Ҳужжат 10.11.2025 00 санаси ҳолатига
Амалдаги версияга ўтиш

Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорини янада ривожлантириш тўғрисида

Ўзбекистон Республикасининг «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Қонунига ўзгартиш ва қўшимчалар киритиш ҳақида» 2016 йил 22 сентябрдаги ЎРҚ-410-сон Қонунини амалга ошириш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари ривожланиши учун шароитлар яратиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Олдинги таҳрирга қаранг.

(1-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 25 февралдаги 88-сонли қарорига асосан 2022 йил 1 мартдан чиқарилади — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.02.2022 й., 09/22/88/0165-сон)

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисидаги Низом 2-иловага мувофиқ;

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш ва малака ошириш тартиби тўғрисидаги Низом 3-иловага мувофиқ;

Кейинги таҳрирга қаранг.

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги Низом 4-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

2. Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги:

(2-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

бир ой муддатда ўзининг расмий веб-сайтида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиларининг фаолияти масалаларига бағишланган, меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларнинг тўлиқ рўйхати жойлаштирилган ҳамда улар доимий равишда янгиланиб бориладиган бўлим очсин;

Ўзбекистон Миллий ахборот агентлиги, Ўзбекистон миллий телерадиокомпанияси, Ўзбекистон матбуот ва ахборот агентлиги, Савдо-саноат палатаси билан биргаликда ушбу қарорнинг мақсад ва вазифаларининг оммавий ахборот воситаларида кенг тушунтирилишини таъминласин.

3. Ушбу қарор у расман эълон қилингандан кейин уч ой муддат ўтгач кучга киради.

4. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.

Ўзбекистон Республикасининг Бош вазири А. АРИПОВ

Тошкент ш.,

2017 йил 27 апрель,

246-сон

Олдинги таҳрирга қаранг.

(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2022 йил 25 февралдаги 88-сонли қарорига асосан 2022 йил 1 мартдан ўз кучини йўқотади — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 26.02.2022 й., 09/22/88/0165-сон)

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 27 апрелдаги 246-сон қарорига
2-ИЛОВА

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

1. Ушбу Низом «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартибини белгилайди.

2. Ушбу Низомда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

меҳнатни муҳофаза қилиш — меҳнат жараёнида инсоннинг хавфсизлигини, ҳаёти ва соғлиғи, иш қобилияти сақланишини таъминлашга доир ҳуқуқий, ижтимоий-иқтисодий, ташкилий, техникавий, санитария-гигиена, даволаш-профилактика, реабилитация тадбирлари ҳамда воситалари тизими;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими — маълум бир иш берувчининг меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги сиёсати ва мақсадларини белгиловчи, ўзаро боғлиқ ва бир-бирига таъсир кўрсатувчи элементлар комплекси ҳамда ушбу мақсадларга эришиш тартиби;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудити (кейинги ўринларда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити деб аталади) — меҳнатни муҳофаза қилиш тизимини баҳолаш иш берувчининг қарорига биноан ўтказилади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини аниқлаш;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг ишлаши сифатини, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг олдини олишга, даражасини камайтиришга қаратилган чора-тадбирлар самарадорлигини баҳолаш;

аниқланган камчиликларни бартараф этишга, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг олдини олишга қаратилган таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари — меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида шартнома асосида хизматлар кўрсатувчи юридик шахслар.

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари — аудит маълумотлари, меҳнатни муҳофаза қилиш сиёсати ва тартиби ҳамда чора-тадбирлари билан солиштириладиган таҳлилий маълумотлар;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказишда мустақиллик — текширилаётган субъектга нисбатан молиявий, мулкий, қариндошлик ёки бошқа манфаатларсиз меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари билан таъминлаш тамойили.

3. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудитни ўтказиш иш берувчининг қарори билан мазкур Низомга илова қилинган схемага мувофиқ амалга оширилади ва қуйидагиларни ўз ичига олади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ҳамда жамоа келишувларига, шартномаларига ва бошқа локал талабларига меъёрий ҳужжатларнинг мувофиқлигини аниқлаш;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими фаолият юритишини сифати, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг даражасини камайтириш ва олдини олишга қаратилган тадбирлар самарадорлигини баҳолаш;

аниқланган камчиликларни бартараф этишга, ишлаб чиқаришдаги жароҳатланишлар ва касб касалликларининг уларнинг олдини олишга қаратилган таклифлар ҳамда тавсиялар ишлаб чиқиш.

4. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари Ягона реестрига «меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш» хизмат тури бўйича киритилган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари билан тузилган шартнома асосида амалга оширилади.

5. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилган ва унинг натижалари кўра аниқланган барча камчиликлар бартараф этилган (ёки камчиликлар аниқланмаган) ташкилотлар, кейинги уч йил мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига риоя этилиши бўйича давлат назоратини амалга ошириш мақсадида ташкилотларда ўтказиладиган режали текширишлар рўйхатига киритилмайди.

6. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш мустақиллик, холислик, касбий маҳорат ва махфийлик тамойиллари асосида амалга оширилади.

7. Текширилаётган ташкилот қуйидагиларга мажбур:

аудитор ташкилотига меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг ўз вақтида ва тўлақонли ўтказилиши учун кўмаклашиш, зарур маълумот ва ҳужжатларни тақдим этиш, аудитор ташкилотининг сўровларига асосан оғзаки ва ёзма шаклда аудит мақсадларига тааллуқли бўлган масалалар бўйича тушунтиришлар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилаётганда таҳлил ва баҳолаш учун мўлжалланган масалалар кўламини қисқартиришга, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилишга оид мақсадларга тегишли бўлган маълумот ва ҳужжатларни яшириш (чеклаш)га қаратилган олдиндан кўзланган хатти-ҳаракатларни содир этмаслик.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилаётган ташкилот томонидан зарур бўлган ҳужжат ва маълумотлар тақдим этилмаса ёки аудит ташкил этиш учун зарур бўлган шароитлар таъминланмаса аудитор ташкилоти аудит ўтказишдан бош тортиш ҳуқуқига эга.

8. Аудитор ташкилоти қуйидагиларга мажбур:

текширилаётган ташкилотга аудит бошланишидан олдин аудитор ташкилотининг қонунчиликда белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш талабларига мувофиқлиги бўйича расмийлаштирилган асосни тақдим этиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ҳисоботида меҳнатни муҳофаза қилиш талабларининг бузилиши фактларини ҳамда уларни бартараф этиш бўйича таклифларни ёритиш;

ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитлари ҳисоботлари ва хулосаларининг камида беш йил муддатда сақланишини таъминлаш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг сўровига асосан рейтинг баҳолаш мақсадларида ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудитлари бўйича маълумотларни тақдим этиш;

(8-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

текширилаётган ташкилот сўровига асосан текширилаётган ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш ҳолати бўйича аниқланган камчиликларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш тўғрисидаги қонунчилик талабларига асосланганлиги бўйича маълумотларни тақдим этиш.

2-боб. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини режалаштириш ва ўтказиш

9. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ташкилот қарори билан аудитор ташкилоти билан тузилган шартнома асосида амалга оширилади.

10. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бешта асосий босқичдан иборат бўлади:

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити ўтказилишини режалаштириш;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш;

ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларини расмийлаштириш;

ўтказилган меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари асосида камчиликларни бартараф этувчи ва уларнинг олдини олувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш;

камчиликларни бартараф этувчи ва уларнинг олдини олувчи ҳаракатларни амалга ошириш самарадорлигини баҳолаш.

11. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказишни режалаштириш аудит ташкилоти томонидан меҳнатни муҳофаза қилишни аудит қилишга қадар ишлаб чиқиладиган аудит режаси қуйидагиларни назарда тутади:

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш мақсадлари;

аудит ўтказиш сабабларини кўрсатиш (ташкилий ўзгаришлар, меҳнат хавфсизлиги ва муҳофазаси талаблари бузилиши ҳолатларининг аниқланганлиги, жорий текшириш ва назорат, содир бўлган авария, келишмовчиликлар ва бахтсиз ҳодисалар, бошқа сабаблар);

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити меъёрлари ва меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасини тартибга солувчи ҳужжатлар;

аудит ўтказиш соҳаси (фаолият турлари ва соҳалари рўйхати);

аудит ўтказиш санаси ва жойи;

аудит графиги;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказаётган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиси масъул ходими (кейинги ўринларда аудитор деб аталади) ёки аудитор гуруҳи (агар аудит ўтказиш бўйича гуруҳ ташкил этилса) мажбуриятлари.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режаси ўз ичига ташкилотда аудит ўтказиш жараёнига оид бошқа маълумотларни ҳам қамраб олиши мумкин.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режасига аудит ўтказиш давомида ўзгартиришлар киритилиши мумкин.

12. Меҳнатни муҳофаза қилиш режаси меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиси раҳбари томонидан имзоланади.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режаси текширилаётган ташкилот раҳбарига меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бошланишидан олдин тақдим этилади ва у томонларнинг келишувига мувофиқ ўзгартирилиши мумкин.

13. Ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш тизимини бошқаришнинг белгиланган талабларга мувофиқлиги масалаларини комплекс тарзда кўриб чиқиш фақат тасдиқланган аудит режаси доирасида амалга оширилиши мумкин.

14. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитини ўтказиш қуйидагиларни ўрганишни назарда тутади:

меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг мақсадлари, соҳаси ва меъёрларига оид маълумотлар, шу жумладан таркибий бўлимлар фаолияти ва улар ўртасидаги ўзаро муносабатларга оид маълумотлар;

ишлаб чиқариш жараёнлари ва ҳужжатларининг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги;

амалдаги жараёнлар тартиби ва расмийлаштирилган ҳужжатларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига, шунингдек ташкилотда мавжуд бўлган меҳнатни муҳофаза қилиш масалаларига оид ҳужжатларга мувофиқлиги;

текширилаётган ташкилотнинг ташкилий тузилмаси;

маъмурий ва иш тартиблари, инсон ва моддий ресурслар, асбоб-ускуналар;

участкалар, операция ва ишлаб чиқариш жараёнлари ишчилари;

маҳсулотларни ишлаб чиқариш, сақлаш ва ташиш жараёнлари (уларнинг белгилаб қўйилган хавфсизлик талабларига мувофиқлиги);

хавфли ишлаб чиқариш объектларида ишлатиладиган техник мосламаларнинг зарур бўлган синов ва техник текширувларини ўтказишни ташкиллаштириш;

назорат-ўлчов воситаларининг таъмирланиши ва текширилишини ташкиллаштириш;

энергетика хўжалиги объектлари;

технологик экспертиза талабларига мувофиқлик;

ҳисоботларни расмийлаштириш, маълумотларни рўйхатга олиш ва сақлаш тартиблари;

меҳнатни муҳофаза қилиш, саноат хавфсизлиги соҳасидаги тартиб ва бошқа ҳужжатларнинг келишилганлиги;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити режасида ҳамда меҳнатни муҳофаза қилишни ташкил этиш соҳасида кўзда тутилган бошқа йўналишлар.

15. Аудит натижасида олинган ҳақиқий маълумотлар меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари билан мувофиқ келиши ёки келмаслигини аниқлаш ҳамда тегишли хулосаларни чиқариш мақсадида солиштирилади.

16. Аудит мобайнида аниқланган меҳнатни муҳофаза қилиш мезонларига мувофиқлик фактлари бўйича аудит амалга оширилган жой, бўлимлар ёки жараёнлар кўрсатилган ҳолда умумлаштирилади. Меҳнатни муҳофаза қилиш меъёрларига мувофиқлик тўғрисида ташкилотда ўтказилган аудитнинг барча хулосалари ва унинг далиллари назорат варақларига ёзилиши лозим.

17. Тоифаларни аниқлашда: аудитор (аудит бўйича гуруҳ аъзолари) уларни алоҳида ҳолатлар бўйича тизимли хатолар ҳамда талабларга риоя этмаслик ҳолатлари бўйича таснифлайди. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудитининг номувофиқлик тўғрисидаги хулосалари ва уларга асос бўладиган далиллар ёзма шаклда келтирилиши лозим.

18. Номувофиқликлар муҳим ва муҳим бўлмаган турларга бўлинади.

19. Муҳим номувофиқликларнинг асосий мезонларига қуйидагилар киради:

ходимларнинг соғлиги ва хавфсизлиги учун йўл қўйиб бўлмайдиган хавф-хатарнинг мавжудлиги;

ташкилотнинг ташкилий тузилмасида ўзгартиришлар келтириб чиқарадиган, катта моддий харажатлар талаб қиладиган, мутахассисларни узоқ муддатда (икки ойдан ортиқ) тайёрлашни кўзда тутадиган, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига жиддий таъсир кўрсатадиган даражада меҳнатни муҳофаза қилиш талабларидан узоқлашиш.

20. Муҳим бўлмаган номувофиқликларнинг асосий мезонларига қуйидагилар киради:

меҳнатни муҳофаза қилиш ва хавфсизлигини таъминлаш бўйича қўйилган талабларга риоя этмаслик;

ходимларнинг соғлиғи ва хавфсизлиги учун йўл қўйиб бўлмайдиган хавф-хатарлар ҳисобланмаган, ташкилотнинг ташкилий тузилмасида ўзгартиришлар ва катта моддий харажатлар талаб қилмайдиган ҳамда аудит гуруҳининг фаолияти мобайнида бартараф этиш мумкин бўлган, белгиланган меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими талабларидан узоқлашиш бўйича номувофиқликлар.

21. Муҳим ва муҳим бўлмаган номувофиқликлар, номувофиқлик протоколларида қайд этилади ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талаблари билан солиштирилади.

Номувофиқлик протоколлари аниқланган ҳар бир номувофиқлик бўйича алоҳида тузилади.

22. Номувофиқлик протоколлари қуйидагиларни ўз ичига олади:

текширилаётган ташкилот таркибий бўлимининг номи ёки мансабдор шахснинг лавозими, фамилияси, исми, отасининг исми;

меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар билан меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига қўйиладиган талаблар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида белгиланган талаблар;

номувофиқликни белгилаш ва унинг тоифаси;

мувофиқлаштирувчи ҳаракатнинг мазмуни ва уни ўтказиш муддатлари;

мувофиқлаштирувчи ҳаракат ўтказилганлиги ҳақида белги (мавжуд бўлса);

ташкилот раҳбарининг ва аудитор гуруҳи раҳбарининг имзолари.

23. Номувофиқлик протоколи аудитор (аудитор гуруҳи раҳбари) ва ташкилот раҳбари ёки ташкилот раҳбарининг вакили, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг ишлашига масъул билан биргаликда кўриб чиқилиши лозим.

3-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларини расмийлаштириш

24. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича ҳисобот тузиш билан аудит қилиш давомида йиғилган хулосалар ва маълумотлар, аудит мақсадларига мувофиқлиги текширилади.

25. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити бўйича ҳисобот қуйидагиларни ўз ичига олиши шарт:

аудит мақсади;

аудит соҳаси;

текширилаётан ташкилотнинг номланиши ва унинг реквизитлари;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисининг номи;

ҳисобот тузилган сана;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити мезонлари;

аудитор ҳақида маълумот (аудит гуруҳи аъзолари);

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимидаги таҳлил қилинадиган ҳужжатлар рўйхати;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига оид ҳужжатларнинг таҳлили натижалари;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимига оид ҳужжатлардаги камчиликлар бартараф этилганлиги ҳақидаги маълумотлар;

меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари;

ташкилот томонидан аудит натижасида аниқланган номувофиқликларнинг бартараф этилганлиги тўғрисидаги маълумотлар;

аниқланган номувофиқликларни бартараф этиш бўйича мувофиқлаштирувчи чора-тадбирлар;

ҳисобот тақдим этиладиган ташкилотлар рўйхати;

ҳисоботдаги мавжуд маълумотларнинг махфийлигини кўрсатиш.

26. Ҳисобот аудитор (аудит гуруҳининг раҳбари) томонидан имзоланади ва текширилаётган ташкилот раҳбариятига тақдим этилади.

27. Меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудити натижалари ва ишлаб чиқилган ҳисоботларни инобатга олган ҳолда далолатнома тузилади ҳамда аудитор томонидан имзоланади (аудит гуруҳининг раҳбари томонидан) ва текширилаётган ташкилот раҳбариятига тақдим этилади.

28. Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича далолатнома меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимининг аудит мезонларига мувофиқлик тоифалари баҳоланишини ўз ичига олади.

Меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижалари бўйича далолатнома аниқланган камчиликларни бартараф этишга йўналтирилган, ишлаб чиқаришдаги жароҳатдан ва касбий касалланишдан огоҳлантирувчи таклиф ва тавсияларни ўз ичига олиши шарт.

29. Ташкилотнинг меҳнатни муҳофаза қилиш аудити натижаларида қуйидаги хулосалар бўлиши мумкин:

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида ўтказиладиган аудит талабларига мувофиқ;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар, шунингдек жамоа келишувлари, жамоа шартномалари ва бошқа ички норматив ҳужжатлар асосида ўтказиладиган аудит талабларига мувофиқ эмас;

30. Меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига мувофиқ ҳисобланади, агар:

номувофиқлик мавжуд бўлмаса;

аниқланганидан бошлаб икки ой давомида бартараф этиш мумкин бўлган, унчалик аҳамиятли бўлмаган номувофиқлик бўлса;

31. Агар, ҳеч бўлмаганда битта, икки ой давомида бартараф қилиш мумкин бўлмаган аҳамиятли номувофиқлик аниқланса, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизими меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар талабларига номувофиқ ҳисобланади.

32. Далолатномага шунингдек, аудитор (аудитор гуруҳи раҳбари) ва текширилаётган корхона ўртасида келишувга эришилмаган барча саволлар, томонларнинг ёзма шаклдаги фикрларининг баёнлари билан киритилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

33. Далолатнома ва номувофиқлик протоколи уч нусхада тузилади ва текширилаётган ташкилотда, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисида сақланади ҳамда бир нусхаси текшириш якунлангандан сўнг 10 кун мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиси томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармаларининг давлат меҳнат инспекторларига юборилади.

(33-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

4-боб. Мувофиқлаштирувчи ва огоҳлантирувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиш ва амалга ошириш

34. Текширилаётган ташкилот, далолатнома ва номувофиқлик протоколида кўрсатилган аниқланган камчиликларни бартараф этиш юзасидан 6 ойдан кўп бўлмаган муддатда мувофиқлаштирувчи ва огоҳлантирувчи ҳаракатларни ишлаб чиқиши шарт.

35. Номувофиқликларни бартараф этиш юзасидан амалга оширилган мувофиқлаштирувчи ҳаракатлар якунлари бўйича текширилаётган ташкилот, аудитор ташкилотига номувофиқликларни бартараф этиш бўйича кўрилган чоралар тўғрисидаги маълумотларни тақдим этади.

36. Аудитор ташкилоти тақдим этилган маълумотни жойига бориб ўрганади ва ўрганиш якунлари юзасидан номувофиқликларни бартараф этиш натижалари бўйича хулоса тузади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Номувофиқликларни бартараф этиш натижалари бўйича хулоса уч нусхада тузилади ва текширилаётган ташкилотда, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчисида сақланади ҳамда бир нусхаси текшириш якунлангандан сўнг 10 кун мобайнида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиси томонидан Қорақалпоғистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги, вилоятлар ва Тошкент шаҳар камбағалликни қисқартириш ва бандлик бошқармаларининг давлат меҳнат инспекторларига юборилади.

