Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 2-avgustdagi 164-son “Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni turar joylar bilan taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 31-son, 260-modda) qaroriga muvofiq Oʻzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi, Mehnat va aholini ijtimoiy muhofaza qilish vazirligi, Sogʻliqni saqlash vazirligi qaror qiladilar:

1. Vasiylik va homiylik organlari tomonidan yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar turar joylarining saqlanib qolishini nazorat qilish qoidalari ilovaga muvofiq tasdiqlansin.

2. Mazkur qaror Oʻzbekiston Respublikasi Adliya vazirligida davlat roʻyxatidan oʻtkazilgan kundan boshlab oʻn kun oʻtgandan keyin kuchga kiradi.

Mazkur Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasining Uy-joy kodeksi (Oʻzbekiston Respublikasi Oliy Majlisining Axborotnomasi, 1999-y., 1-son, 4-modda), “Bola huquqlarining kafolatlari toʻgʻrisida”gi Qonuni (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2008-y., 1-2-son, 1-modda) va Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 1999-yil 12-apreldagi 171-son “Oʻzbekiston Respublikasining Oila kodeksini amalga oshirish uchun zarur boʻlgan meʼyoriy hujjatlarni tasdiqlash toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi Hukumati qarorlarining toʻplami, 1999-y., 4-son, 18-modda) va 2010-yil 2-avgustdagi 164-son “Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni turar joylar bilan taʼminlash chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi (Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari toʻplami, 2010-y., 31-son, 260-modda) qarorlariga muvofiq vasiylik va homiylik organlari tomonidan yetim bolalar, ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar, ular toifasiga kiradigan 18 yoshdan 23 yoshgacha boʻlgan shaxslar (keyingi oʻrinlarda yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar deb ataladi) turar joylarining saqlab qolinishini nazorat qilish tartibini belgilaydi.

1. Vazirlar Mahkamasining 2010-yil 2-avgustdagi 164-son qarori bilan tasdiqlangan Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni turar joylar bilan taʼminlash tartibi toʻgʻrisidagi nizomning 8-bandiga muvofiq yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarni turar joyga boʻlgan huquqlarini amalga oshirish maqsadida, ularni yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarga moʻljallangan muassasalarga, oilaviy bolalar uylariga, farzandlikka olgan oilalarga, vasiylar yoki homiylarga yuborishda tuman (shahar) hokimining qarori bilan uning yashash joyi boʻyicha turar joyini bolada saqlab turish kafolati belgilanadi.

2. Biriktirilgan turar joyga ega boʻlgan yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan muassasalarda, boshqa taʼlim muassasalarida, oilaviy bolalar uylarida, farzandlikka olgan oilalarda, vasiy (homiy) qaramogʻida boʻlgan toʻliq davrda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida xizmatni oʻtash davrida yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarida boʻlgan davrida turar joyga boʻlgan huquqini saqlab qoladi.

3. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar hisobidagi turar joyning saqlab turilishi yuzasidan nazorat yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning yashash joyi boʻyicha vasiylik va homiylik organi tomonidan amalga oshiriladi.

4. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar hisobidagi turar joyning saqlab qolinishini nazorat qilishda yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning qonuniy vakillari, shuningdek ularning turar joylari va mulklari joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organlari, fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlari hamda tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimlari bilan hamkorlik qiladi.

5. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning yashash joyi boʻyicha turar joyini bolada saqlab turishga oid tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini u qabul qilingan kunning oʻzida turar joyga boʻlgan huquqlarni bolada saqlab qolinishini taʼminlash maqsadida turar joy joylashgan tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimiga, shuningdek yetti kun ichida bolaning qonuniy vakillari, turar joylari joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organlari hamda fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organlariga yuborishi shart.

6. Tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning turar joyini bolalarda saqlab turish boʻyicha tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini olganidan soʻng, ushbu turar joyni saqlab qolish boʻyicha tegishli choralarni koʻradi hamda amalga oshirilgan ishlar haqida vasiylik va homiylik organiga maʼlumot taqdim etadi.

7. Tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimiga yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning saqlab qolish uchun topshirilgan turar joylarini oʻzga shaxsga oʻtkazish toʻgʻrisida murojaatlar kelib tushganda, tuman (shahar) yer resurslari va davlat kadastri boʻlimi bu haqda uch kunlik muddatda vasiylik va homiylik organiga xabar berishi lozim.

8. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning saqlab turish uchun topshirilgan turar joylari, agar ushbu turar joyda bolalarning oila aʼzolari yashash uchun qolmagan boʻlsa, ushbu turar joylar yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar uchun moʻljallangan muassasalarda, boshqa taʼlim muassasalarida, oilaviy bolalar uylarida, farzandlikka olgan oilalarda, vasiy (homiy) qaramogʻida boʻlgan toʻliq davrda, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi Qurolli Kuchlarida xizmatni oʻtash davrida yoki ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazoni ijro etish muassasalarida boʻlgan davri mobaynida boshqa fuqarolarga ijaraga berilishi mumkin.

9. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning saqlab turilgan turar joylarida ularning qarindoshlari yashagan hollarda yoki mazkur turar joy foydalanish uchun ijaraga berilgan taqdirda, ushbu shaxslarni mazkur Qoidalarda belgilangan talablarga hamda qonun hujjatlarida belgilangan turar joyni saqlash bilan bogʻliq majburiyatlarga rioya qilish yuzasidan yozma ravishda ogohlantiradi.

10. Vasiylik va homiylik organlari yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar turar joylarini mazkur Qoidalarda belgilangan talablar boʻyicha saqlanishini nazorat qilish maqsadida turar joylarni bir yilda kamida ikki marotaba joyiga borib oʻrganadi.

Agar, yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarga tegishli turar joylarni saqlash boʻyicha belgilangan majburiyatlarga rioya etilmayotganligi yuzasidan murojaatlar kelib tushsa vasiylik va homiylik organlari turar joyni saqlanish holatini zudlik bilan oʻrganadi.

11. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning turar joylari boshqa tuman (shahar) hududida joylashgan taqdirda, turar joy joylashgan hududdagi vasiylik va homiylik organi bolaning yashash joyidagi vasiylik va homiylik organining mazkur Qoidalarning 5-bandida nazarda tutilgan tuman (shahar) hokimining qarori nusxasini olgan kundan boshlab, uch kun muddat ichida ushbu turar joyni joyiga borib oʻrganishi lozim.

12. Vasiylik va homiylik organi saqlab turish uchun topshirilgan turar joyni oʻrganish natijasi boʻyicha dalolatnoma tuzadi.

Dalolatnomada quyidagilar koʻrsatiladi:

bolaning turar joyga boʻlgan huquqining taʼminlanayotganligi;

turar joyning holati belgilangan talablarga muvofiqligi;

turar joyni saqlash boʻyicha belgilangan talablarni buzilganligi holati va ularni bartaraf qilish muddatlari;

ijara shartnomasiga rioya etilishi ahvoli va qonuniy vakillarga turar joy holatini yaxshilashga qaratilgan choralar koʻrishi lozim ekanligi haqidagi tavsiyalar.

Dalolatnoma vasiylik va homiylik organi vakili, yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning boshqa qonuniy vakillari hamda turar joy joylashgan fuqarolarning oʻzini oʻzi boshqarish organi raisi tomonidan imzolanib, tegishli tuman (shahar) vasiylik va homiylik organi tomonidan tasdiqlanadi.

13. Dalolatnoma ikki nusxada tuzilib, bir nusxasi turar joy saqlab turish topshirilgan vasiylik va homiylik organida, ikkinchi nusxasi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning qonuniy vakillarida saqlanadi. Agar, turar joy ijaraga berilgan boʻlsa, ijaraga oluvchiga dalolatnomadan nusxa beriladi.

14. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning saqlab turilgan turar joyi boshqa tuman (shahar) hududida joylashgan boʻlsa, ushbu hududning vasiylik va homiylik organi turar joyning saqlanishi ahvoli haqida har yarim yil yakuni boʻyicha mazkur Qoidalarning ilovasida belgilangan shaklga muvofiq hisobotni va turar joyni saqlanish ahvoli yuzasidan har bir oʻtkazilgan oʻrganish dalolatnomasini yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning yashash joyi hududidagi vasiylik va homiylik organiga taqdim etadi.

15. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar yashash joyidagi hududning vasiylik va homiylik organi bolalarning qonuniy vakillaridan yil tugashi bilan kelgusi yilning boshida (10-yanvargacha) bolalar turar joylarini saqlanib turishi toʻgʻrisida mazkur Qoidalarning ilovasidagi shaklga muvofiq yozma hisobot oladi.

Hisobotga turar joyni saqlash va undan foydalanish bilan bogʻliq ayrim majburiyatlar bajarilishini tasdiqlovchi hujjatlar (soliqlar, majburiy badallar va majburiy toʻlovlar, sugʻurta va boshqa toʻlovlar qogʻozlari) ilova qilinadi.

16. Hisobot yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar yashash joyidagi tuman (shahar) vasiylik va homiylik organi tomonidan tasdiqlanadi.

17. Vasiylik va homiylik organlarida yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning saqlab turish uchun topshirilgan turar joylari haqidagi hisobot va dalolatnomalarni qayd etish boʻyicha alohida jurnal yuritiladi.

18. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar turar joyining saqlanib qolishi boʻyicha tasdiqlangan hisobotlar yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalarning ular yashash joyidagi vasiylik va homiylik organlarida yuritiladigan shaxsiy yigʻma jildida saqlanadi.

19. Vasiylik va homiylik organi yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar turar joylarining noqonuniy sotilganligi yoki boshqacha tarzda begonalashtirilganligi holatlari aniqlangan taqdirda, ushbu bitimlarni qonun hujjatlarida belgilangan tartibda haqiqiy emas deb topish choralarini koʻradi.

20. Yetim bolalar va ota-ona qaramogʻidan mahrum boʻlgan bolalar turar joyining saqlanib qolishini nazorat qilish bilan bogʻliq boʻlgan nizolar qonun hujjatlarida belgilangan tartibda hal etiladi.

21. Ushbu Qoidalar Oʻzbekiston Respublikasi Yer resurslari, geodeziya, kartografiya va davlat kadastri davlat qoʻmitasi bilan kelishilgan.