Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlari ushbu Qonundan hamda boshqa qonun hujjatlaridan iborat.

Agar Oʻzbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisidagi Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan boʻlsa, xalqaro shartnoma qoidalari qoʻllaniladi.

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qoʻllaniladi:

OIV kasalligi — odamning immunitet tanqisligi virusi oqibatida kelib chiqqan oʻta xavfli yuqumli kasallik;

OIV kasalligini yuqtirganlar — odamning immunitet tanqisligi virusi kasalligini yuqtirgan shaxslar;

OITS — orttirilgan immunitet tanqisligi sindromi, OIV kasalligining terminal (soʻnggi) bosqichi.

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolari, shuningdek Oʻzbekiston Respublikasi hududida yashayotgan yoki turgan chet el fuqarolari hamda fuqaroligi boʻlmagan shaxslar ismi-sharifini sir saqlagan holda, ixtiyoriy ravishda OITS/OIV kasalligi yuqqan-yuqmaganligini aniqlash maqsadida anonim tibbiy tekshiruvdan oʻtish huquqiga egadirlar.

OITS/OIV kasalligi yuqqan-yuqmaganligini aniqlash maqsadida tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish tartibi Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi tomonidan belgilanadi va u eʼlon qilinishi lozim.

Davlat:

odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish chora-tadbirlari toʻgʻrisida aholining xabardor qilinishini;

OITS/OIV kasalligining oldini olish, tashxis qoʻyish va davolash vositalari yetkazib berilishini, shuningdek tashxis qoʻyish, davolash va ilmiy maqsadlarda qoʻllaniladigan tibbiy preparatlar, biologik suyuqliklar, organlar va toʻqimalarning xavfsiz boʻlishi ustidan nazorat qilinishini;

Oʻzbekiston Respublikasi hududida OITS/OIV kasalligining tarqalishi ustidan epidemiologik nazorat oʻrnatilishini;

OITS/OIV kasalligi yuqqan-yuqmaganligini aniqlash maqsadida tibbiy tekshiruvdan oʻtkazish uchun shart-sharoit yaratilishini;

tibbiy tekshiruvdan oʻtishning xavfsiz, ism-sharif sir saqlangan holda va anonim tarzda boʻlishini;

aholi tibbiy tekshiruvdan bepul oʻtkazilishini va OIV kasalligini yuqtirganlar va OITS ga chalingan bemorlar bepul davolanishini;

OITS/OIV kasalligini yuqtirganlarga ijtimoiy-maishiy yordam koʻrsatilishini, ular yangi ixtisosga oʻrgatilishini va ishga joylashtirilishini;

OIV kasalligi muammolari boʻyicha ilmiy tadqiqotlar rivojlantirilishini;

OIV kasalligi tarqalishining oldini olish chora-tadbirlarini amalga oshirish uchun mutaxassislar tayyorlashni taʼminlaydi.

OITS/OIV kasalligining oldini olishga doir faoliyat davlat budjeti mablagʻlari, maqsadli fondlar, yuridik va jismoniy shaxslarning ixtiyoriy badallari, boshqa manbalar hisobidan qonun hujjatlariga muvofiq amalga oshiriladi.

Oʻzbekiston Respublikasi fuqarolarida OITS/OIV kasalligi aniqlangan taqdirda, ular qon, biologik suyuqlik, organlar va toʻqimalarning donori boʻla olmaydilar. OITS/OIV kasalligini yuqtirganlar tibbiy kuzatuv ostida boʻlishlari shart.

Oʻzbekiston Respublikasi hududida turgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarda OIV kasalligi aniqlangan taqdirda, ular qonun hujjatlarida belgilangan tartibda Oʻzbekiston Respublikasidan chiqarilib yuborilishlari mumkin.

Oʻzida OITS/OIV kasalligi mavjudligini bilgan shaxsning boshqa shaxsni ataylab shu kasallik virusini yuqtirish xavfi ostiga qoʻyishi yoki uni yuqtirishi qonun hujjatlarida belgilangan tartibda javobgarlikka sabab boʻladi.

Tibbiyot xodimlari va xizmat koʻrsatish sohasi xodimlarining oʻz xizmat vazifalarini lozim darajada bajarmasligi oqibatida odamning immunitet tanqisligi virusi kasalligi yuqqan shaxslarning sogʻligʻiga yetkazilgan zararni qoplash qonun hujjatlarida belgilangan tartibda amalga oshiriladi.

Odamning immunitet tanqisligi virusi kasalligini yuqtirgan hamda OITS bilan kasallangan shaxslar oʻzlariga insoniy munosabatda boʻlinishi, qonun hujjatlarida nazarda tutilgan tartibda bepul tibbiy yordam koʻrsatilishi va ijtimoiy taʼminlanish huquqiga egadirlar.

Oʻn olti yoshga toʻlmagan shaxslar har oyda eng kam oylik ish haqi miqdorida davlat nafaqasini olish va Oʻzbekiston Respublikasi qonun hujjatlarida nogiron bolalar uchun belgilangan imtiyozlardan foydalanish huquqiga egadirlar.

OIV kasalligini yuqtirgan yoki OITSga duchor boʻlgan bolalarning ota-onasi (ularning oʻrnini bosuvchi shaxslar) yosh bolalari bilan birga statsionarda boʻlish hamda shu paytda qonun hujjatlarida belgilangan tartibda vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasini olgan holda ishdan ozod boʻlib turish huquqiga egadirlar.

OIV kasalligini yuqtirgan va OITS ga duchor boʻlgan bemorlarda OITS/OIV kasalligi mavjudligiga asoslanib, ular bilan mehnat shartnomasini bekor qilish, ularni ishga qabul qilishdan (Oʻzbekiston Respublikasi Sogʻliqni saqlash vazirligi belgilagan roʻyxatdagi ayrim kasbiy faoliyat turlari bundan mustasno), taʼlim muassasalariga hamda tibbiy yordam koʻrsatuvchi muassasalarga qabul qilishdan bosh tortish, hamda ularning boshqa huquq va qonuniy manfaatlarini cheklash, xuddi shuningdek ular oila aʼzolarining turar joy huquqlari, boshqa huquq va qonuniy manfaatlarini cheklash taqiqlanadi.

OITS/OIV kasalligiga duchor boʻlgan bemorlarni davolash-tashxis qoʻyish va profilaktika ishlarida, ularga xizmat koʻrsatishda band boʻlgan, OITS/OIV oʻchogʻida epidemiyaga qarshi tadbirlarni taʼminlaydigan shaxslarga qonun hujjatlarida nazarda tutilgan imtiyozlar beriladi.

Tibbiyot xodimlari hamda sogʻliqni saqlashning boshqa xodimlariga ular xizmat vazifalarini ado etishi chogʻida OITS/OIV kasalligi yuqsa, bu — kasbiy kasalliklar toifasiga kiradi.

Oʻzbekiston Respublikasining diplomatik vakolatxonalari va konsullik muassasalari Oʻzbekiston Respublikasiga kelayotgan chet el fuqarolari va fuqaroligi boʻlmagan shaxslarga, ular oʻzlarida OITS/OIV kasalligi yoʻqligini tasdiqlovchi sertifikatni qonun hujjatlarida belgilangan hollarda va tartibda taqdim etganlari taqdirda, Oʻzbekiston Respublikasiga kirish uchun viza beradilar.

Odamning immunitet tanqisligi virusi bilan kasallanishning (OIV kasalligining) oldini olish toʻgʻrisidagi qonun hujjatlarining buzilishida aybdor shaxslar belgilangan tartibda javobgar boʻladilar.