Давлат тасарруфидан чиқариш ва хусусийлаштириш жараёнини жадаллаштириш, паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналарини, паст ликвидли объектларни ва хусусийлаштирилган корхоналарнинг давлат активларини реал мулкдорларга сотиш, шунингдек ушбу корхоналарни замонавийлаштириш ва барқарор ривожлантиришга тўғридан-тўғри инвестицияларни жалб қилиш мақсадида Вазирлар Маҳкамаси қарор қилади:

1. Қуйидагилар:

Паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналарини, паст ликвидли объектларни инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан инвесторларга танлов асосида бепул бериш тўғрисидаги низом 1-иловага мувофиқ;

Хусусийлаштирилган корхоналарнинг давлат активлари бошланғич нархини босқичма-босқич пасайтириш тартиби тўғрисидаги низом 2-иловага мувофиқ тасдиқлансин.

2. Давлат мулкини хорижий инвесторларга сотиш бўйича тендер савдолари ўтказувчи Давлат комиссияси (Р.С. Азимов)га:

инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан бепул бериладиган паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналари, паст ликвидли объектлар рўйхатини тасдиқлаш тўғрисида қарор қабул қилиш;

истисно ҳолларда Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси хулосасига кўра инвесторлар томонидан инвестиция мажбуриятларининг бажарилишини 12 ойдан ортиқ бўлмаган муддатга узайтириш ваколати берилсин.

3. Белгилаб қўйилсинки:

давлат корхоналари ва объектлар фақат танлов асосида энг яхши инвестиция лойиҳаларини ва корхонанинг кредиторлик қарзини тўлашни ўз ичига олувчи мажбуриятларни таклиф этган инвесторларга инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан бепул берилади;

корхонани (объектни) инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан бепул олган инвестор томонидан шартнома мажбуриятлари бажарилмаганда ёки зарур даражада бажарилмаганда, бепул бериш тўғрисидаги шартнома қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда бекор қилинади, бунда объект белгиланган тартибда инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан қайтадан сотувга қўйилиши керак;

инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан инвесторларга бепул берилган паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор корхоналарнинг бюджетга ва бюджетдан ташқари фондларга тўловлар бўйича олдинги йиллардаги тўланишига ишонч бўлмаган қарзлари, шу жумладан улар бўйича пеня ва жарималар ҳисобдан чиқарилади;

мулкдор — юридик ёки жисмоний шахс инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан бепул олинган паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхонаси (унинг мол-мулки), паст ликвидли объект бўйича тегишли равишда даромад (фойда) солиғига ҳамда жисмоний шахслар даромадидан олинадиган солиққа тортилмайди.

4. Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси, Ўзбекистон Телерадио компанияси оммавий ахборот воситаларида мазкур қарор аҳамиятини, шунингдек паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор корхоналарни, паст ликвидли объектларни инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан мамлакатимиз инвесторларига ва хорижий инвесторларга бепул беришнинг ҳамда хусусийлаштирилган корхоналар давлат активларини уларнинг номинал қийматидан паст нархларда сотишнинг боришини кенг ёритиш ишларини ташкил этсинлар.

5. Мазкур қарорнинг бажарилишини назорат қилиш Ўзбекистон Республикаси Бош вазирининг ўринбосари Р.С. Азимов зиммасига юклансин.

1. Мазкур Низом паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналарини, паст ликвидли объектларни инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан инвесторларга (шу жумладан хорижий инвесторларга) танлов асосида бепул бериш тартибини белгилаб беради.

2. Мазкур Низомда қуйидаги атамалардан фойдаланилади:

сотиш объекти – паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналари ва паст ликвидли объектлар;

инвестор – олди-сотди шартномасига мувофиқ пул маблағлари, мулкий бойликлар ва уларга ҳуқуқларни инвестиция қилувчи юридик ва жисмоний шахс;

сотувчи – Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ёки унинг ҳудудий бошқармаси (сотилаётган ҳар бир объект бўйича сотувчини тайинлаш тўғрисидаги қарор Давлат мулкини хорижий инвесторларга сотиш бўйича тендер савдолари ўтказувчи Давлат комиссияси томонидан қабул қилинади);

инвестиция мажбуриятлари – инвесторнинг бизнес-режага ва тузилган олди-сотди шартномасига мувофиқ сотиб олинган корхонага (объектга) инвестиция қўйиш бўйича мажбуриятлари;

Комиссия – ҳудудий танлов комиссияси.