(36-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

5-боб. Якунловчи қоидалар

37. Ташкилотлар ички аудитни мустақил равишда идоравий ҳужжатларда белгиланган тартибда амалга оширишлари мумкин.

Олдинги таҳрирга қаранг.

38. Мазкур Низом талабларига риоя этилиши юзасидан назорат Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ва унинг ҳудудий органлари томонидан амалга оширилади.

(38-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

39. Ушбу Низом талаблари бузилишида айбдор бўлган шахслар қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда жавобгар бўлади.

LexUZ шарҳи

Қаранг: Ўзбекистон Республикаси Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодексининг 49-моддаси.

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
ИЛОВА

Ташкилотлардаги меҳнатни муҳофаза қилиш тизимида аудит ўтказиш

СХЕМАСИ

Олдинги таҳрирга қаранг.

(илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 27 апрелдаги 246-сон қарорига
3-ИЛОВА

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш ва малака ошириш тартиби тўғрисида

Низом

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлашнинг ягона тартибини белгилайди.

2. Ушбу Қонунда қуйидаги асосий тушунчалар қўлланилади:

меҳнатини муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш — меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги билим ва кўникмаларни, касбий маҳоратни тизимли равишда янгилаб бориш ва чуқурлаштиришни таъминлаш;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш — меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида ишлаш учун зарур ва етарли ҳажмда янги касбий билимлар ва кўникмаларни эгаллаш;

меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассис — меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати ходими ёхуд қонунчиликда белгиланган ҳолатларда меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати вазифаларини амалга оширадиган шахс;

3. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш мазкур Низомнинг 1-иловасида келтирилган схема бўйича амалга оширилади.

Ташкилотлар раҳбарлари қонун ҳужжатлари ва ушбу Низом талабларига мувофиқ ходимларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича курсларда малака ошириш ва қайта тайёрлашдан ўтишларини таъминлашлари шарт,ўқиш вақтида уларнинг ўртача иш ҳақлари сақланади.

4. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида ходимларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлашдан ўтишларига ҳар бир иш берувчи қонун ҳужжатлари, жамоа шартномаси шунингдек жамоат келишувлари ёки бошқа локал норматив ҳужжатларда белгиланадиган миқдорда етарли маблағлар ажратади.

Ходимлар ушбу мақсадлар учун харажат қилмайдилар.

2-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш

5. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича малака ошириш:

ташкилотларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати раҳбари ва мутахассислари, меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассислари;

Олдинги таҳрирга қаранг.

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиларининг бевосита мазкур хизматлар билан шуғулланувчи ходимлари, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан фойдаланиладиган техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган синов лабораториялари раҳбарлари;

(5-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати ва касаба уюшмалари (ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органлари) билан келишилган ҳолда иш берувчилар томонидан аниқланган меҳнатни муҳофаза қилишни таъминлашга жавобгар раҳбарлар ва мутахассислар. Бундай лавозимлар бўйича шакллантирилган рўйхатга ташкилотларнинг муҳандис-техник ходимлари, шу жумладан, бош муҳандис, бош энергетик, бош механик, цехлар бошлиқлари, шунингдек зарарли ва хавфли иш шароитлари мавжуд ишлаб чиқаришлар усталари киритилиши шарт;

Олдинги таҳрирга қаранг.

давлат меҳнат техник инспекторлари ва меҳнат шароитлари экспертлари, касаба уюшмаларининг Меҳнат инспекцияси техник инспекторлари учун мажбурийдир.

(5-банднинг бешинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

6. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги давомийлиги 72 академик соатдан кам бўлмаган малака оширишдан қуйидагилар ўтказилади:

ташкилотларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати раҳбари ва мутахассислари;

Олдинги таҳрирга қаранг.

(6-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Давомийлиги 72 академик соатдан кам бўлмаган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш курсларидан ўтган шахсларга малака ошириш курсларидан ўтгандан кейин бир йилгача меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассиснинг малака сертификатини олиш учун малака имтиҳонлари топшириш ҳуқуқи берилади.

7. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида давомийлиги 36 академик соатдан кам бўлмаган малака ошириш курслари қуйидагилар учун ўтказилади:

иш берувчилар томонидан ўрнатилган тартибда белгиланган меҳнатни муҳофаза қилишни таъминлашга жавобгар раҳбарлар ва мутахассислар;

Олдинги таҳрирга қаранг.

давлат меҳнат техник инспекторлари ва меҳнат шароитлари экспертлари, касаба уюшмаларининг Меҳнат инспекцияси техник инспекторлари.

(7-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

8. Иш берувчининг хоҳишига кўра меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш қуйидагилар учун ўтказилиши мумкин:

ташкилотлар раҳбарлари ва уларнинг ўринбосарлари;

меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича вазифалар юкланган масъул ходимлар;

касаба уюшмалари ва ходимларнинг бошқа вакиллик органлари томонидан меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича вакил этилган шахслар;

малака ошириши зарурлиги аниқланган бошқа шахслар.

Мазкур бандда келтирилган тоифадаги шахслар учун малака ошириш курсларининг давомийлиги 18 академик соатдан кам бўлмаслиги керак.

Олдинги таҳрирга қаранг.

9. Давлат меҳнат техник инспекторлари ва меҳнат шароитлари экспертлари, касаба уюшмаларининг Меҳнат инспекцияси техник инспекторлари ҳар йили малака оширишдан ўтишлари шарт.

Ташкилотларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати раҳбарлари, меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассислар, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиларининг бевосита мазкур хизматлар билан шуғулланувчи ходимлари, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан фойдаланиладиган техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган синов лабораториялари раҳбарлари уч йилда камида бир марта малака ошириш курсларидан ўтадилар.

Ташкилотларнинг меҳнатни муҳофаза қилиш хизматлари мутахассислари, ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш хизмати ва касаба уюшмалари (ёки ходимларнинг бошқа вакиллик органлари) билан келишилган ҳолда иш берувчилар томонидан аниқланган меҳнатни муҳофаза қилишни таъминлашга жавобгар раҳбарлари ва мутахассислари беш йилда камида бир марта меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака оширишдан ўтишлари шарт.

(9-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

10. Ташкилотларда меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича касбий билимлари етарли бўлмаган ходимлар аниқланганда, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида давлат назорати органлари мазкур ходимларнинг ушбу Низомнинг 9-бандида кўрсатилган муддатлар ўтмасдан ҳам меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш курсларидан мажбурий ўтишлари юзасидан ёзма кўрсатма беришга ҳақли.

(10-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

3-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш

11. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларни қайта тайёрлашнинг мақсади билим олиш, ташкилотда меҳнатни муҳофаза қилиш ишларини ташкил этиш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш соҳаси амалиётида билим ва кўникмаларни шакллантириш, ишлаб чиқариш ва хавфсиз технологик жараёнларни ташкил этишдан иборат.

12. Иш берувчининг буйруғи билан меҳнатни муҳофаза қилиш вазифаси юкланган, техник йўналишдаги олий ёки ўрта махсус, касб-ҳунар таълимига эга бўлмаган раҳбарлар (ёки уларнинг ўринбосарлари), шунингдек ташкилот ходимлари 288 академик соатдан кам бўлмаган ҳажмдаги ўқув курсларида меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёргарликдан ўтадилар.

Бунда, бир ҳафталик ўқув юкламаси барча турдаги, шу жумладан аудиторияда ва аудиториядан ташқари (мустақил) ўқув ишлари билан биргаликда 54 академик соатдан ортиқ миқдорда белгиланади. Аудитория ишлари бир ҳафтада 36 академик соатдан ошмаслиги керак.

Меҳнатни муҳофаза қилишни ташкил этиш вазифаси юклангандан кейин олти ой ичида меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича қайта тайёргарликдан ўтилиши шарт.

4-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш ва малака оширишни ташкил этиш

Олдинги таҳрирга қаранг.

13. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозори профессионал иштирокчиларининг Ягона реестрига «меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларни қайта тайёрлаш ва малакасини ошириш» хизмат тури бўйича киритилган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари (кейинги ўринларда — таълим ташкилоти) ҳамда Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг Бандлик ва меҳнатни муҳофаза қилиш Республика илмий маркази (кейинги ўринларда — Илмий марказ деб аталади) ёки Меҳнат органлари ходимлари малакасини ошириш республика курслари (кейинги ўринларда — Республика малака ошириш курслари деб аталади) томонидан амалга оширилади.

(13-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

14. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассислик малака сертификатини олувчи номзодлар Илмий марказда ёки Республика малака ошириш курсларида ёхуд таълим ташкилотларида малака оширишдан ўтадилар.

Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассис малака сертификатини олувчи номзодлар тегишли таълим ташкилотининг ходими бўлса, уларнинг ушбу ташкилотларда малака оширишларига йўл қўйилмайди.

(14-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

15. Илмий марказ Республика малака ошириш курслари ва таълим ташкилотлари ташкилотлар ходимларининг ўқитиш бўйича талабни ҳисобга олган ҳолда, ҳудудларда ҳам меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш курсларини ташкил этиши мумкин.

(15-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Таълим ташкилотлари меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш курсларини ўқув жараёнлари олиб бориш учун зарур шарт-шароитлар мавжуд бўлган иш берувчиларнинг ҳудудида ҳам ташкил этиши мумкин.

16. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш ишдан ажралган ҳолда ёки қисман ажралган ҳолда амалга оширилиши мумкин.

17. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш курслари якунида, олинган билимларни текшириш бўйича уч кишидан кам бўлмаган таркибда имтиҳондан ўтказиш комиссияси тузилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Имтиҳон комиссияси таркибига ҳудудий меҳнат органларининг Давлат меҳнат инспекция ходимлари доимий асосда киритилиши лозим.

(17-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Курс якуни бўйича имтиҳонларни муваффақиятли топширган тақдирда:

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака оширганларга мазкур Низомнинг 2-иловасида келтирилган шаклда Давлат намунасида сертификат;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида қайта тайёрлашдан ўтганларга мазкур Низомнинг 3-иловасида келтирилган шаклда Давлат намунасида диплом берилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

18. Таълим ташкилотлари ўқув курси якуни бўйича баённома расмийлаштирилгандан кейин ўн кун ичида ўқув курсидан ўтганлар бўйича тўлиқ маълумотларни Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг Давлат меҳнат инспекциясига юборади.

Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлашдан ўтган шахслар бўйича тўлиқ маълумотларни таълим ташкилотлари бўйича ҳар чорак якуни билан ҳисобот даври кейинги ойининг 10-санасига қадар Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлигининг расмий сайтига жойлаштириб боради.

(18-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

5-боб. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича ўқув дастурларига бўлган талаблар

19. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича ўқув дастурлари ва ўқув-тематик режалар асосида ўтказилади (кейинги ўринларда Таълим дастурлари деб аталади).

Олдинги таҳрирга қаранг.

Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича Таълим дастурлари Илмий марказ томонидан ишлаб чиқилади ҳамда Ўзбекистон Республикаси Олий ва ўрта махсус таълими вазирлиги, Касаба уюшмалари Федерацияси Кенгаши ва Ўзбекистон Республикаси Саноат хавфсизлиги давлат қўмитаси билан келишилган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан тасдиқланади.

(19-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2019 йил 6 мартдаги 195-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 07.03.2019 й., 09/19/195/2712-сон)

Таълим дастурлари, заруратга кўра, камида уч йилда бир марта янгилаб борилади.

20. Таълим дастурлари тингловчиларнинг амалий эҳтиёжларини ва тайёргарлик даражасини ҳисобга олган ҳолда шакллантирилади. Таълим дастурлари алоҳида-алоҳида, ҳар хил соҳалар бўйича, уларнинг ишлаб чиқариш хусусиятидан келиб чиқиб ҳам ишлаб чиқилиши мумкин.

Таълим ва илм-фан масалалари ахборот-таҳлил департаменти дастурлари асосий (мажбурий) ва қўшимча (ихтиёрий) ўқув модулларига ажратилган ҳолда алоҳида ўқув модулларига бўлинади.

21. Таълим дастурлари мазмунига қуйиладиган асосий талаблар қуйидагилардан иборат:

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида ишларни амалга оширадиган мутахассисларга қўйиладиган профессионал касбий малака талабларига мувофиқ бўлиши;

олий таълим давлат стандартларига нисбатан изчил кетма-кетликда бўлиши;

замонавий таълим технологияси ва ўқув воситаларига мўлжалланган бўлиши;

дастур мазмуни меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича амалга ошириладиган касбий фаолиятга мувофиқ бўлиши керак.

22. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш таълим дастурлари назорат тадбирларини назарда тутиши шарт, жумладан:

тингловчиларни тест синовидан ўтказиш;

ҳажми 25 варақдан (шрифт -14, интервал-1,5) кам бўлмаган малака иши (реферат) тайёрлаш ва ҳимоя қилиш;

имтиҳон топшириш.

23. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлаш ўқув юкламаларни режалаштиришда уларнинг мустақил ишлашига алоҳида эътибор қаратилади.

24. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг малакасини ошириш ва қайта тайёрлашдан ўтган тингловчилар Таълим дастурларини ўзлаштириш натижаларига кўра қуйидаги касбий билимларга эга бўлишлари керак:

меҳнатни муҳофаза қилиш масалаларини техник жиҳатдан тартибга солиш бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар ва норматив ҳужжатлар талаблари;

ташкилотларда ишлаб чиқиладиган, меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимини ташкил этиш ҳамда уларнинг фаолият олиб боришини таъминлайдиган локал норматив ҳужжатлар рўйхати;

ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалардан огоҳлантириш бўйича профилактика ишларини ўтказиш шахсий ҳимоя воситаларини тўғри қўлланиши, норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг талабларига риоя этилишини назорат қилиш услублари, ишлаб чиқариш ва касб касаллигига чалиниш, хавфсиз меҳнат шароитлари яратиш ва иш жойларини аттестациядан ўтказиш натижалари бўйича аниқланган номувофиқликларни тугатишга қаратилган чора-тадбирларни бажариш;

ходимларни меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича ўқитиш ва меҳнатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларини молиялаштириш ҳажмлари бўйича эҳтиёжларни аниқлаш;

шахсий ва жамоавий ҳимоя воситаларининг класслари, турлари ва асосий хусусиятларини, ҳимоя воситаларига ҳамда улардан фойдаланишга ва сақлашга қўйиладиган умумий талаблар, уларнинг созлиги ва аҳволини баҳолашнинг мезонлари;

касб касалликлари турлари ва касбий хавфларни бошқариш усуллари;

ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалар ва касб касаллигига чалинишини текшириш ва ҳисобга олишда шунингдек, ишлаб чиқаришда жароҳатланганларнинг суғуртасини таъминлаш учун зарур ҳужжатлар рўйхати;

иш берувчининг меҳнат шароитлари, ишлаб чиқариш фаолиятининг хусусиятларини ҳисобга олган ҳолда меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида вазифа ва мақсадларини шакллантириш асослари;

иш берувчи фаолиятининг хусусиятини инобатга олган ҳолда аҳолининг санитария-гигиена осойишталиги тўғрисидаги қонунчилик талаблари;

зарарли ва хавфли меҳнат шароитларида банд бўлган ходимларга белгиланган компенсация турлари ва миқдори, уларни бериш шартлари ва тартиби;

меҳнатни муҳофаза қилиш талабларини бузганлиги учун жавобгарлик (интизомий, маъмурий, фуқаровий-ҳуқуқий, жиноий) ва жавобгарликка тортиш тартиби;

технологик жараёнларнинг асослари, машиналар, қурилмалар ва ускуналарнинг вазифалари, иш берувчининг фаолияти хусусиятларини инобатга олган ҳолда хомашё ва материалларни қўллаш;

технологиялар, ускуналар, машиналар ва мосламаларга меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича қўйиладиган асосий талаблар, шунингдек уларни қабул қилиш ва фойдаланишга топшириш, ишлаб чиқариш объектларини назорат қилиш билан боғлиқ ҳужжатлар рўйхати;

ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва хавфли омиллари, уларнинг манбалари ва хусусиятлари, уларнинг классификацияси;

меҳнатни муҳофаза қилишни бошқариш тизимини режалаштириш, меҳнатни муҳофаза қилиш фаолияти бўйича кўрсаткичларни ишлаб чиқиш, меҳнатни муҳофаза қилиш чора-тадбирларининг натижаларини ва бошқариш тизимининг самарадорлигини баҳолаш.

25. Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш курсларини ўтаган,таълим дастурини муваффақиятли ўзлаштирган шахслар қуйидаги билимларга эга бўлишлари шарт:

қонун ҳужжатлари талабларига мувофиқ корхоналарда меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича самарали иш тизимини ташкил этиш, меҳнатни муҳофаза қилиш тизимининг барча жараёнларини назорат қилиш ва мувофиқлаштиришни таъминлаш ва меҳнатни муҳофаза қилиш тизимига тузатишлар киритиш бўйича таклифлар тайёрлаш;

жамоа келишуви, жамоа шартномаси ва ходим билан тузилган меҳнат шартномасининг меҳнатни муҳофаза қилиш қисмини ишлаб чиқиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги ходимлар ўртасида ваколатлар ва мажбуриятларни тақсимлаш;

ходимларга ишлаб чиқаришда жароҳатланганларга биринчи тиббий ёрдам кўрсатиш услуб ва усулларини ўргатиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича йўриқномалар, ходимларни хавфсиз меҳнат усулларига ўқитиш дастурларини, хавфсиз меҳнат шароитларини таъминлаш ва меҳнат шароитлари ҳамда меҳнат муҳофазасини яхшилаш бўйича дастурларни ишлаб чиқиш ва жорий этиш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича инструктажлар ўтказиш ва ходимларнинг меҳнат муҳофазаси бўйича билимларини текширишни таъминлаш;

касбий хавфларни баҳолаш орқали корхоналарда ташкил этилган меҳнатни муҳофаза қилиш тизими ва ҳақиқий шароитларни таҳлил қилиш;

иш берувчига меҳнатни муҳофаза қилиш ва меҳнат шароитлари масалалари бўйича ҳисобот (шу жумладан статистика) ҳужжатларини тайёрлаш;

ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалар ва касб касаллигига чалинишни текшириш бўйича комиссия ишини ташкил қилиш, тақдим этилган материаллар асосида ишлаб чиқаришдаги бахтсиз ҳодисалар ва касб касаллиги ҳолатини ўрганиш;

иш жойларини меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналардан фойдаланишда жароҳатланиш жиҳатидан хавфлилиги бўйича аттестация комиссияси ишини ташкил этиш, иш жойларини аттестациядан ўтказиш бўйича ҳужжатларни тайёрлаш;

ходимларни ишга қабул қилишда дастлабки, даврий ва навбатдан ташқари тиббий кўрикдан ўтказиш, даволаш-профилактик хизмат кўрсатиш бўйича тадбирларни ишлаб чиқиш, ходимларга санитария-маиший хизмат кўрсатиш талабларини ишлаб чиқиш;

ходимларнинг хавфсиз ишлаш даражасини яхшилаш,меҳнат шароитларининг яхшиланишидан манфаатдорликлари даражасини ошириш бўйича чора-тадбирларни аниқлаш, шунингдек ходимларнинг меҳнат қилиш ва дам олиш режимини таъминлаш бўйича таклифлар тайёрлаш;

ходимларни меҳнат шароитлари ва иш жойларидаги меҳнат муҳофазаси, соғлиғига етказиладиган жароҳатлар хавфлари, тақдим этиладиган компенсациялар ва кафолатлар бўйича атрофлича маълумотлар билан таъминлаш;

меҳнатни муҳофаза қилиш ва меҳнат шароитлари масалалари бўйича ходимларнинг вакиллик органлари билан ишларни ташкил этиш.

