Қишлоқ хўжалигида ер ресурсларидан оқилона, самарали ва узлуксиз фойдаланиш, бўш турган ер участкаларининг ўз вақтида ҳисобга олиниши ва реализация қилинишини ташкил қилиш, ер майдонларини қайта ижарага бериш тартибини соддалаштириш мақсадида қарор қиламан:

1. Ушбу Фармонни қабул қилишдан кўзланган асосий мақсадлар этиб қуйидагилар белгилансин:

(а) туман (шаҳар) ҳокимликлари тасарруфидаги бўш турган ер участкаларини тўлиқ ҳисобга олиш ва реализация қилиш;

(б) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни қайта ижарага бериш тизимини такомиллаштириш;

(в) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларга бўлган ҳуқуқларни тўлиқ давлат рўйхатидан ўтказиш.

2. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган бўш турган ер майдонларини қисқа муддатда ижарага бериш, корхоналарнинг иқтисодий ҳолатидан қатъи назар, барча турдаги қишлоқ хўжалиги ерларига мос экин экиш, норматив ҳосилдорликдан кам бўлмаган маҳсулот етиштириш ва ҳосилни нес-нобуд қилмасдан ўриб-йиғиб олиш — ер участкаларининг ижарачилари (эгалари, фойдаланувчилари), ижарага берувчилари, агросаноат мажмуаси таркибидаги давлат органлари ва ташкилотлари учун биринчи навбатдаги устувор вазифа эканлиги кўрсатиб ўтилсин.

3. Барча туман ва шаҳар ҳокимлари қуйидагилар учун масъул ва шахсан жавобгар этиб белгилансин:

(а) тегишли туман (шаҳар) ҳудудида жойлашган барча турдаги бўш турган ер участкалари ўн кун муддатда ўз қарорига асосан давлат ер кадастрида бўш турган ер участкаси сифатида ҳисобга олинишини таъминлаш;

(б) ер участкасига бўлган ҳуқуқлар бекор қилинган ҳар бир ҳолатда ушбу ер ўн кун муддатда ўз қарорига асосан бўш турган ер участкаси сифатида ҳисобга олинишини таъминлаш;

(в) бўш турган ер участкаларини улар давлат ер кадастрида ҳисобга олинган кундан бошлаб ўн кун муддатда электрон онлайн аукцион савдоларига чиқариш чораларини кўриш;

(г) ер фонди тоифасини ўзгартириш, йирик инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун энг яхши таклифни танлаб олиш режалаштирилгани сабабли дарҳол реализация қилинмайдиган ер майдонлари ҳақида ушбу ер участкасини ҳисобга олиш тўғрисидаги ўз қарорида асослантирилган сабабларни кўрсатиб ўтиш;

(д) бўш турган ер участкалари ўзбошимчалик билан эгаллаб олинишига, ер бериш тартибини бузган ҳолда ажратилишига, бошқа шахслар томонидан ердан хўжасизларча фойдаланилишига ёки унинг яроқсиз ҳолга туширилишига йўл қўймаслик;

(ж) бўш турган ер участкаларини ҳисобга олиш тўғрисидаги қарорларини расмий эълон қилиш.

4. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларига бўлган ижара ҳуқуқини электрон онлайн аукцион савдолари орқали сотишдан туман (шаҳар) бюджетига тушган маблағлар туман (шаҳар) бюджетининг қўшимча манбалари ҳисобланиши белгилаб қўйилсин. Бунда ушбу маблағлар қатъий равишда ҳудудий инвестиция ва ижтимоий инфратузилмани ривожлантириш дастурларига мувофиқ тегишли туманда (шаҳарда) қишлоқ ва сув хўжалиги инфратузилмасини ривожлантириш, шу жумладан, суғориш тизимларини яхшилаш, замонавий сув тежовчи суғориш технологияларини жорий этиш, ер майдонларини янгидан ўзлаштириш ва қайта фойдаланишга киритиш, қишлоқ хўжалиги соҳасидаги энг сўнгги илмий янгилик ва инновацион ёндашувларни жорий этиш тадбирларини молиялаштириш учун халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари қарорларига асосан йўналтирилади.

5. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар ижарачиларига ўзига ижарага берилган ер участкаларининг бир қисмига нисбатан ижара шартномаси бўйича ўз ҳуқуқ ва мажбуриятларини бошқа шахсга ўтказиш (қайта ижарага бериш) ҳуқуқи берилсин, бунда:

(а) ижарачининг ўзида қоладиган ва қайта ижарага олувчига ўтказиладиган ер участкаларининг майдони Ер кодексининг 46¹-моддасида белгиланган ўлчамлардан кам бўлмаслиги лозим;

(б) ер участкаларини қисман қайта ижарага беришда уларни ижарачи ва қайта ижарага олувчи ўртасида тақсимлаш қишлоқ хўжалиги харитасидаги контурлар яхлитлиги ва амалдаги суғориш тизимини сақлаб қолган ҳолда алоҳида турган контурларни қайта тақсимлаш орқали амалга оширилади;

(в) ер участкаларини қисман қайта ижарага беришда тарафлар қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкасини бўлиш ва унинг янги чегараларини белгилаш бўйича давлат хизматидан фойдаланади.

6. Ер кодексининг 46-моддасига мувофиқ, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлар фақат ижара ҳуқуқи асосида ажратилиши маълумот учун қабул қилинсин.

7. Белгилансинки, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган барча турдаги ерларга нисбатан ижара ҳуқуқидан бошқа ҳар қандай шаклдаги ҳуқуқ тан олинмайди ва давлат рўйхатидан ўтказилмайди. Бунда ушбу қоида:

(а) давлат органлари, муассасалари ва корхоналарининг ижара ҳуқуқидан бошқа турдаги ҳуқуқ билан давлат рўйхатидан ўтказилган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларига ҳамда ер фондининг бошқа тоифалари таркибидаги қишлоқ хўжалиги ерларига;

(б) 2021 йил 1 августга қадар якка тартибда уй-жой қуриш ҳуқуқи билан деҳқон хўжалиги ва томорқа хўжалигини юритиш учун ҳамда боғдорчилик ва узумчилик ширкатларига ажратилган ерларга нисбатан татбиқ этилмайди.

8. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари Қуролли Кучлар, чегара, ички ишлар ва бошқа қўшинларнинг ҳарбий қисмлари, ҳарбий ўқув юртлари, корхоналари, муассасалари ва ташкилотларининг доимий фаолияти учун Вазирлар Маҳкамаси билан келишган ҳолда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни жамоат эҳтиёжлари учун доимий фойдаланишга беришга ҳақли эканлиги белгилаб қўйилсин. Бунда ушбу ерлар мудофаа эҳтиёжлари учун мўлжалланган ерлар таркибида тегишлича қишлоқ хўжалиги ерлари, шу жумладан, суғориладиган ерлар сифатида аввалги ҳолатида ҳисобга олинади. Ушбу ерларда ер фонди тоифасини ўзгартирмасдан капитал қурилиш объектлари қуришга йўл қўйилмайди.

9. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер эгаларига ва фойдаланувчиларига ўзининг ер участкаларига бўлган эгалик қилиш ва фойдаланиш ҳуқуқларини 2027 йил 1 январга қадар халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари қарори асосида ижара ҳуқуқига ўзгартириш имконияти берилсин.

10. Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларга эгалик қилиш ва фойдаланиш ҳуқуқи ижара ҳуқуқига ўтказилган ҳолларда ижара муддати ижара шартномаси тузилган санадан бошлаб қуйидагича этиб белгилансин:

(а) Ўзбекистон Республикаси фуқаролари ва улар муассислигидаги юридик шахслар учун — 30 йил;

(б) чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар учун — 25 йил.

11. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимликлари:

(а) туман (шаҳар) ҳокимликлари томонидан ўн кун муддатда бўш турган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларни ҳисобга олиш юзасидан қарорлар Кадастр агентлигининг Давлат кадастрлари палатасига ҳисобга олиш учун юборилишини;

(б) Кадастр агентлиги билан биргаликда туман (шаҳар) ҳокимликлари тасарруфидаги бўш турган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг ҳисобга олиниши ва улар тўғрисидаги маълумотлар реал вақт режимида Қишлоқ хўжалиги вазирлигининг «E-ijara» ахборот тизимига юборилишини;

(в) Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Давлат активларини бошқариш агентлиги билан биргаликда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерларнинг ўрнатилган тартибда электрон онлайн-аукцион савдоларига чиқарилишини таъминласин.

