qoʻshimchalar toʻgʻrisida takliflar kiritsin.

15. Mazkur qarorning ijrosini nazorat qilish Oʻzbekiston Respublikasining Bosh vaziri A.N. Aripov, Oʻzbekiston Respublikasi Bosh vazirining birinchi oʻrinbosari — “Oʻzbekiston temir yoʻllari” AJ boshqaruvi raisi A.J. Ramatov va Oʻzbekiston Respublikasi favqulodda vaziyatlar vaziri vazifasini bajaruvchisi T.A. Xudaybergenov zimmasiga yuklansin.