3. Инвестиция мажбуриятлари бўйича инвестициялар:

пул маблағлари қўйиш, шу жумладан корхонанинг кредиторлик қарзлари инвестор томонидан қопланиши;

ишлаб чиқаришни техника билан қайта жиҳозлаш ва реконструкция қилиш учун асбоб-ускуналар, эҳтиёт қисмлар ва бутловчи материаллар етказиб бериш;

қонун ҳужжатларига мувофиқ бошқа моддий бойликларни қўйиш шаклида амалга оширилиши мумкин.

4. Объектни инвестиция мажбуриятлари бажарилиши шарти билан бепул бериш учун Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси томонидан ташкил этиладиган танлов савдолари натижалари бўйича танлов ғолиби тўғрисидаги қарор ҳудудий танлов комиссиялари томонидан қабул қилинади, уларга тегишли равишда Қорақалпоғистон Республикаси Вазирлар Кенгаши раиси, вилоятлар ва Тошкент шаҳар ҳокимлари бошчилик қилади ва таркибига Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ҳудудий органлари раҳбарлари (танлов комиссияси раисининг ўринбосари сифатида), Иқтисодиёт вазирлиги ҳузуридаги Иқтисодий ночор корхоналар ишлари қўмитаси, Молия вазирлиги, Монополиядан чиқариш ва рақобатни қўллаб-қувватлаш қўмитаси, Давлат солиқ қўмитаси, Товар ишлаб чиқарувчилар ва тадбиркорлар палатаси, Деҳқон ва фермер хўжаликлари уюшмасининг ҳудудий органлари раҳбарлари киради.

5. Инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан танлов асосида бепул бериладиган объектлар рўйхати Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси ва Иқтисодиёт вазирлиги ҳузуридаги Иқтисодий ночор корхоналар ишлари қўмитаси томонидан йилнинг ҳар чорагида мазкур Низомга 1 ва 2-иловага мувофиқ шакллар бўйича тақдим этиладиган тегишли асослашлар асосида Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 2003 йил 21 августдаги 362-сон қарорига мувофиқ ташкил этилган Давлат мулкини хорижий инвесторларга сотиш бўйича тендер савдолари ўтказувчи Давлат комиссияси томонидан Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг тегишли комплекслари билан келишган ҳолда тасдиқланади.

6. Қуйидагилар:

корхонанинг шаҳар асоси ва республика учун стратегик аҳамиятга эга эмаслиги;

объектдан фойдаланиш самарадорлигини ошириш учун объектни янги мулкдорга бериш зарур бўлганда сотиш нархи пасайтирилиши ҳисобга олинган ҳолда таклиф этилаётган сотиш нархига инвесторлардан талаб йўқлиги;

корхонанинг сурункали зарар кўриб ишлаши, паст рентабеллилиги (5 фоиздан юқори бўлмаган), иқтисодий ночорлиги ва тўловга қобилиятли эмаслиги объектни бепул беришнинг асосий мезонлари ҳисобланади.

7. Сотув объектини сотиш бўйича танлов ўтказиш тўғрисидаги эълон оммавий ахборот воситаларида танлов ўтказилишидан камида 2 ой олдин эълон қилиниши керак.

8. Сотув объектларини сотиш мазкур Низомда назарда тутилган хусусиятлар ҳисобга олинган ҳолда Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг 1997 йил 18 августдаги 404-сон қарори билан тасдиқланган Корхоналарни ва хусусийлаштириладиган давлат корхоналари акцияларини сотиш бўйича тендерлар ўтказиш тартибига мувофиқ Комиссиянинг қарори асосида амалга оширилади (Давлат мулкини хорижий инвесторларга сотиш бўйича тендер савдолари ўтказувчи Давлат комиссияси томонидан сотиладиган объектлардан ташқари).

9. Хоҳиш билдирган барча жисмоний ва юридик шахслар, шу жумладан Ўзбекистон Республикасининг норезидентлари танловда қатнашишга қўйилади.

10. Танловда қатнашиш учун инвестор оммавий ахборот воситаларида олдиндан эълон қилинган танлов ўтказилиши санасидан камида уч кун олдин Комиссиянинг кўриб чиқиши учун муҳрлаб қўйилган конвертда танлов таклифини тақдим этади.