12. Адлия вазирлиги Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Кадастр агентлиги билан биргаликда икки ой муддатда ер участкаларини қисман қайта ижарага беришда қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкасини бўлиш ва унинг янги чегараларини белгилаш бўйича давлат хизматини ишга туширсин.

13. Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари Қишлоқ хўжалиги вазирлиги ва Кадастр агентлиги билан биргаликда 2026 йил 1 январга қадар:

(а) қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ерлардан, биринчи навбатда, икки ой ичида доимий фойдаланиш ҳуқуқи билан ажратилган ерлардан рухсат этилган фойдаланишнинг асосий турини белгилаш ишларини самарали ташкил этсин ва якунласин;

(б) ҳар ой якунида ушбу бандга ҳамда мазкур Фармоннинг 9-бандига асосан қабул қилинган халқ депутатлари туман (шаҳар) Кенгашлари қарорлари ва амалга оширилган ишлар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига ахборот киритиб борсин.

14. Адлия вазирлиги Қишлоқ хўжалиги вазирлиги, Олий суд, Бош прокуратура, Кадастр агентлиги ва Ўзагроинспекция билан биргаликда икки ой муддатда ер участкасини ижарага олиш шартномаси бўйича ҳуқуқ ва мажбуриятларни тўлиқ ёки қисман бошқа шахсга ўтказишга (қайта ижарага беришга) рухсат берилгани муносабати билан ерга оид ҳуқуқбузарликлар учун маъмурий ва жиноий жавобгарлик чораларини қайта кўриб чиқишни назарда тутувчи қонун лойиҳасини белгиланган тартибда Вазирлар Маҳкамасига киритсин.

15. Ўзбекистон Республикаси Президентининг ва Ўзбекистон Республикаси Ҳукуматининг айрим ҳужжатларига иловага мувофиқ ўзгартириш ва қўшимчалар киритилсин.

16. Қишлоқ хўжалиги вазирлиги тегишли вазирлик ва идоралар билан биргаликда икки ой муддатда қонунчилик ҳужжатларига ушбу Фармондан келиб чиқадиган ўзгартириш ва қўшимчалар тўғрисида Вазирлар Маҳкамасига таклифлар киритсин.

17. Ушбу Фармоннинг ижросини самарали ташкил қилишга масъул ва шахсий жавобгар этиб Бош вазир ўринбосарлари Ж.А. Ходжаев ва Ж.А. Қўчқоров, Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши Раиси ва вилоятлар ҳокимлари белгилансин.

18. Фармон ижросини ҳар ойда муҳокама қилиб бориш, ижро учун масъул идоралар фаолиятини мувофиқлаштириш ва назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазири А.Н. Арипов зиммасига юклансин.

1. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2021 йил 8 июндаги «Ер муносабатларида тенглик ва шаффофликни таъминлаш, ерга бўлган ҳуқуқларни ишончли ҳимоя қилиш ва уларни бозор активига айлантириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-6243-сон Фармонининг 3-банди учинчи хатбошиси қуйидаги таҳрирда баён этилсин:

«махсус иқтисодий зоналарда инвестиция лойиҳаларини жойлаштириш учун, шунингдек, маҳаллий ва чет эллик инвесторлар, шу жумладан, чет эл инвестициялари иштирокидаги корхоналар, чет эллик юридик ва жисмоний шахсларга қиймати камида 10 миллион АҚШ доллари эквивалентида бўлган, энг яхши таклифни танлаб олиш йўли билан аниқланадиган йирик инвестиция лойиҳасини амалга ошириш учун ер участкаларини ижарага беришда ушбу ер участкаларини ижарага олиш ҳуқуқининг баҳоловчи ташкилот томонидан аниқланадиган бозор қийматига нисбатан коэффициентларда белгиланадиган миқдордаги маблағни ижарага олувчи томонидан Ўзбекистон Республикасининг Давлат бюджетига тўлаш шарти билан. Бунда ер участкасининг қиймати қонунчилик ҳужжатларида белгиланган тартибда бевосита ёки бўлиб-бўлиб тўланиши ёхуд ижарага олувчи томонидан ташкил этилган (ташкил этиладиган) хўжалик жамиятининг устав фондига давлат улуши сифатида киритилиши мумкин».

2. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2022 йил 24 августдаги ПФ-198-сон Фармони билан тасдиқланган Мулк ҳуқуқининг дахлсизлигини ишончли ҳимоя қилиш, мулкий муносабатларга асоссиз аралашувга йўл қўймаслик, хусусий мулкнинг капиталлашув даражасини ошириш бўйича чора-тадбирлар дастурининг 5-позициясида:

(а) «Амалга ошириш механизми» устунининг тўртинчи ва бешинчи хатбошилари қуйидаги мазмундаги тўртинчи — олтинчи хатбошилар билан алмаштирилсин:

«3-босқич — тижорат ташкилотларига тегишли объектлар (ҳар чоракда камида 20 мингта);

4-босқич — якка тартибдаги турар жойлар ва бошқа объектлар (ҳар чоракда камида 150 мингта);

5-босқич — кўп квартирали уйлардаги квартиралар (2025 йилдан бошлаб ҳар чоракда камида 100 мингта)»;

(б) «Ижро муддати» устунида:

(i) «2023 йил декабрь» ва «2024 йил декабрь» сўзлари тегишинча «2027 йил декабрь» сўзлари билан алмаштирилсин:

(ii) қуйидаги мазмундаги бешинчи хатбоши билан тўлдирилсин:

«2027 йил декабрь».

3. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 18 январдаги «Қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини ижарага бериш тартибини такомиллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПФ-15-сон Фармонида:

(а) 2-банднинг «в» ва «г» кичик бандлари чиқариб ташлансин;

(б) 4-банднинг биринчи хатбошиси «фойдаланиш мақсадини ўзгартирмаган ҳолда» сўзларидан кейин «тўлиқ ёки қисман» сўзлари билан тўлдирилсин;

(в) 5-банднинг иккинчи ва бешинчи хатбошиларидаги «2024 йил 31 декабрга қадар» сўзлари «2027 йил 1 январга қадар» сўзлари билан алмаштирилсин.

4. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2024 йил 16 февралдаги «Республикада озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг қўшимча чора-тадбирлари тўғрисида»ги ПФ-36-сон Фармонида:

(а) 1-илованинг 1.2.3-бандида:

(i) тўртинчи хатбоши чиқариб ташлансин;

(ii) бешинчи хатбоши тўртинчи хатбоши деб ҳисоблансин;

(б) 2-илованинг 21-позицияси чиқариб ташлансин.

5. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 21 апрелдаги ПФ-70-сон Фармони билан тасдиқланган Тадбиркорлик субъектларини қўллаб-қувватлаш мақсадида давлат активларини хусусийлаштириш ва давлат мулкини ижарага бериш йўналишларидаги имтиёз ва қўллаб-қувватлаш чораларининг «II. Ер участкаларини реализация қилишда» бўлими 2-банди «б» кичик банди биринчи хатбошисидаги «, қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини ижара ҳуқуқи асосида» сўзлари чиқариб ташлансин.

6. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2025 йил 7 февралдаги «Қашқадарё вилоятини ижтимоий-иқтисодий ривожлантиришни жадаллаштириш бўйича қўшимча чора-тадбирлар тўғрисида»ги ПҚ-44-сон қарорига 9-илованинг 83-позицияси чиқариб ташлансин.

7. Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 24 ноябрдаги 709-сон қарори билан тасдиқланган Бўш турган қишлоқ хўжалигига мўлжалланган ер участкаларини қишлоқ хўжалиги мақсадлари учун электрон онлайн-аукцион савдо орқали ижарага бериш тартиби тўғрисидаги низомда:

(а) 7-банднинг биринчи хатбошидаги «давлат рўйхатидан ўтказилган» сўзлари «туман (шаҳар) ҳокимининг қарорига асосан бўш турган ер участкаси сифатида ҳисобга олинган» сўзлари билан алмаштирилсин;

(б) 19-банднинг учинчи хатбошисидаги «лот қийматининг дастлабки 15 фоизини» сўзлари «лот қийматини» сўзлари билан алмаштирилсин;

(в) Низомга 1-илова 1-босқичининг «Муддат» устунидаги «Ер участкаси давлат захирасига олиниб, давлат мулки сифатида давлат рўйхатидан ўтказилгандан кейин» сўзлари «Ер участкаси туман (шаҳар) ҳокимининг қарорига асосан бўш турган ер участкаси сифатида ҳисобга олингандан кейин» сўзлари билан алмаштирилсин.