6-боб. Якунловчи қоида

26. Меҳнатни муҳофаза қилиш бўйича мутахассисларнинг ўз вақтида малакасини ошириш ва қайта тайёрлашни ташкил этиш учун иш берувчи жавоб беради.

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш

СХЕМАСИ

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Герби тасвири Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака оширганлик ҳақида СЕРТИФИКАТ ПК № 0000000 ________________________________________________________________
(фамилияси, исми, отасининг исми)
20__ йил «___» _________дан		20__ йил «__» _________гача

________________________________________________________________ (малака ошириш ва қайта тайёрлаш таълим муассасасининг номи)
________________________________________________________________(ходимларни малакасини ошириш дастурининг номи)
дастур бўйича ______соат ҳажмида малака ошириш курсидан ўтди:
________________________________________________________________ (Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш бўйича дастурнинг номи)

Муҳр ўрни:

Имтиҳон комиссияси раиси	__________	___________________
	(имзо)	(Ф.И.О.)
Таълим муассасаси раҳбари	__________	___________________
	(имзо)	(Ф.И.О.)
Шаҳар (туман) ____________		Сана_____________

Рўйхатдан ўтиш рақами № _____

Меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА

Ўзбекистон Республикаси Герби тасвири Мутахассисни меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида тайёрлаш ҳақида ДИПЛОМ ПС № 0000000 _______________________________________________________
(фамилияси, исми, отасининг исми)
20__ йил «___» _________дан			20__ йил «__» _________гача

________________________________________________________________ (малака ошириш ва қайта тайёрлаш таълим муассасасининг номи)
________________________________________________________________ (мутахассисни қайта тайёрлаш дастурининг номи)
бўйича ______ соат ҳажмида меҳнатни муҳофаза қилиш мутахассислиги курсидан ўтди: ____________________________________________________
________________________________________________________________
мавзусидаги малака ишини «___» баҳога ҳимоя қилди ва имтиҳон комиссияси қарорига асосан унга _____________________________________________
	(касб, лавозим номи)
лавозимида ишлаш ҳуқуқи берилди.
Муҳр ўрни:

Имтиҳон комиссияси раиси		__________	___________________
		(имзо)	(Ф.И.О.)
Таълим муассасаси раҳбари		__________	___________________
		(имзо)	(Ф.И.О.)
Шаҳар (туман) ____________			Сана_____________

Рўйхатдан ўтиш рақами № _____

Кейинги таҳрирга қаранг.

Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 27 апрелдаги 246- сон қарорига
4-ИЛОВА

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисида

НИЗОМ

1-боб. Умумий қоидалар

1. Мазкур Низом «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунига мувофиқ ишлаб чиқилган ҳамда ташкилотларда меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартибини ва уни ўтказиш талабларни белгилайди.

2. Мазкур Низомда қуйидаги асосий тушунчалардан фойдаланилади:

меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси (кейинги ўринларда давлат экспертизаси деб аталади) — экспертиза объектларининг меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлигини баҳолаш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш органи — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳамда унинг ҳудудий органлари давлат меҳнат инспекциялари;

(2-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

иш ўрни — меҳнат фаолияти жараёнида ходимнинг доимий ёки вақтинчалик бўлиш жойи;

меҳнат шароитлари — меҳнатни амалга ошириш чоғидаги ижтимоий ва ишлаб чиқариш омиллари йиғиндиси;

иш ўринларининг меҳнат шароитлари бўйича аттестацияси — меҳнат шароитларининг, иш ўринларидаги меҳнат жараёни оғирлиги ва тиғизлигининг ҳамда уларнинг жароҳатланиш жиҳатидан хавфлилигини техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлигини баҳолаш, зарарли ишлаб чиқариш омилини ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омилини аниқлаш мақсадида ўтказиладиган тадбирлар мажмуи;

зарарли ишлаб чиқариш омили — таъсири ходимнинг касб касаллигига чалинишига олиб келиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш омили;

хавфли ишлаб чиқариш омили — таъсири ходимнинг шикастланишига олиб келиши мумкин бўлган ишлаб чиқариш омили;

шахсий ҳимоя воситалари — ходимга зарарли ишлаб чиқариш омили ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омили таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтириш, шунингдек ифлосланишлардан ҳимояланиш учун фойдаланиладиган техникавий ва бошқа воситалар;

жамоавий ҳимоя воситалари — тузилиши ёки вазифаси жиҳатидан ишлаб чиқариш биноси ва ишлаб чиқариш жараёни билан боғлиқ бўлган, ходимларга зарарли ишлаб чиқариш омили ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омили таъсирининг олдини олиш ёки уни камайтириш, шунингдек ифлосланишлардан ҳимоя қилиш учун мўлжалланган техник ва бошқа воситалар;

аттестациядан ўтказувчи ташкилот — «иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестация ўтказиш» хизмат тури бўйича меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчиларининг Ягона реестрига киритилган меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизмат бозорининг профессионал иштирокчиси.

3. Давлат экспертизаси:

иш ўринларининг меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини;

ходимларга зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги иши учун кафолатлар ва компенсациялар берилишининг тўғрилигини;

ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолаш мақсадида амалга оширилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

4. Давлат экспертизаси Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертлари (кейинги ўринларда давлат эксперти деб аталади) томонидан, мазкур Низом билан тасдиқланган тартибга мувофиқ амалга оширилади.

(4-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

5. Давлат экспертизаси:

Олдинги таҳрирга қаранг.

ходимларнинг умумий сони 100 кишидан кам бўлган ташкилотлар бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳудудий органларининг давлат экспертлари томонидан;

(5-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

ходимларнинг умумий сони 100 ва ундан кўп киши бўлган ташкилотлар бўйича — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг давлат экспертлари томонидан амалга оширилади.

(5-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

6. Қуйидагиларни баҳолаш давлат экспертизасининг объекти ҳисобланади:

ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг омиллари, иш ўринларининг жароҳатланиш жиҳатидан хавфлилиги;

ходимларнинг шахсий ҳимоя воситалари билан таъминланганлиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш натижалари ва хулосаларининг меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги қонунчилик ҳужжатлари талабларига мувофиқлиги;

меҳнат шароитлари хавфли ва (ёки) зарарли ишлар, оғир ишлар учун ходимларга берилаётган компенсациялар ва кафолатларнинг белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлиги;

иш ўринларидаги меҳнат шароитларининг ҳақиқий ҳолати.

7. Давлат экспертизасини ўтказиш учун:

меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолашда — ўтказилган меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларининг аттестацияси натижалари юзасидан аттестация ўтказувчи ташкилотларнинг;

меҳнатнинг зарарли ва (ёки) хавфли шароитларида ишлашда ҳамда иш ўрнидаги ҳақиқий меҳнат шароитларида ходимларга компенсация ва кафолатлар тўғри берилаётганлигини баҳолашда — иш берувчилар, иш берувчиларнинг бирлашмалари, касаба уюшмаларининг (ходимларнинг бошқа вакиллик органларининг) мурожаатлари асос бўлади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Камбағалликни қисқартириш ва бандлик ва унинг ҳудудий бўлинмаларига давлат назорати ва текшируви органларининг, шунингдек судлар мурожаат қилган ҳолатларида давлат экспертизаси ўтказилиши мумкин.

(7-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

8. Давлат экспертизаси ўтказилишида давлат экспертизаси органлари қуйидагиларга мажбур:

қонунчилик талабларига амал қилиш;

экспертизага тақдим қилинган ҳужжатлар ва материалларнинг атрофлича, холисона ва комплекс таҳлилини амалга ошириш, уларни меҳнатни муҳофаза қилишнинг белгиланган талабларига мувофиқлигини аниқлаш;

давлат экспертизасини амалга оширишнинг мазкур Низомда белгиланган тартиби ва муддатларига риоя этиш, материалларнинг келиб тушиш навбатини ҳисобга олган ҳолда давлат экспертизасини ўтказиш;

давлат экспертизаси объектларининг белгиланган меҳнатни муҳофаза қилиш талабларига мувофиқлиги (номувофиқлиги) тўғрисида давлат экспертизаси натижалари бўйича хулосалар тузиш;

давлат экспертизаси хулосаларида ва бошқа ҳужжатларда баён этилган хулосаларнинг холисоналигини ва асосланганлигини таъминлаш;

давлат экспертизасига қабул қилинган ҳужжатларнинг ва бошқа материалларнинг сақланишини ва улардаги маълумотларнинг махфийлигини таъминлаш;

давлат экспертизасини ўтказиш тартиби бўйича манфаатдор шахсларнинг сўрови бўйича бепул тушунтиришлар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш ва меҳнат шароитлари соҳаси бўйича белгиланган муддатларда давлат экспертларининг малакасини ошириш.

