LexUZ шарҳи
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган имтиёзлар аниқ иш бўйича, шу жумладан, қарорни ижро этиш бўйича амалга оширилаётган барча процессуал ҳаракатларга татбиқ қилинади.
1. Ушбу Шартноманинг 2-моддасида назарда тутилган имтиёзлар тўғрисида илтимоснома тақдим этган шахснинг шахсий, оилавий ва мулкий аҳволи тўғрисидаги ҳужжатлар асосида берилади. Ушбу ҳужжатлар ҳудудида ушбу шахс яшаш ва туриш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томонларнинг ваколатли муассасалари томонидан берилади.
2. Агар илтимоснома тақдим этган шахс Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудида яшаш ва туриш жойига эга бўлмаса, у ҳолда ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳужжатлар унга у фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг тегишли дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси томонидан берилиши мумкин.
2. Адлия муассасалари ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган ишлар бўйича бошқа муассасаларга ҳам ҳуқуқий ёрдам кўрсатадилар.
3. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган ишлар бўйича бошқа муассасалар ҳуқуқий ёрдам ҳақидаги илтимосномаларни адлия муассасалари орқали жўнатадилар.
г) «в» кичик бандда кўрсатилган шахсларнинг вакиллари бўлганда — уларнинг исми, фамилияси ва манзили;
6. Ушбу Шартноманинг 19-моддасига мувофиқ ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш мумкин бўлмаган тақдирда, сўралаётган адлия муассасаси сўраётган адлия муассасасига ҳуқуқий ёрдам кўрсатиш тўғрисидаги илтимосномани ва илова қилинган ҳужжатларни қайтаради.
3. Ушбу модданинг 2-бандида кўрсатилган шахслар, агар улар сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан, бунинг учун имкониятга эга бўлишса-да, уларни сўроқ қилган адлия муассасаси уларга бундан буён уларнинг бу ерда бўлишларига зарурат йўқлигини хабар қилган кундан бошлаб 15 кун ўтгунгача кетишмаса, ушбу банд билан назарда тутилган кафолатларни йўқотадилар. Ушбу шахслар сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан ўзига алоқадор бўлмаган айб билан кетолмаган вақт ушбу муддатга қўшилмайди.
2. Ушбу модданинг 1-бандида кўрсатилган ҳужжатлар Аҳдлашувчи Томонларнинг адлия муассасалари томонидан бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшовчи бевосита манфаатдор шахсларга уларнинг илтимосларига кўра таржимасиз ва бепул жўнатилиши мумкин.
1. Ушбу бўлимнинг II — V қисмларида бошқача тартиб назарда тутилмаган бўлса, Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида яшаш жойига эга бўлган шахсларга, уларнинг фуқаролигидан қатъи назар, даъволар ушбу Аҳдлашувчи Томон судларига, юридик шахсларга эса даъволар ҳудудида юридик шахснинг бошқарув органи, унинг ваколатхонаси ёхуд филиали жойлашган Аҳдлашувчи Томон судларига берилади.
1. Агар томонларнинг низони ушбу судларга ўтказиш тўғрисидаги ёзма келишуви мавжуд бўлса, Аҳдлашувчи Томонларнинг судлари ишни бошқа ҳолларда ҳам кўриб чиқишлари мумкин. Бунда 20-модданинг 3-бандидан ва ушбу бўлимнинг II-V қисмлари билан белгиланган бошқа нормалардан, шунингдек тегишли Аҳдлашувчи Томон қонунчилигидан келиб чиқадиган мутлақ ваколат Томонларнинг келишуви билан ўзгартирилиши мумкин эмас.
1. Ушбу модданинг 2- ва 3-бандларида назарда тутилган ҳоллардан ташқари, шахснинг муомалага чекланган лаёқатлилиги ёки муомалага лаёқатсизлиги тўғрисидаги ишлар бўйича ушбу шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томон суди ваколатлидир.
4. Ушбу модданинг 1-3-бандлари қоидалари тегишли равишда муомалага лаёқатлиликни тиклашга ҳам қўлланади.
5. Ушбу модданинг 2- ва 3-бандларида назарда тутилган ва кечиктириб бўлмайдиган ҳолларда, шахсни ёхуд унинг мол-мулкини муҳофаза қилиш учун зарур чора-тадбирларни ҳудудида ушбу шахс доимий яшайдиган Аҳдлашувчи Томон суди мустақил равишда қабул қилиши мумкин. Ушбу чора-тадбирлар муносабати билан қабул қилинган фармойишлар ушбу шахс фуқароси бўлган Аҳдлашувчи Томон судига жўнатилади. Агар ушбу Аҳдлашувчи Томон бошқача чора белгилаган бўлса, ушбу фармойишлар бекор қилиниши мумкин.
