Мазкур Йўриқнома «Ўзбекистон Республикасининг ташқи иқтисодий фаолияти тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонуни, Ўзбекистон Республикасининг Божхона кодекси, Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитасини ташкил этиш тўғрисида» 1997 йил 8 июлдаги 1815-сон Фармони, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг «Ўзбекистон Республикаси Давлат божхона қўмитаси фаолиятини ташкил этиш масалалари тўғрисида» 1997 йил 30 июлдаги 374-сон қарори, Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 372-ф-сон Фармойиши, шунингдек МДҲ мамлакатлари божхона хизматлари раҳбарлари кенгашининг «Мустақил Давлатлар Ҳамдўстлиги иштирокчиси бўлган давлатларнинг божхона юк декларациясини тўлдириш тартиби ҳақидаги ягона йўриқномаси тўғрисида»ги қарорига мувофиқ ишлаб чиқилган ва товарларни Ўзбекистон Республикасининг божхона чегараси орқали олиб ўтиш пайтида давлат манфаатларига риоя этишни таъминлаш, юридик ва жисмоний шахсларнинг ҳуқуқлари ва манфаатларини ҳимоя қилишга йўналтирилган.

1. УМУМИЙ ҚОИДАЛАР

1.1. Мазкур Йўриқноманинг амал қилиши ҳар қандай транспортда ёки шахслар юкида Ўзбекистон Республикасидан олиб чиқилаётган ва Ўзбекистон Республикасига олиб кирилаётган барча товарларга, Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали мулкчилик шаклидан, мансублиги ва рўйхатга олинган жойидан қатъи назар, Ўзбекистон Республикаси ҳудудида жойлашган жисмоний ва юридик шахслар номига (манзилига) келаётган электр қуввати, қувур ўтказгичлар орқали етказиб берилаётган товарлар (нефть, газ)га нисбатан татбиқ этилади.

1.2. Божхона юк декларациясини тўлдириш тартиби тўғрисидаги мазкур йўриқнома божхона юк декларацияси (матн давомида — БЮД)ни қўллаган ҳолда товарлар ва транспорт воситаларини (матн давомида — товарлар) декларациялаш тартиби ва шаклини ҳамда экспорт божхона режимлари остида жойлаштириладиган ва эркин муомала (импорт) учун чиқариладиган товарлар тўғрисидаги, божхона мақсадлари учун зарур бўлган ва БЮДда кўрсатиладиган маълумотлар рўйхатини белгилайди.

1.3. БЮДни қўллаган ҳолда товарларни декларациялаш божхона мақсадлари учун зарур бўлган маълумотларни БЮД бланкида ёзма равишда кўрсатиш шаклида амалга оширилади. Бошқа божхона режимлари остида жойлаштириладиган товарларни декларациялаш шакли ва тартиби, шунингдек, бундай ҳолларда божхона мақсадлари учун зарур бўлган маълумотлар рўйхати мазкур йўриқнома қоидаларини ҳисобга олган ҳолда Ўзбекистон Республикаси ДБҚ меъёрий ҳужжатлари билан белгиланади.

1.4. Мазкур Йўриқномада асосий тушунчалар қуйидаги мазмунда қўлланилади:

— товарлар — олди-сотди ёки айирбошлаш объектлари бўлган ҳар қандай кўчма мулк, шу жумладан валюта ва валюта бойликлари, электр, иссиқлик ва бошқа турдаги қувватлар, ақлий мулк объектлари, бажарилган ишлар ва кўрсатилган хизматларнинг натижалари, шунингдек йўловчи ва товарларни ташиш учун қўлланиладиган транспорт воситаларидан ташқари транспорт воситалари, шу жумладан контейнерлар ва бошқа транспорт (ташиш) ускуналари;

— туркум — транспорт қоидаларига мувофиқ битта транспорт ҳужжати (юкхат, коносамент ва ҳоказолар) бўйича битта олувчи номига (манзилига) жўнатиладиган, шунингдек битга почта юкхати билан жўнатиладиган ёки Ўзбекистон Республикаси божхона чегараси орқали ўтаётган битта шахснинг қўл юки ва юкида олиб ўтиладиган товарлар;

— шахс — мулкчилик шакли, рўйхатга олинган жойи ва мансублигидан қатъи назар юридик шахслар, шунингдек жисмоний шахслар;

— жўнатувчи — ўз номидан товарларни ташиш учун ташувчига у билан тузилган шартномага мувофиқ берувчи ва у ҳақидаги маълумотлар транспорт ҳужжатларида кўрсатилган шахс, товарлар божхона режими ўзгарган ҳолларда эса — БЮДга мувофиқ бундай товарлар илгари, кўрсатилаётганидан олдинги божхона режими остида жойлашган, у ҳақидаги маълумотлар БЮДда (2-устун) кўрсатилган шахс;

— олувчи — ўзи билан тузилган шартномага мувофиқ юк ташишни амалга оширадиган ташувчи бериши шарт бўлган, ташилган товарларни ўз номидан қабул қилиб оладиган ва у ҳақда маълумотлар транспорт ҳужжатларида кўрсатилган шахс, товарлар божхона режими ўзгарган ҳолларда эса — БЮД топшириш вақтида декларацияланган товарларни, уларнинг божхона расмийлаштирувидан кейин божхона органларидан ўз тасарруфига ўз номидан олиш ваколатларига эга бўлган шахс;

— молиявий тартиблаштириш учун жавобгар бўлган шахс — ташқи савдога оид олди-сотди ёки алмашиш битимини тузган ва улар бўйича ҳисоб-китоблар қилиш учун жавобгар шахс;

— декларант — товарларни олиб ўтувчи, товарлар ва транспорт воситаларини ўз номидан декларация қилувчи, тақдим этувчи ва таклиф этувчи шахс ёки товарларни олиб ўтувчи шахс номидан иш юритувчи божхона брокери;