9. Меҳнат шароитларининг давлат экспертизасини ўтказишда давлат эксперти қуйидаги ҳуқуқларга эга:

назорат ва текшириш вазифаларини бажариш учун, шунингдек давлат экспертизасини ўтказиш учун зарур ахборотларни ташкилотларнинг раҳбарлари ва бошқа мансабдор шахсларидан сўраш ва олиш;

ташкилотларнинг раҳбарларига ва бошқа мансабдор шахсларига меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилишларини бартараф қилиш тўғрисида ижро этилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш;

меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатларини бузганликда айбдор мансабдор шахсларга нисбатан қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда чоралар кўриш ҳақида тақдимномалар киритиш, шунингдек меҳнатни муҳофаза қилишга оид талаблар ва шартларни бузганликда айбдор бўлган шахсларни белгиланган тартибда маъмурий жавобгарликка тортиш;

меҳнатни муҳофаза қилишга оид талабларга мувофиқ бўлмаган шахсий ҳимоя воситаларидан ва жамоавий ҳимоя воситаларидан фойдаланишни тақиқлаш;

қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда меҳнат хавфсизлиги талабларига жавоб бермайдиган ва ходимларнинг ҳаёти ёки соғлиғига хавф туғдирадиган ташкилотларнинг фаолиятини ёки асбоб-ускуналардан фойдаланишни тўхтатиб қўйиш;

меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисидаги қонун ҳужжатлари бузилганлиги ҳамда ишлаб чиқаришда ходимларнинг ҳаёти ва соғлиғига етказилган зарарнинг ўрнини қоплаш ҳақидаги даъволар юзасидан судда эксперт сифатида иштирок этиш;

Олдинги таҳрирга қаранг.

белгиланган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган лабораторияларни жалб қилган ҳолда, зарур бўлган ҳолатларда тегишли кузатишлар, ўлчашлар ва ҳисоблашларни амалга ошириш.

(9-банднинг саккизинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертлари қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа ҳуқуқларга ҳам эга бўлиши мумкин.

10. Давлат эксперти, агар экспертиза натижаларида унинг учун мулкий ёки бошқа шахсий манфаат мавжуд бўлса, жумладан, агар давлат экспертизасини ўтказиш учун тақдим этилган ҳужжатларни тайёрлашда унинг яқин қариндошлари (ота-она, эр (хотин), ака-ука, опа-сингил, болалар) иштирок этган бўлса, давлат экспертизасида иштирок этишга ҳақли эмас.

11. Мурожаат этувчи қуйидаги ҳуқуқларга эга:

давлат экспертизасини ўтказиш тартиби тўғрисида давлат экспертизаси органларидан тушунтириш олиш;

давлат экспертизаси ўтказилишида мазкур Низом талабларининг бузилишини бартараф этиш талаби билан давлат экспертига (давлат экспертизаси органига) мурожаат этиш;

давлат экспертизаси билан боғлиқ саволлар бўйича оғзаки ёки ёзма шаклда тушунтириш, эътироз ва таклифларни тақдим этиш.

Олдинги таҳрирга қаранг.

12. Меҳнат шароитлари бўйича ўтказилган аттестациянинг сифатини баҳолаш юзасидан бир иш ўрнини давлат экспертизасидан ўтказиш учун тўлов Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан, хизмат кўрсатиш бўйича ҳақиқий харажатлардан келиб чиқиб, базавий ҳисоблаш миқдорининг 25 фоизидан кўп бўлмаган миқдорда белгиланади.

(12-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Ходимларга зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги иши учун кафолатлар ва компенсациялар берилишининг тўғрилигини, шунингдек ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолаш юзасидан давлат экспертизасини ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек судларнинг мурожаатлари бўйича давлат экспертизасини ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

2-боб. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси ўтказиш тартиби

13. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларни аттестациядан ўтказилиши сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси аттестация ўтказувчи ташкилотларнинг мурожаатлари бўйича мазкур Низомнинг 1-иловасидаги схемага мувофиқ амалга оширилади.

14. Аттестация ўтказувчи ташкилот ариза ва ташкилотлар бўйича меҳнат шароитлари аттестацияси материалларини, ходимларнинг умумий сони:

Олдинги таҳрирга қаранг.

100 кишидан кам бўлса — Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг тегишли ҳудудий органларига;

(14-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

100 киши ва ундан кўп бўлса — Миллий техник малакани баҳолаш ва малака ошириш марказига (кейинги ўринларда — Техник малакани баҳолаш маркази) юборади.

(14-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

15. Аризада:

аттестация ўтказувчи ташкилотнинг тўлиқ номи;

почта манзили ва электрон почта манзили;

иш ўринлари аттестациядан ўтказилган ташкилот ҳақидаги маълумотлар (ташкилотнинг тўлиқ номи, почта манзили, СТИР, ИФУТ коди, МҲОБТ коди, ташкилот ходимларининг умумий сони, меҳнат шароитлари бўйича аттестация ўтказилиши лозим бўлган иш ўринларининг сони) кўрсатилади.

16. Аттестация ўтказувчи ташкилот томонидан аризага:

иш ўринларининг меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан қонунчиликда белгиланган талабларга мувофиқ тузилган қоғоз ва электрон форматдаги аттестация ҳисоботи;

Олдинги таҳрирга қаранг.

илгари ўтказилган экспертизалар тўғрисида маълумотлар (мавжуд бўлса) илова қилинади;

(16-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 774-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.12.2021 й., 09/21/774/1198-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

(16-банднинг тўртинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 27 декабрдаги 774-сонли қарорига асосан чиқарилган — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.12.2021 й., 09/21/774/1198-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

17. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизаси учун тўлов ушбу Низомнинг 14-бандига мувофиқ иш ўринларини аттестациядан ўтказган ташкилот томонидан Бандликка кўмаклашиш давлат жамғармасига ёки Илмий марказга тўланади.

(17-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

18. Давлат экспертизасини ўтказишда қуйидагилар текширилади:

иш ўринлари аттестациядан ўтказилиши лозим бўлган рўйхатда кўрсатилган иш ўринлари (касблар, лавозимлар) номланишининг хизматчиларнинг асосий лавозимлари ва ишчилар касблари Классификаторига, шунингдек қонунчиликда белгиланган тартибда тасдиқланган имтиёзли шартларда пенсияга чиқиш ҳуқуқини берувчи ишлаб чиқаришлар, муассасалар, ишлар, касблар, лавозимлар ва кўрсаткичлар рўйхатларига мослиги;

аттестациядан ўтказилиши лозим бўлган иш ўринларига такрорланмайдиган тартиб рақамларининг тўғри берилганлиги;

инструментал ўлчовларни ўтказиш услубларининг тўғри танланганлиги;

ўхшаш иш ўринларининг тўғри таснифланганлиги (бундай иш ўринлари бўлса);

меҳнат шароитларини махсус баҳолаш жараёнида фойдаланилган ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнидаги зарарли ва (ёки) хавфли омилларни ўлчаш воситаларининг белгиланган талабларга мослиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш давомида фойдаланилган ўлчаш воситаларининг Давлат реестри рўйхатида мавжудлиги;

иш ўринларини аттестациядан ўтказиш давомида ўлчаш воситаларининг қиёсловдан ўтказилганлиги тўғрисида маълумотларнинг мавжудлиги;

иш ўринларини аттестациядан ўтказиш услублари ва хулосаларининг қонунчиликда белгиланган иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш тартиби талабларига мувофиқлиги;

меҳнат шароитларнинг техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва максимал рухсат этилган концентрацияларга (МРК) ва максимал рухсат этилган (МРД) даражаларни тартибга солувчи норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар талабларига мувофиқлиги натижалари бўйича белгиланган меҳнат шароитлари класслари (даражалари)нинг тўғри белгиланганлиги;

иш ўринларининг жароҳатлаш хавфлилигини баҳолаш натижаларига асосан иш ўринларидаги меҳнат шароитларининг жароҳатлаш хавфлилиги бўйича классларнинг (даражаларнинг) тўғри белгиланганлиги;

ходимларнинг якка тартибдаги ҳимоя воситалари билан тўғри таъминланганлиги, якка тартибдаги ҳимоя воситалари билан таъминланганлик даражасининг белгиланган меъёрларга мувофиқлиги;

иш ўринларининг аттестацияси натижаларига кўра белгиланган зарарли ва (ёки) хавфли шароитларда ишлаш учун имтиёз ва компенсациялар, имтиёзли пенсия таъминотини олиш ҳуқуқининг, шунингдек тиббий кўрикдан ўтказиш заруратининг тўғрилиги;

иш ўринларини меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан ўтказилган аттестация натижаларининг йиғма қайдномалардаги меҳнат шароитлари хариталаридаги маълумотларга мослиги ва уларнинг тўғри тўлдирилганлиги;

иш ўринларида меҳнат шароитларини яхшилаш бўйича тавсия этилган тадбирлар режасининг тўғри тўлдирилганлиги ва маълумотларнинг меҳнат шароитлари хариталаридаги маълумотлар билан мувофиқлиги.

Олдинги таҳрирга қаранг.

19. Техник малакани баҳолаш маркази 15 календарь кунидан кўп бўлмаган муддатда ходимларининг умумий сони 100 киши ва ундан кўп бўлган ташкилотлар бўйича мазкур Низомнинг 18-бандида назарда тутилган талабларга мувофиқ иш ўринларининг меҳнат шароитлари юзасидан аттестация ўтказиш сифатини ўрганади ва дастлабки баҳони беради.

(19-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Техник малакани баҳолаш маркази меҳнат шароитлари бўйича ўтказилган аттестациянинг дастлабки баҳолаш натижаларига кўра Бандлик ва меҳнат муносабатлари вазирлиги томонидан тасдиқланадиган ҳисобот шакли бўйича далолатнома тузади ва Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг давлат экспертизаси органига тегишли ҳужжатлар билан қўшиб жўнатади.