1. 28-модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолатда никоҳни бекор қилиш тўғрисидаги ишлар бўйича эр-хотинлар ариза берилган вақтда фуқаролари бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг адлия муассасалари ваколатлидир. Агар ариза берилган вақтда эр-хотиннинг иккаласи ҳам бошқа Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшашса, у ҳолда ҳам ушбу Аҳдлашувчи Томон адлия муассасалари ваколатлидир.
2. 28-модданинг 2-бандида назарда тутилган ҳолатда никоҳни бекор қилиш тўғрисидаги ишлар бўйича эр-хотиннинг иккаласи ҳам ҳудудида яшайдиган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасалари ваколатлидир. Агар эр-хотиндан бири Аҳдлашувчи Томонлардан бирининг ҳудудида, иккинчиси Аҳдлашувчи Томонлардан бошқасининг ҳудудида яшаса, у ҳолда никоҳни бекор қилиш тўғрисидаги ишлар бўйича эр-хотинлар ҳудудларида яшайдиган иккала Аҳдлашувчи Томон адлия муассасалари ваколатлидир.
1. Никоҳни ҳақиқий эмас деб эътироф этиш тўғрисидаги ишлар бўйича 26-моддага мувофиқ никоҳдан ўтишда қўлланган Аҳдлашувчи Томон қонунчилиги қўлланади.
5. Ота-оналар ва болалар ўртасидаги ҳуқуқий муносабатлар тўғрисидаги ишлар бўйича ушбу модданинг 1-, 2-, 3- ва 4-бандларига мувофиқ қонунчилиги қўлланадиган Аҳдлашувчи Томоннинг суди ваколатлидир.
2. Кечиктириш мумкин бўлмаган ҳолларда бошқа Аҳдлашувчи Томон ўз қонунчилик ҳужжатларига мувофиқ зарур бўлган вақтинчалик чора-тадбирларни ўзи кўриши мумкин. Бунда у 34-моддага мувофиқ ваколатли муассасани хабардор қилиб қўйишга мажбурдир. Ушбу чора-тадбирлар 34-моддада кўрсатиб ўтилган муассаса томонидан бошқа қарор қабул қилингунга қадар ўз кучини сақлаб қолади.
1. Васийлик ва ҳомийликдаги шахс ушбу Аҳдлашувчи Томон ҳудудида яшаш жойига, турар жойига ёки мулкка эга бўлган ҳолларда 34-моддага мувофиқ ваколатли орган васийлик ёки ҳомийликни бошқа Аҳдлашувчи Томон муассасасига бериши мумкин. Васийлик ёки ҳомийликни бериш сураётган муассаса васийлик ёки ҳомийликни ўзига қабул қилган пайтдан бошлаб кучга киради ва бу ҳақда сўралган муассаса хабардор қилиб қўйилади.
2. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ васийлик ёки ҳомийликни қабул қилган муассаса уни ўз давлати қонунчилигига мувофиқ амалга оширади. У васийликка олинган ёки ҳомийликдаги шахснинг шахсий мақомига алоқадор масалалар бўйича қарор чиқариш ҳуқуқига эга эмас, лекин бу шахс фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги бўйича зарур бўлса никоҳдан ўтишига рухсат бериши мумкин.
4. Фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш тўғрисида ариза берилган пайтда фарзандликка олувчи фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томоннинг муассасаси фарзандликка олиш ёки уни бекор қилиш ишлари бўйича ваколатлидир. Ушбу модданинг 3-бандида назарда тутилган ҳолларда эса эр-хотинлар охирги яшаш жойига ёки турар жойига эга бўлган ёки ҳозир эга бўлган Аҳдлашувчи Томон ҳудудидаги муассаса ваколатлидир.
3. Ушбу модданинг 1- ва 2-бандларида эслатилган ишлар бўйича ҳудудида зарарни қоплаш ҳақидаги талабга асос бўлиб хизмат қилган ҳаракат ёки бошқа ҳолатлар юз берган Аҳдлашувчи Томон суди ваколатлидир. Зарар кўрган ҳудудида жавобгар яшаш жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томон судига ҳам даъво аризаси бериши мумкин.