11. Танлов таклифида бизнес-режа, бажариш муддатлари кўрсатилган ҳолда инвестиция дастури (лойиҳа), асбоб-ускуналар етказиб бериш (агар у назарда тутилган бўлса), унинг технологик параметрлари, ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг режалаштирилаётган ассортименти ва унинг рақобатбардошлилиги, хом ашё, ишлаб чиқариш самарадорлигини ошириш, мавжуд асбоб-ускуналар ва ишлаб чиқариш майдонларидан фойдаланиш тадбирлари, кутилаётган иқтисодий самара, шунингдек сотиш объектини молиявий-хўжалик жиҳатдан соғломлаштириш ёки унинг ҳудудидан хўжалик мақсадларида фойдаланишни тиклаш бўйича инвесторнинг бошқа мажбуриятлари ва режалари қайд этилган бўлиши керак.

12. Танлов таклифини баҳолашда бизнес-режанинг самарадорлиги, маркетинг режалари ва молиявий режаларнинг асосланганлиги белгиловчи аҳамиятга эга бўлади.

13. Танлов қатнашчилари (қатнашчиси) томонидан тақдим этилган танлов таклифини ва бизнес-режани кўриб чиқиш натижалари бўйича Комиссия танлов ғолибини аниқлайди.

14. Энг жозибали танлов таклифини тақдим этган ва уни амалга ошириш учун реал молиявий имкониятларга эга бўлган қатнашчи танлов ғолиби деб эътироф этилади.

15. Танлов ғолиби Комиссия аъзоларининг оддий кўпчилик овози билан аниқланади, овозлар тенг бўлиб қолган тақдирда Комиссия раисининг овози ҳал қилувчи овоз ҳисобланади.

16. Танлов ғолибини танлаш тўғрисида Комиссия томонидан қарор қабул қилиниши учун танловда унинг аъзоларининг камида 75 фоизи ҳозир бўлиши керак.

17. Агар танловда битта қатнашчи иштирок этса, танлов бўлиб ўтмаган деб ҳисобланади. Комиссия талабгор томонидан тақдим этилган танлов таклифини кўриб чиқиш якунлари бўйича сотув объектини ягона талабгорга сотиш имкониятини кўриб чиқишга ҳақлидир.

18. Сотувчи Комиссиянинг қарори асосида танлов ғолиби билан инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан объектни бепул бериш тўғрисида шартнома тузади.

Агар сотувчи функциясини Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасининг ҳудудий бошқармаси амалга оширса, шартноманинг бир нусхаси ҳисобга қўйиш, назорат ва мониторинг олиб бориш учун Давлат мулки қўмитасига юборилади.

19. Шартномада қуйидагилар назарда тутилиши керак:

шартнома мавзуси;

инвестиция мажбуриятлари ҳажми, турлари ва уни бажариш жадвали;

етказиб берилаётган асбоб-ускуналарнинг техник шартлари ва тавсифи (агар бу назарда тутилган бўлса);

мулкчилик ҳуқуқини бериш тартиби, объектга эгалик қилиш, ундан фойдаланиш ва уни тасарруф этиш шартлари ва муддатлари;

сотув объекти мол-мулки сақланиши учун жавобгарлик;

шартнома мажбуриятлари бажарилмаганлиги ёки зарур даражада бажарилмаганлиги учун томонларнинг жавобгарлиги;

инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари бажарилишининг бориши тўғрисида Сотувчига ҳисобот тақдим этиш муддатлари ва тартиби;

низоларни ҳал этиш тартиби.

Томонларнинг келишувига кўра шартномада бошқа шартлар ҳам акс эттирилиши мумкин.

20. Агар танлов ўтказиш якунлари бўйича сотув объектини сотиш тўғрисида қарор қабул қилинмаса, танлов ўтказилмаган деб ҳисобланади, бунда танлов комиссияси томонидан танловни такрорий ўтказиш санаси тайинланади, бироқ ушбу сана танловни кўчириш тўғрисида қарор қабул қилинган кундан бошлаб камида 2 ой бўлиши керак.

21. Паст рентабелли, зарар кўриб ишлаётган, иқтисодий ночор давлат корхоналарини, паст ликвидли объектларни янги мулкдорга бериш баланс (қолдиқ) қиймат бўйича амалга оширилади.

22. Давлат корхоналарини инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан инвесторларга бепул бериш тўғрисида шартнома расмийлаштирилгандан кейин ушбу корхоналарнинг бюджетга ва бюджетдан ташқари фондларга тўловлар бўйича олдинги йиллардаги тўланишига ишонч бўлмаган қарзлари, шу жумладан улар бўйича пеня ва жарималар ҳисобдан чиқарилади;

23. Шартнома шартларига мувофиқ инвестиция мажбуриятлари тўлиқ бажарилганидан ва инвестиция мажбуриятлари бажарилиши тўғрисида Сотувчига ҳисобот тақдим этилгандан кейин сотиш объектига мулкчилик ҳуқуқи инвесторга ўтади.