(19-банднинг иккинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

Техник малакани баҳолаш маркази «Меҳнатни муҳофаза қилиш тўғрисида»ги Ўзбекистон Республикаси Қонунининг 13-моддасида белгиланган, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасидаги хизматлар бозорининг профессионал иштирокчилари томонидан кўрсатиладиган хизматларни кўрсатишга ҳақли эмас, меҳнатни муҳофаза қилиш соҳасида малака ошириш ва қайта тайёрлаш бўйича хизмат кўрсатиш бундан мустасно.

(19-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

20. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнат шароитлари бўйича давлат эксперти томонидан, Техник малакани баҳолаш маркази тузган дастлабки баҳолаш далолатномаси ва тақдим этилган ҳужжатлар ҳисобга олиниб, иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан ўтказилган аттестациялаш сифати бўйича 10 календарь кундан кўп бўлмаган муддатда Давлат экспертизаси ўтказилади.

(20-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

21. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатини Давлат экспертизасидан ўтказиш ва хулоса бериш (ёки қайта ишлашга қайтариш) муддати ариза рўйхатдан ўтказилган кундан бошлаб 25 календарь кундан ошмаслиги шарт.

Агар белгиланган муддатларда давлат экспертизасини ўтказиш имконияти бўлмаса, муддат Давлат экспертизаси органи раҳбари томонидан, аризачини ёзма равишда огоҳлантирган ҳолда, кўпи билан беш иш кунига узайтирилиши мумкин.

22. Меҳнат шароитлари бўйича иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифати бўйича Давлат экспертизасини ўтказишда давлат экспертлари ва Илмий марказ мутахассислари танлов асосида, жойига (аттестация ўтказилаётган ташкилотга) борган ҳолда аттестация ўтказаётган ташкилот тақдим қилган маълумотларнинг ҳаққонийлигини ва ўлчов усулларининг тўғрилигини текшириш ҳуқуқига эга.

Аттестация ўтказаётган ташкилот томонидан тақдим қилинган маълумотларнинг ҳаққонийлигини ва ўлчов усулларининг тўғрилиги текшириш жараёнида иш берувчиларга нисбатан чоралар кўрилмайди.

Олдинги таҳрирга қаранг.

23. Амалга оширилган ишлар натижасига кўра ушбу Низомга 2-иловадаги шаклга мувофиқ хулоса берилади ёки рад этиш сабаблари асосланган, меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг бузилган нормалари ва иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта киритиш муддатлари кўрсатилган ҳолда аниқланган номуносибликларни бартараф этиш учун иш ўринлари аттестацияси материаллари аттестация ўтказувчи ташкилотга қайтарилади.

Аниқланган номуносибликларни бартараф этиш муддатлари тузатишлар киритилиши зарур бўлган иш ҳажмини инобатга олиниб, аммо ўн кундан кам бўлмаган муддатда белгиланади.

Иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта ишлаш учун қайтариш хабарномасида кўрсатилган муддатлар (хабарномани лабораторияга тақдим этиш санасини ҳисобга олган ҳолда) ўтиб кетгандан кейин топширилган ариза ва материаллар янгидан топширилган деб ҳисобланади ва улар умумий асосларда кўриб чиқилади.

Аттестация ўтказувчи ташкилот аниқланган номуносибликдан норози бўлса, уларни бартараф этиш бўйича хабарномани олган кундан бошлаб 5 календарь кун ичида аниқланган номуносибликларни асослаб ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва норматив-ҳуқуқий ҳужжатларнинг талаблари кўрсатилган ҳолда ёзма рад этиш хатини тақдим қилиш ҳуқуқига эга.

(23-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

24. Агар мазкур Низомнинг 21-бандида кўрсатилган муддатларда иш ўринларини аттестациядан ўтказиш сифатининг давлат экспертизасини ўтказиш натижалари бўйича аттестация ўтказувчи ташкилотга хулоса берилмаган ёки иш ўринлари юзасидан аттестация материаллари камчиликларни бартараф этишга қайтарилмаган ёки кўриб чиқиш муддатлари узайтирилганлиги ҳақида ёзма хабарнома йўлланмаган бўлса аттестация ўтказувчи ташкилот давлат экспертизаси органлари томонидан ижобий хулоса олган деб ҳисобланади.

Мазкур банднинг биринчи хатбошида кўрсатилган ҳолатларда давлат экспертизаси органи аттестациядан ўтказувчи ташкилотга ижобий хулосани уч иш куни давомида тақдим қилиши лозим.

Олдинги таҳрирга қаранг.

25. Аттестация ўтказувчи ташкилот қайта ишлаш учун аттестация ҳужжатларининг қайтарилганлиги ҳақидаги хабарномада кўрсатилган муддатларда иш ўринларининг аттестация ҳужжатларини қайтариш сабаблари бартараф этилгандан сўнг давлат экспертизасига қайта топшириш ҳуқуқига эга. Бунда иш ўринларини аттестациядан ўтказиш материалларини аввал кўрсатилмаган янги сабабларни кўрсатиб, такроран қайтаришга йўл қўйилмайди.

Давлат экспертизасини қайта ўтказиш учун тўлов ундирилмайди.

Давлат экспертизасини қайта ўтказиш ўн кун ичида амалга оширилади.

Агар рад этиш учун асос бўлган сабаблар аттестация ўтказувчи ташкилот томонидан бартараф этилмаган бўлса (иш ўринлари аттестацияси материалларини қайта ишлаш учун қайтариш хабарномасига эътироз берилган холатлар бундан мустасно), ҳужжатлар аризачига қайтарилади. Бунда навбатдаги давлат экспертизасига иш ўринлари аттестацияси ҳужжатлари қайтарилган кундан бошлаб ўттиз кун ўтгандан сўнг умумий тартибда киритилиши лозим.

(25-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

26. Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш материалларини мақсадга мувофиқ эмас деган асос билан Давлат экспертизасидан ўтказишни рад этишга йўл қўйилмайди.

3-боб. Зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлаганлиги учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлиги ва ҳақиқий меҳнат шароитларини баҳолашда давлат экспертизасини ўтказиш тартиби

27. Зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлаганлиги учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини баҳолашда давлат эксперти ҳисобот ва тақдим қилинган бошқа ҳужжатларни, уларнинг меҳнат қонунчилиги, техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар, маҳаллий норматив ҳужжатлар, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлари ва жамоа шартномаларига (мавжуд бўлса) мувофиқлигини ҳамда зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларидаги ишларда банд ишчи (ходимларга) қуйидаги имтиёз ва кафолатларнинг:

давомийлиги қисқартирилган иш ҳафтасини;

ҳар йилги ҳақ тўланадиган қўшимча таътилни;

меҳнатга оширилган миқдорда ҳақ тўланишини;

меҳнат қонунчилиги, тармоқ (тармоқлараро) келишувлар, жамоа шартномаларида ва иш берувчининг маҳаллий норматив ҳужжатларида назарда тутилган бошқа имтиёз ва кафолатларнинг берилиши ҳажми ва тартибини таҳлил қилади.

28. Ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитлари давлат экспертизасини амалга ошириш учун аризачи томонидан давлат экспертизасини ўтказиш ҳақидаги аризага қуйидаги ҳужжатлар илова қилинади:

иш жойларидаги ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли ишлаб чиқариш омилларини ўлчаш ва ўрганиш (синаш) натижаларини қамраб олувчи иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш ҳисоботи ёки бошқа ҳужжатлар;

жамоа шартномаси (мавжуд бўлса), меҳнат шартномаси (меҳнат шартномалари), ходимнинг (ходимларнинг) меҳнат шароитларини меҳнат шароитларини, жумладан меҳнат ва дам олиш режимларини белгиловчи маҳаллий норматив ҳужжатлар.

29. Ходимларнинг ҳақиқий меҳнат шароитларини давлат экспертизасини ўтказишда давлат эксперти:

бинолар, иншоотлар, ускуналар, технологик жараёнлар, ишлаб чиқаришда фойдаланиладиган асбоблар, хомашё ва материаллар, шунингдек ходимларнинг иш ўринларидаги якка тартибдаги ва жамоавий ҳимоя воситаларининг техникавий ҳолатини;

ходимларга санитария-маиший ва даволаш-профилактика хизматларини кўрсатиш ҳолатини;

ўрнатилган меҳнат ва дам олиш режимларини;

иш ўринларида ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли омиллари мавжудлигини аниқлаш бўйича амалга оширилган ишларни;

техник жиҳатдан тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатларни ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларни, маҳаллий норматив ҳужжатларни меҳнат қонунчилиги талабларига, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлар ва жамоа шартномаларига (мавжуд бўлса) мувофиқлигини кетма-кет текширади.

30. Иш берувчи билан келишилган ҳолда давлат эксперти керакли маълумотларни олиш учун текширилаётган иш ўрнини (иш ўринларни) жойига бориб кўриш ҳуқуқига эга.

31. Ҳақиқий меҳнат шароитларини ва зарарли ва (ёки) хавфли меҳнат шароитларида ишлагани учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини давлат экспертизасидан ўтказиш натижаларига кўра ушбу Низомнинг 3-иловасидаги шаклга мувофиқ хулоса берилади.

32. Ҳақиқий меҳнат шароитларини ҳамда зарарли ва хавфли меҳнат шароитларида ишлагани учун ходимларга имтиёз ва кафолатлар тўғри берилганлигини давлат экспертизасидан ўтказиш муддати 20 иш кунидан ошмаслиги лозим.

4-боб. Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек суд органларининг мурожаатлари бўйича давлат экспертизасини ўтказиш тартиби

33. Давлат назорати ва текшируви органлари, шунингдек суд органларининг мурожаатлари бўйича давлат экспертизаси ушбу органларнинг сўровлари бўйича ўтказилади.