1. Мулкни мерос қилиб қолдириш ҳуқуқи, ушбу модданинг 2-бандида назарда тутилган ҳоллардан ташқари, мерос қилиб қолдирувчи ҳудудида охирги турар жойига эга бўлган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилиги бўйича белгиланади.
3. Ушбу модданинг 1- ва 2-бандларидаги қоидалар мерос тўғрисидаги ишлар кўриб чиқиладиган ишлар муносабати билан пайдо бўладиган низоларни кўриб чиқишда ҳам қўлланилади.
2. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ кўрилган чоралар тўғрисида мерос берувчи фуқароси ҳисобланадиган Аҳдлашувчи Томоннинг дипломатик ваколатхонаси ёки консуллик муассасаси тезда хабардор қилинади. Кўрсатилган ваколатхона ёки муассаса ушбу чора-тадбирларни амалга оширишда иштирок этиши мумкин.
3. Ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ кўрилган чора-тадбирлар мерос қилиш тўғрисидаги ишни амалга оширишга ваколати бўлган адлия муассасаси, шунингдек дипломатик ваколатхона ёки консуллик муассасасининг илтимосига кўра ўзгартирилиши мумкин.
2. Ушбу моддадаги 1-банднинг қоидалари васийлик ва ҳомийлик бўйича қарорларга ҳам, шунингдек фуқаролик ҳолати ҳужжатларини қайд этиш органлари томонидан чиқарилган қарорларга ҳам тегишли бўлади.
1. 52-, 54-моддада назарда тутилган қарорларни эътироф этиш ва мажбурий бажаришга рухсат бериш тўғрисидаги илтимоснома, ҳудудида мажбурий бажариш амалга ошириладиган Аҳдлашувчи Томоннинг судлари томонидан кўриб чиқилади.
Қуйидаги ҳолларда 52-моддада назарда тутилган қарорларни эътироф этиш ва мажбурий ижро этиш учун рухсатнома беришни рад этиш мумкин:
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган жиноят қилинганлиги учун чиқарилган ҳукмни ижро этиш учун жиноятчини бериш, агар жазо муддати тамом бўлгунга қадар камида олти ой қолган бўлса, амалга оширилади.
4. Жиноятчини бериш ҳақидаги илтимоснома бир неча алоҳида жиноятларга тааллуқли бўлса, улардан ҳаммаси ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган шартларга мувофиқ келмаса, унда талаб қилинаётган жиноятчини беришга, ҳеч бўлмаганда жиноятлардан бири жиноятчини беришга сабаб бўлса, шу шарт билан рухсат этилиши мумкин.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда сўралаётган Аҳдлашувчи Томон бошқа Аҳдлашувчи Томонга иложи борича қисқа муддатда қўшимча ахборот тақдим этиш учун зарур чоралар кўради.
5. Ушбу модданинг 4-бандига мувофиқ шахснинг озод қилиниши кейинчалик жиноятчини бериш ҳақида илтимоснома ва тасдиқловчи ҳужжатлар олинган ҳолларда талаб қилинаётган шахсни бериш мақсадида уни қайтадиган ушлаш ва қамоққа олишга тўсқинлик қилмайди.
1. Ушбу Шартноманинг 63-моддасида назарда тутилган илтимоснома асосида ушланган шахс алоҳида ҳолларда сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг қонунчилигига мувофиқ факсимил алоқа орқали берилган қамоққа олиш ҳақидаги қарор ёки қонуний кучга кирган ҳукмнинг нусхалари, ёхуд айблов қисми ва чиқарилган ҳукм баён қилинган ҳолдаги тасдиқланган ундан кўчирма бўлганда жиноятчини бериш ҳақида илтимоснома олингунга қадар қамоққа олиниши мумкин. Юқорида кўрсатиб ўтилган ҳужжатлар сўралаётган Аҳдлашувчи Томон тилига ёки рус тилига таржимаси билан жўнатилади.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда Аҳдлашувчи Томонлар сўраётган Аҳдлашувчи Томон жиноятчини бериш ҳақида илтимоснома ва тасдиқловчи ҳужжатларни тақдим этиши керак бўлган вақт даврини келишиб оладилар. Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон, агар жиноятчини бериш ҳақидаги илтимоснома Аҳдлашувчи Томонлар билан келишиб олинган вақтдаги даврда келиб тушмаса, қамоққа олинган шахсни озод қилади.
