А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ы | Э | Ю | Я | Ў | Қ | Ғ | Ҳ | #
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | #

1) Жисмоний шахс - барча инсонлар; 2) юридик шахс; 3) мансабдор шахс; 4) фуқаролиги бўлмаган шахс. Бундан ташқари мазкур тушунча «инсон» ва «фуқаро» тушунчалари билан ҳам ҳамоҳангдир.

...

фалсафий ва конституциявий ҳуқуқий категория бўлиб, унга инсон туғилганидан эътиборан эга бўлади. Ҳар кимга ўз ихтиёрига кўра, ўзининг хатти-ҳаракатларини танлаш ва содир этиш имконияти берилган. Бироқ, шуни назарда тутиш лозимки, шахс эркинлиги жамиятда умум эътироф этилган ахлоқ нор...


ЎзР Конституциясида қўлланилган тушунча. Конституциянинг 27-моддасига мувофиқ, ҳар ким ўз шаъни ва обрўсига қилинган тажовузлардан, шахсий ҳаётига аралашишдан ҳимояланиш ва турар жой дахлсизлиги ҳуқуқига эга. Ш.ҳ. деганда инсоннинг шахсий манфаатлари ва фаолияти билан боғлиқ барча нар...


кенг маънода шахс ва фуқаронинг ҳаёти, соғлиғи, эркинлиги, шахсий ҳаёти ва бошқа ҳуқуқларига дахл этувчи бирон-бир ҳаракатни ўзбошимчалик билан содир этиш мумкин эмаслигини англатади.

Қонун ҳужжатларида мазкур тушунча кўпроқ тор маънода қўлланади. ЎзР нинг Конституц...


РФ Конституциясининг 21-моддасида мустаҳкамлаб қўйилган категория бўлиб, инсоннинг умум томонидан қабул қилинган ахлоқий қадриятларга мос тушувчи маълум бир ахлоқий ва интеллектуал сифатларга эга бўлиши тушунилади. Инсон мавжуд бўлгандан буён ана шундай сифатларга эга бўлади. Инсонни ...


асосан саноат (ишлаб чиқариш), тижорат, маданий-маърифий ва бошқа ноқишлоқ хўжалик фаолияти билан шуғулланадиган муайян миқдордаги аҳоли сонига эга бўлган аҳоли пункти.

ЎзР нинг Шаҳарсозлик кодекси (2002 йил 4 апрелда қабул қилинган) 9-моддасига кўра, аҳоли сонига қа...


а) баъзи мамлакатларнинг, масалан, РФнинг кўпгина шаҳарларида аҳоли томонидан сайланадиган маҳаллий ўзини ўзи бошқариш вакиллик органининг бир тури (ўхшаш номлари - вакиллар мажлиси, депутатлар мажлиси); б) жамоат бирлашмалари, муниципиал муассасалар, тадбиркорлик тузилмалари, йирик к...


баъзан маҳаллий ўзини ўзи бошқаришнинг ҳудудий тизимини тартибга солишда қўлланиладиган, аҳоли истиқомат қиладиган шаҳар типидаги ҳудудни англатадиган тушунча.

Қонун ҳужжатларида қандай ҳудудлар шаҳар, қандайлари қишлоқ манзилгоҳлари жумласига мансублиги ҳақида аниқ ...


маъмурий-ҳудудий тузилма бирлиги. Кўпгина йирик шаҳарлар туманларга бўлинади. Ш.т. баъзи шаҳарларда маҳаллий ўзини ўзи бошқариш бирлиги, муниципиал бирлик деб эътироф этилади, яъни бу ерда маҳаллий ўзини ўзи бошқаришнинг вакиллик органлари ва мансабдор шахслари сайланади. Бошқаларида ...


қаранг: Маҳаллий маъмурият.

...

(Швейцария Конфедерацияси) - Марказий Европада жойлашган давлат. Пойтахти - Берн шаҳри.

Давлат тузилиши шакли - федератив давлат. «Конфедерация» номи - 1848 й. Конституциясини маъқуллаш чоғида эришилган, Франция инқилоби таъсирида 1798 й. эълон қилинган унитар Гельв...


(Швеция Қироллиги) - Шимолий Европада жойлашган давлат. Европа Иттифоқи аъзоси (1995 й.дан). Пойтахти - Стокгольм шаҳри.