24. Инвестиция мажбуриятлари бажарилишининг бориши тўғрисидаги ҳисоботда:

тўлов топшириғи нусхалари, божхона декларациялари, асбоб-ускуналарнинг техник ҳолати кўрсатилган ҳолда уларни ўрнатиш далолатномалари;

инвестиция дастури (лойиҳа) бажарилишининг бориши тўғрисидаги ахборот, шу жумладан ҳисобот тақдим этиш санасида уларда назарда тутилган молиявий-иқтисодий параметрлар;

объект сотилгунгача ва ҳисобот тақдим этилиши пайтида объектнинг молиявий-иқтисодий ҳолати тўғрисидаги маълумотлар бўлиши керак.

25. Инвестиция мажбуриятлари тўлиқ бажарилгунга қадар инвестор Сотувчи билан:

қиймати унга берилган объект қолдиқ баланс қийматининг 25 фоизидан ортиқ бўлган мол-мулкни сотиш билан боғлиқ битишувлар тузиш;

корхонанинг таъсис ҳужжатларига муассисларнинг ўзгариши билан боғлиқ ўзгартиришларни киритиш масалаларини келишиши шарт.

26. Инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари тўлиқ бажарилиши муносабати бўйича Сотувчи инвестиция мажбуриятлари бажарилишини қабул қилиш бўйича комиссия ташкил этади.

27. Инвестиция мажбуриятлари бажарилишини қабул қилиш бўйича комиссия Сотувчининг буйруғи билан ташкил этилади ва камида 5 кишидан иборат бўлади. Комиссия таркибига келишув бўйича молиявий ва иқтисодий органлар ходимлари (Иқтисодиёт вазирлиги, Молия вазирлиги, Иқтисодиёт вазирлиги ҳузуридаги Иқтисодий ночор корхоналар ишлари қўмитаси ёки уларнинг ҳудудий бўлинмаларининг мутахассислари), манфаатдор банклар, тармоқ уюшмалари, концернлари, корпорациялари ва тегишли ҳокимликларнинг ходимлари жалб этилиши мумкин.

28. Комиссия ишининг якунлари бўйича қабул қилиш далолатномаси тузилади, Сотувчи ушбу далолатнома асосида сотилган объектга инвесторнинг мулкчилик ҳуқуқини (далолатномани) расмийлаштиради.

29. Шартнома мажбуриятлари ва инвестиция мажбуриятлари бажарилмаган ёки зарур даражада бажарилмаган тақдирда Сотувчи инвесторга олди-сотди шартномаси шартлари бажарилмаганлиги тўғрисида расмий тақдимнома юборади.

Олди-сотди шартномаси шартлари бажарилмаса, Сотувчи томонидан расмий тақдимнома киритилгандан сўнг объектни инвестор томонидан инвестиция мажбуриятлари қабул қилиниши шарти билан инвесторларга бепул бериш тўғрисидаги шартнома қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда бекор қилинади. Бунда объект мазкур Низомда назарда тутилган тартибда такроран сотувга қўйилиши керак.

Мазкур Низом биржа ва биржадан ташқари савдоларнинг электрон тизимларига қўйиладиган хусусийлаштирилган корхоналарнинг давлат активлари ва объектлар бошланғич нархини босқичма-босқич пасайтириш тартибини бошқаради.

1. Бошланғич нархни босқичма-босқич пасайтириш тартиби хусусийлаштирилган корхоналарнинг номинал қийматдан юқори нархда савдога қўйилган акцияларига савдога қўйилган кундан бошлаб ўн кун ўтгандан кейин (миллий валютада савдога қўйилган акциялар бўйича) ҳамда бир ой ўтгандан кейин (эркин муомаладаги валютада савдога қўйилган акциялар бўйича) талаб бўлмаганда қўлланади.

2. Савдога қўйилган акциялар нархи ҳар савдо сессиясида уларнинг бошланғич нархидан 5 фоизга пасайтирилади.

3. Савдога қўйиш нархида муайян даражага эришилгандан кейин акция сотиб олиш учун икки ва ундан ортиқ инвестордан буюртма тушган тақдирда нархни босқичма-босқич 5 фоизга ошириб кимошди савдоси ўтказилади.