2. Қидиришни амалга ошириш ҳақидаги илтимоснома ушбу Шартноманинг 7- ва 17-моддаларига мувофиқ тузилади ва ҳар қандай ҳолларда қуйидагилардан иборат бўлиши керак:
6. Ушбу модданинг 5-бандига мувофиқ шахснинг озод қилиниши кейинчалик жиноятчини бериш ҳақида илтимоснома ва тасдиқловчи ҳужжатлар олинган ҳолларда талаб қилинаётган шахсни бериш мақсадида уни қайтадиган ушлаш ва қамоққа олишга тўсқинлик қилмайди.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда асоссиз ушлаб туриш ва/ёки қамоққа олиш билан келтирилган зарарни қоплаш Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилиги ва ушбу Шартномада назарда тутилган шартларда амалга оширилади.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган жиноятчини бериш муддатини узайтириш муддатини ўтказиб юбориши ёки шахсга нисбатан терговга жиддий зарар етказиши мумкин бўлса, унда сўралаётган Аҳдлашувчи Томон сўраётган Аҳдлашувчи Томондан талаб қилинаётган шахснинг муддатини узайтириш ўрнига сўралаётган ва сўраётган Аҳдлашувчи Томонлар билан биргаликда белгиланадиган шартларга мувофиқ вақтинчага бериши мумкин.
2. Ушбу модданинг 1-банди қоидаси, агар берилган шахс сўралаётган Аҳдлашувчи Томонларнинг ҳудудидан чиқиб кетиш имкониятига эга бўлса ва уни жиноят учун жавобгарликдан бутунлай озод этилгандан сўнг бир ой давомида берилиши муносабати билан чиқиб кетмаса, ёки ушбу шахс олдин ундан чиқиб кетиб, сўралаётган Аҳдлашувчи Томонлар ҳудудига ихтиёрий равишда қайтиб келса, қўлланилмайди.
4. Аҳдлашувчи Томон ҳудудидан учиб ўтаётган ҳаво кемаси бу ерда режадан ташқари қўнган ҳолларда у олиб кетилаётган шахсни кузатиб кетаётган бошқа Аҳдлашувчи Томонларнинг вакилларининг илтимосномасига кўра ушбу модданинг 1-бандига мувофиқ олиб кетилаётган шахсни транзит ташиш тўғрисида илтимоснома олгунга қадар 48 соат давомида қамоқда сақлаши мумкин. Бундай илтимос матнни беришнинг техник воситалари, шунингдек телеграф, телекс, телефакс, электрон почта ёрдамида берилиши мумкин.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган шахсларни бериш Аҳдлашувчи Томонлар биргаликда келишиб олган муддатда, лекин бир ойдан ошмаган муддатда, алоҳида ҳолларда эса икки ойдан ошмаган муддатда амалга оширилиши мумкин.
1. Ушбу Шартноманинг 68-моддасига мувофиқ берилиши талаб этилаётган шахсни бериш муддати Аҳдлашувчи Томон билан бирга, одил судловни амалга ошириш манфаатларидан келиб чиқиб ва Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилиги билан рухсат этилган қамоқда сақлаш муддатларини ҳисобга олган ҳолда, белгиланади.
2. Ушбу Шартноманинг 68-моддасида ва ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда вақтинча бериладиган шахсни қамоқда сақлаш муддатлари сўраётган ва сўралаётган Аҳдлашувчи Томонларнинг тегишли қонунчилигига кўра ҳар бир жиноий иш бўйича алоҳида ҳисобга олиниши керак.
Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ўзининг қонунчилиги йўл қўядиган доираларда сўраётган Аҳдлашувчи Томоннинг ушбу Шартноманинг 72-моддасида назарда тутилган шартларга риоя қилинган ҳолда жиноий иш бўйича исбот сифатида фойдаланиш учун буюмлар ва ҳужжатларни тинтиш, олиб қўйиш ва бериш тўғрисидаги илтимосини бажаради.
2. Сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ушбу модданинг 1-моддасига мувофиқ йўлланган илтимосни олиб, жиноятдан олинган бирон-бир даромад унинг юрисдикцияси доирасида бор ёки йўқлигини аниқлаш учун зарур чоралар кўради ҳамда сўраётган Аҳдлашувчи Томонни текшириш натижаларидан хабардор қилади.
Ҳибсдаги шахсларни ушбу Шартноманинг 88-моддасида назарда тутилган кўрсатма бериш ёки терговни ўтказишга ёрдам бериш учун вақтинча бериш чоғида олиб ўтиш билан боғлиқ харажатлар, ушбу шахсларни учинчи давлатларнинг ҳудудлари орқали транзит олиб ўтиш харажатлари ҳам шу жумлага киради, сўраётган Аҳдлашувчи Томон томонидан қопланади.