Маъмурий жиҳатдан 25 губерния (лен)га бўлинади. Пойтахт шаҳарга ҳам лен мақоми берилган.

Бошқарув шакли - конституциявий монар...


фуқароларнинг давлат органлари, маҳаллий ўзини-ўзи бошқариш органлари, корхоналар, ташкилотлар ва муассасалар, жамоат бирлашмалари, мансабдор шахсларга мурожаат қилиш турларидан биридир (мурожаатнинг бошқа турларига таклифлар, аризалар тавсияномалар кириши мумкин).

Ш...


ЎзР фуқаросига берилган мурожаат қилиш ҳуқуқининг бир қисми. (қаранг: ЎзР фуқароларининг мурожаат қилиш ҳуқуқи).

Яшаш ҳуқуқи - инсоннинг энг асосий, ҳам табиий, ҳам ижтимоий ҳуқуқи. Халқаро ҳуқуқ ҳамда демократик давлатлар конституцияларида ҳимояга олинади. Ҳар бир д...


АЛАНИЯ - Россия Федерацияси таркибидаги давлат. 1994 йилнинг 12 ноябрида қабул қилинган Конституцияга мувофиқ Ш.О. - А. - кўп миллатли халқнинг хоҳиш-истаклари ва манфаатларини ифодаловчи ҳуқуқий демократик давлатдир. Конституцияни 61-моддасига мувофиқ Ш.О. - А. РФ таркибидаги суверен...


(Шри-Ланка Демократик Социалистик Республикаси, собиқ Цейлон) - Жанубий Осиёда, Ҳинд океанидаги Цейлон оролида жойлашган давлат. 1948 й. 4 февралда мустақил деб эълон қилинган. Буюк Британия Ҳамдўстлигининг аъзоси. Пойтахти - Коломбо шаҳри.

Маъмурий жиҳатдан 8 прови...


айрим давлатлар (АҚШ, Ҳиндистон, Бразилия, Мексика ва б.)да федерация субъектининг номи.

...

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат

Ушбу нашр давлат-ҳуқуқий атамаларининг энциклопедик луғатидир. У Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунлари билан бойитилган энг замонавий Конституциявий сўз бойлигини ўз ичига олади. Луғатда, шунингдек ўтган йилларда қўлланилиб келинган конституциявий-ҳуқуқий атамалар ҳам ўз аксини топди. Юридик ҳужжатларга кирган атамалар билан бир қаторда конституциявий ҳуқуқ фани ва унга туташ фанларнинг аксари қоидалари ҳамда сиёсатшунослик, жамиятшунослик ва бошқа фанларнинг ҳуқуқда қўлланиладиган атамаларига изоҳлар берилди.

Луғат турли даражадаги депутатлар, марказий ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари девонларининг ходимлари ҳамда ҳуқуқшунослик, сиёсатшунослик, фалсафа ва бошқа ижтимоий соҳалар бўйича ўқув юртларининг талабалари, аспирантлари ва ўқитувчилари ҳамда давлат ва ҳуқуқ муаммолари билан қизиқувчи кенг китобхонлар учун мўлжалланган.

Муаллифлар жамоаси:

Мустафоев Бўритош - Биринчи даражали Давлат Адлия маслаҳатчиси

Халилов Эркин Хамдамович - юридик фанлар доктори, профессор

Абдусаломов Мирзоулуғбек Элчиевич - юридик фанлар номзоди

Бозоров Узоқ - юридик фанлар номзоди

Файзиев Мириной Мирзаахмедович - профессор

Одилқориев Ходжимурод Тўхтамуродович - профессор

Хусанов Озод Тиллабович - профессор

Тўлаганов Абдужаббор - профессор

Мамадалиев Шавкат Олмасбаевич - фалсафа фанлари доктори

Тультеев Ильёс Тавасович - доцент

Муҳамедов Ўткирбек Ҳазратқулович - доцент

Авезов Ҳабибулла Қутлимуродович, сиёсатшунос.

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат. Масъул муҳаррир ва муаллифлар жамоасининг раҳбари Б. Мустафоев - Тошкент: «Ўзбекистон нашриёти», 2006 йил. - 584 бет.

ISВN   978-9943-332-00-3    ББК 67,400(5У) я2

724-2006

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, 2006

 

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳуқуқий ахборот билан таъминлаш маркази