4. Акцияларни савдога қўйишнинг энг паст нархи унинг номинал қийматидан паст бўлмаслиги керак. Хусусийлаштирилган корхоналар акцияларининг эркин муомаладаги валютадаги энг паст нархи ушбу корхонани хусусийлаштириш тўғрисида қарор қабул қилинган кунда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки курси бўйича белгиланган номинал қийматдан паст бўлмаслиги керак.

5. Нарх номинал қийматга етгандан кейин акцияга уч ой мобайнида талаб бўлмагани ҳолда Давлат мулки қўмитасининг ваколатли агенти («Давинком» давлат инвестиция фирмаси) ушбу акциядорлик жамиятларининг акцияларини расмий биржа бюллетенидан чиқариш тўғрисидаги таклиф билан уларнинг рўйхатини Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасига тақдим этади.

6. Ушбу рўйхат олингандан кейин Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси уларнинг бундан кейин биржа савдоларида бўлиши ёки уларни расмий биржа бюллетенидан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилади.

7. Акциядорлик жамиятлари расмий биржа бюллетенидан чиқарилгандан кейин уларнинг акциялари Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси, Молия вазирлиги ва Иқтисодиёт вазирлиги томонидан тасдиқланган ҳамда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2003 йил 16 июлда 1255 тартиб рақами билан рўйхатдан ўтказилган Давлат активларини номинал қийматидан паст нархда сотиш тартиби тўғрисидаги Низомга мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси томонидан сотилади.

8. Сотувга қўйиладиган корхоналар, объектларнинг (улушлар, мол-мулкнинг) бошланғич нархи қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда аниқланган баҳолаш қиймати бўйича белгиланади.

9. Корхоналар, объектлар (улушлар, мол-мулк) Республика кўчмас мулк биржасининг биржа савдосига Давлат мулки қўмитасининг ваколатли агенти («Давинком» давлат инвестиция фирмаси ёхуд шартнома асосида Давлат мулки қўмитаси номидан иш кўрувчи юридик шахс) томонидан белгиланган тартибда 3 ойдан ортиқ бўлмаган муддатга қўйилади.

10. Савдога қўйилгандан кейин бир ойдан кейин ушбу корхоналарга, объектларга (улушлар, мол-мулкка) талаб бўлмаса, ҳар савдо сессияси мобайнида бошланғич нархга нисбатан пасайтиришнинг қатъий босқичлилиги 5 фоиз белгиланган ҳолда бошланғич нархни босқичма-босқич пасайтириш механизми қўлланади. Бунда корхонанинг, объектнинг (улуш, мол-мулкнинг) пасайтирилган нархи қолдиқ баланс қийматдан паст бўлиши мумкин эмас.

Корхонанинг, объектнинг (улуш, мол-мулкнинг) эркин муомаладаги валютадаги энг паст нархи ушбу объектни давлат тасарруфидан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилинган кунда Ўзбекистон Республикаси Марказий банки курси бўйича белгиланган қолдиқ баланс қийматдан паст бўлмаслиги керак.

11. Биржа савдолари давомида икки ва ундан ортиқ харидор корхонани, объектни (улуш, мол-мулкни) шаклланган нарх бўйича сотиб олишга буюртма берган тақдирда, савдога қўйиш нархининг камида 5 фоизига нархни кўтариш йўли билан кимошди савдоси режими қўлланади. Энг юқори нархни таклиф этган харидор савдо ғолиби деб эълон қилинади.

12. Биржа савдоларини ўтказиш ва битишувлар тузиш тартиб-қоидаси қонун ҳужжатларида белгиланган тартибда амалга оширилади.

Корхона, объект (улуш, мол-мулк) мазкур Низомнинг 9—11-бандаларига мувофиқ сотилмаган ҳолда Давлат мулки қўмитасининг ваколатли агенти Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитасини бундан хабардор қилади. Олинган ахборот асосида Давлат мулки қўмитаси унинг биржа савдоларида бундан кейин бўлиши ёки уни савдодан чиқариш тўғрисида қарор қабул қилади.

13. Корхона, объект (улуш, мол-мулк) биржа савдосидан чиқарилгандан кейин уни сотиш Ўзбекистон Республикаси Давлат мулки қўмитаси, Молия вазирлиги ва Иқтисодиёт вазирлиги томонидан тасдиқланган ҳамда Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлигида 2003 йил 16 июлда 1255 тартиб рақами билан рўйхатдан ўтказилган Давлат активларини номинал қийматидан паст нархда сотиш тартиби тўғрисидаги низомга мувофиқ амалга оширилади.