Сўровларга қуйидагилар илова қилинади:

ташкилотда иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш ҳисоботи ёки иш ўринларида ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёнининг зарарли ва (ёки) хавфли омилларини ўлчаш натижаларини қамраб олувчи бошқа ҳужжатлар;

жамоа шартномаси (мавжуд бўлса), меҳнат шартномаси, ходимларнинг меҳнат шароитларини, жумладан ишлаш ва дам олиш режимларини белгилайдиган маҳаллий меъёрий ҳужжатлар.

34. Давлат эксперти меҳнат шароитларининг давлат экспертизасини ўтказиш учун меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси ўтказилаётган иш ўринлари бўйича зарур ҳужжат ва материалларни иш берувчидан сўраб олишга ҳақли.

Иш берувчи давлат экспертизаси органидан сўровнома келган санадан бошлаб ўн иш кунидан кечикмаган муддатда сўралган ҳужжатлар ва материалларни юборади ёки аниқ сабаблар кўрсатилган ҳолда уларни бериш имкони йўқлиги ҳақида ёзма равишда хабардор қилади.

35. Меҳнат шароитларининг давлат экспертизаси ўтказилаётганда давлат эксперти тақдим этилган ҳужжатларни, уларнинг меҳнат қонунчилигига, техникавий тартибга солиш соҳасидаги норматив ҳужжатлар ва меҳнатни муҳофаза қилиш масалалари бўйича норматив-ҳуқуқий ҳужжатларга, маҳаллий норматив ҳужжатларга, шунингдек тармоқ (ҳудудий) келишувлар ва жамоавий шартномаларга (мавжуд бўлса) мувофиқлигини кетма-кет таҳлил қилади.

Олдинги таҳрирга қаранг.

36. Қонунчиликда белгиланган ҳолатларда давлат экспертизаси ўтказилганда давлат эксперти ўрнатилган тартибда аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланган лабораторияларни жалб қилган ҳолда ишлаб чиқариш муҳити ва меҳнат жараёни омилларини текширади ва ўлчайди.

(36-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2021 йил 5 апрелдаги 183-сонли қарори таҳририда — Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон)

Давлат экспертизасини ўтказиш натижалари бўйича ушбу Низомнинг 2, 3-иловаларида келтирилган шакллар бўйича тегишли хулосалар берилади.

5-боб. Давлат экспертизаси хулосаларини расмийлаштириш, давлат экспертизаси бланкалари ҳисобини ва давлат экспертизаси хулосалари реестрини юритиш бўйича талаблар

Олдинги таҳрирга қаранг.

37. Давлат экспертизаси хулосалари Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг буюртмаси бўйича, Техник малакани баҳолаш марказининг маблағи ҳисобидан марказлашган тартибда чиқариладиган, тегишли ҳимоя даражасига эга бўлган махсус бланкаларда расмийлаштирилади.

(37-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Давлат экспертизаси хулосаси бланкаси қатъий ҳисоботдаги ҳужжат ҳисобланиб, ҳисобга олиш серияси, рақами ва ҳимоя даражасига эга.

Олдинги таҳрирга қаранг.

Бланкалар Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг буюртмаси бўйича матбаа усулида «Давлат белгиси» давлат-ишлаб чиқариш бирлашмасида тайёрланади.

(37-банднинг учинчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

38. Расмийлаштирилган давлат экспертизаси хулосалари бланкалари Давлат экспертизаси хулосалари бланкаларини сарфлаш китобида қайд этилади.

39. Давлат экспертизаси хулосаси бланкаларини сарфлаш китоби рақамланган, ип ўтказиб тикилган ҳамда меҳнат шароитлари бўйича давлат экспертизаси органи раҳбари томонидан имзоланган бўлиши зарур.

Олдинги таҳрирга қаранг.

40. Яроқсиз ҳолга келган давлат экспертизаси хулосалари бланкалари тузилган протокол билан Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигига қайтарилиши керак.

(40-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Олдинги таҳрирга қаранг.

41. Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги томонидан берилган Давлат экспертизаси хулосалари реестри юритилади.

(41-банднинг биринчи хатбошиси Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Давлат экспертизаси хулосалари реестрида қуйидаги маълумотлар акс эттирилади:

ариза топширилган ва давлат экспертизаси хулосаси берилган сана;

иш ўринларида аттестация ўтказилган ташкилот ҳақидаги маълумотлар;

аттестация ўтказувчи ташкилот ҳақидаги маълумотлар;

давлат экспертизаси хулосаси бланкасининг серияси ва ҳисобга олиш тартиб рақами.

Олдинги таҳрирга қаранг.

42. Реестрга киритилган маълумотлар очиқ маълумотлар ҳисобланади ва Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг расмий веб-сайтида жойлаштирилади.

(42-банд Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

43. Давлат экспертизасини ўтказиш масалалари бўйича келишмовчиликлар қонунчиликда белгиланган тартибда кўриб чиқилади.

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
1-ИЛОВА

Иш ўринларини меҳнат шароитлари бўйича аттестациядан ўтказиш сифатини баҳолаш юзасидан давлат экспертизасини ўтказиш

СХЕМАСИ

Олдинги таҳрирга қаранг.

(1-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2017 йил 8 сентябрдаги 703-сонли қарори таҳририда — ЎР ҚҲТ, 2017 й., 37-сон, 990-модда)

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
2-ИЛОВА

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги
ДАВЛАТ ЭКСПЕРТИЗАСИ
ХУЛОСАСИ
ХХ № 00000000

20___ йил «___» ______________

_________________

Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш материаллари асосида қуйидагилар аниқланди:

1. Иш ўринлари меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказилган ташкилот тўғрисида маълумотлар:

Ташкилотнинг номи

Юқори турувчи ташкилот

Юридик манзил

СТИР

ИФУТ

МХБТ

Аттестациядан ўтказилган иш ўринлари сони

2. Аттестациядан ўтказувчи ташкилот тўғрисидаги маълумотлар:

Ташкилот номи

Юридик манзили

Синов лабораториясининг аккредитациядан ўтган ёки техник жиҳатдан малакалилиги мақулланганлиги тўғрисидаги гувоҳномаси рақами ва санаси

СТИР

ИФУТ

МХБТ

3. Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш давомида мазкур иш тури бўйича амалдаги нормалар ва нормативлардан четга чиқилмаган.
4. Иш ўринларини меҳнат шароитлари юзасидан аттестациядан ўтказиш бўйича ишлар Иш ўринларини меҳнат шароитлари ва асбоб-ускуналарнинг жароҳатлаш хавфлилиги юзасидан аттестациядан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низом талабларига мувофиқ амалга оширилган.

Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи (Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги ҳудудий органларининг Давлат меҳнат инспекцияси бошлиғи)

________
(имзо)

_______________
(Ф.И.О.)

М.Ў.

Меҳнат шароитлари бўйича Давлат эксперти

________
(имзо)

_______________ (Ф.И.О.)

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлигининг меҳнатни муҳофаза қилиш илмий маркази директори (ходимларнинг умумий сони 100 киши ва ундан кўп бўлган ташкилотлар бўйича)

________
(имзо)

_______________ (Ф.И.О.)

(2-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

Меҳнат шароитларини давлат экспертизасидан ўтказиш тартиби тўғрисидаги низомга
3-ИЛОВА

Олдинги таҳрирга қаранг.

Ўзбекистон Республикаси Давлат гербининг тасвири

Ўзбекистон Республикаси Камбағалликни қисқартириш ва бандлик вазирлиги

________-сон ХУЛОСА
(ўтказилган экспертизанинг тури кўрсатилади)
20___ йил «___»______________________

_______________________________________________________________да
(иш жойининг номи ёки иш тури, касб, лавозим номи, шунингдек цех, участка, ишлаб чиқариш ва ташкилотнинг аниқ номи кўрсатилади)

_______дан __________гача ўтказилган меҳнат шароитлари экспертизаси ва тақдим этилган ҳужжатлар (рўйхати илова қилинмоқда) асосида қуйидагилар аниқланди:

1.________________________________________________________________

_________________________________________________________________

(тақдим этилган имтиёзлар ва компенсациялар ҳамда уларнинг меҳнат шароитларига мувофиқлиги, ушбу иш жойида ёки мазкур касб, ишлар тури, лавозими бўйича ходимга белгиланган барча имтиёзлар ва компенсацияларнинг тури ва уларни бериш асоси билан биргаликда)

2. _______________________________________________________________

_________________________________________________________________

(экспертизанинг мазкур тури бўйича аниқланган амалдаги норма ва нормативлардан оғишлар ёки амалдаги қонунчиликнинг бузилиши ҳолатлари, бузилган қонунчилик ва норматив ҳужжатлар кўрсатилган ҳолда).

3. Хулоса ва қарорлар: _______________________________________________

_________________________________________________________________

(ўтказилган экспертиза натижалари бўйича тегишли ҳужжатлар асосида меҳнат шароитлари бўйича хулосалар ва давлат эксперти томонидан қабул қилинган қарорлар баён этилади)

________
(имзо)

_______________
(Ф.И.О.)

М.Ў.

Меҳнат шароитлари бўйича Давлат эксперти

________
(имзо)

_______________ (Ф.И.О.)

(3-илова Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2025 йил 7 ноябрдаги 709-сонли қарори таҳририда — Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон)

(Ўзбекистон Республикаси қонун ҳужжатлари тўплами, 2017 й., 17-сон, 305-модда, 37-сон, 990-модда; Қонун ҳужжатлари маълумотлари миллий базаси, 31.12.2018 й., 09/18/1066/2428-сон; 07.03.2019 й., 09/19/195/2712-сон, 11.08.2019 й., 09/19/661/3571-сон; 29.12.2019 й., 09/19/1046/4242-сон; 06.04.2021 й., 09/21/183/0283-сон; Қонунчилик маълумотлари миллий базаси, 27.12.2021 й., 09/21/774/1198-сон; 26.02.2022 й., 09/22/88/0165-сон; 10.11.2025 й., 09/25/709/1027-сон; 25.12.2025 й., 09/25/819/1210-сон)