2. Бедарак йўқолган шахсларни қидириш тўғрисидаги илтимоснома ушбу Шартноманинг 7- ва 17-моддалари қоидаларига мувофиқ тузилади ҳамда у қидирилаётган шахс турган жойни аниқлашга ёрдам бериши мумкин бўлган бошқа ҳар қандай ахборот билан биргаликда қидирилаётган шахснинг имкони борича тўлиқроқ тавсифини ўз ичига олиши керак.
2. Ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда сўраётган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасалари вакилларига улар ўз хизмат вазифаларини бажараётган вақтда сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳуқуқни муҳофаза Қилиш органлари ходимларининг ҳуқуқий мақоми жорий этилади. Шунга мувофиқ равишда улар ўзлари бўлган давлат ва ўз давлатларининг ҳуқуқий ҳимоясидан фойдаланадилар, шахсий дахлсизликка, қуролни сақлаш ва олиб юриш, ва шунингдек Аҳдлашувчи Томонларнинг қонунчилиги асосида ҳисобда турадиган ўқ отар қуролни ва махсус воситаларни ишлатиш ҳуқуқига эгадирлар ва ўз функцияларини ўзлари бўлган давлатнинг норматив ҳужжатларига мувофиқ бажарадилар.
3. Ушбу модданинг 2-бандида эслатиб ўтилган адлия муассасалари вакиллари томонидан содир этилган жиноятлар тўғрисидаги ишларни тергов қилишда улар фуқаролари ҳисобланган Аҳдлашувчи Томон иккинчи Аҳдлашувчи Томонга зарур ёрдам ва кўмак беради. Бундай ҳолларда жиноятчиларни жиноий таъқиб қилиш илтимоснома бўйича Аҳдлашувчи Томонлар қонунчилигига ва ушбу Шартнома қоидаларига биноан улар фуқароси ҳисобланган Аҳдлашувчи Томонга берилиши мумкин.
4. Адлия муассасалари вакилларининг ҳисобда турадиган ўқ отар қуроли, унга ўқ-дорилар, махсус воситалар ва якка тартибдаги ҳимояланиш воситалари ушбу модданинг 1-бандида назарда тутилган ҳолларда сўралаётган Аҳдлашувчи Томоннинг ҳудудига махсус рўйхатлар (рухсатномалар) бўйича қўйилади, уларнинг шакли ва мазмуни ҳар иккала Аҳдлашувчи Томон томонидан келишилиши керак ва албатта яна олиб чиқиб кетилиши керак. Қурол-яроғ, ўқ-дори, махсус воситалар ва якка тартибдаги ҳимояланиш воситаларини олиб чиқиб кетиш эслатиб ўтилган рўйхатлар (рухсатномалар) асосида амалга оширилади ҳамда адлия муассасалари вакиллари сўралаётган Аҳдлашувчи Томон ҳудудига киришларида божхона органлари томонидан тасдиқланади.
5. Ушбу модда қоидалари Аҳдлашувчи Томонларга учинчи давлатлар томонидан берилган шахсларни Аҳдлашувчи Томонлар ҳудуди орқали транзит олиб ўтиш ҳолларига ҳам жорий этилади. Ушбу Шартноманинг 73-моддаси 4-бандида назарда тутилган ҳолларда Аҳдлашувчи Томонларнинг олиб ўтилаётган шахсларни кузатиб бораётган вакилларида ўқ отар қуроллар, ўқ-дорилар, махсус воситалар ва якка тартибдаги ҳимояланиш воситалари мавжуд эканлиги тўғрисида ушбу Шартноманинг 73-моддаси 1- ва 4-бандларига мувофиқ тақдим этиладиган транзит олиб ўтиш тўғрисидаги илтимосномада маълум қилинади. Бундай илтимоснома олингунга қадар қурол-яроғ, ўқ-дорилар, махсус воситалар ва якка тартибдаги ҳимояланиш воситалари сақлаш учун сўралаётган Аҳдлашувчи Томон адлия муассасаларига топширилиши керак, бунда уларнинг сақлаш тартиблари гаплашиб олинади.
Ушбу Шартномага Аҳдлашувчи Томонларнинг ўзаро келишуви бўйича ушбу Шартноманинг 107-моддасида назарда тутилган шартларга биноан кучга кирадиган қўшимчалар ва ўзгартиришлар киритилиши мумкин.