А | Б | В | Г | Д | Е | Ё | Ж | З | И | К | Л | М | Н | О | П | Р | С | Т | У | Ф | Х | Ц | Ч | Ш | Щ | Ы | Э | Ю | Я | Ў | Қ | Ғ | Ҳ | #
A | B | C | D | E | F | G | H | I | J | K | L | M | N | O | P | Q | R | S | T | U | V | W | X | Y | Z | #

(Ўзбекистон Республикаси) - ЎзР Олий Кенгаши томонидан 1992 й. 8 декабрда қабул қилинган Конституцияга мувофиқ, суверен демократик республика. Давлатнинг “Ўзбекистон Республикаси” ва “Ўзбекистон” деган номлари бир маънони англатади. ЎзР нинг давлат тили ўзбек тилидир. Конституцияга би...


ўттиз беш ёшдан кичик бўлмаган, давлат тилини яхши биладиган, бевосита сайловгача 10 йил Ўзбекистон ҳудудида муқим яшаётган ва қонунда белгиланган тартибда кўрсатилиб, рўйхатга олинган Ўзбекистон фуқароси. ЎзР П. Номзод кўрсатиш ҳуқуқи сайловгача олти ой олдин Адлия вазирлиги томонида...


ЎзР прокуратура тизимининг марказий девони. Унинг асосий вазифаси барча прокуратура органлари ва муассасалари тизимига раҳбарлик қилишда ЎзР Бош прокурорига кўмаклашишдан иборат. Шунингдек энг мураккаб ва умумдавлат манфаатларига дахлдор муаммолар бўйича прокуратура вазифасини бажариш...


ЎзР прокуратура тизимига раҳбарлик қилувчи ва унинг фаолияти устидан назоратни амалга оширувчи олий мансабдор шахс.

Прокуратура тизимига раҳбарлик қилиш бўйича унинг вазифалари ва ваколатлари “Прокуратура тўғрисида”ги Қонунда (янги таҳрири) белгилаб қўйилган. Жумлада...


ЎзР Вазирлар Маҳкамаси Ўзбекистон Республикасининг ҳукумати ҳисобланади. Ўзбекистон Конституциясининг 98-моддасига ва 2003 йил 29 августда қабул қилинган «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида»ги (янги таҳрирда) қонунга асосан ЎзР да иқтисодиётнинг, ижтимоий ва маданий ...


Конституциявий суд судьяси этиб сайланган шахс қуйидаги мазмунда қасамёд қилади:

“Конституциявий суд судьяси вазифаларини ҳалол ва виждонан бажаришга, Конституциявий тузумни ҳимоя қилишга, бунда фақат ЎзР Конституциясига бўйсунишга тантанали қаса...


Конституциявий суднинг ваколатига кирадиган масалаларни кўриши, уни муҳокамаси юзасидан қабул қилинадиган ҳуқуқий ҳужжат. «Ўзбекистон Республикаси Конституциявий суди тўғрисида»ги қонунда (1995 йил 30 август) ва Конституциявий суд томонидан қабул қилинган «Иш тартиби»да Конституциявий...


ЎзР Президентининг тақдимига биноан Олий Мажлиснинг Сенати томонидан сайланадиган ва Конституциявий суд ишини бошқарадиган мансабдор шахс.

ЎзР Президентининг тақдимига биноан Олий Мажлиснинг Сенати Конституциявий суд раиси ва судьяларини беш йиллик муддатга сайлайди...


қаранг: Ўзбекистон банки.

...

Олий Мажлиснинг Сенат палатаси томонидан ўз ваколати бўйича қабул қиладиган ҳуқуқий ҳужжат. Сенат қонунлар қабул қилиниши талаб қилинмайдиган масалалар юзасидан қарорлар қабул қилади. Қарор лойиҳаси Сенатга киритилаётганда унга қисқача тушунтириш хати ва бошқа зарур материаллар илова ...


ЎзР Олий Мажлиснинг Сенати ишини бошқарадиган мансабдор шахс.

ЎзР Олий Мажлисининг Сенати ўз таркибидан Сенат раиси ва унинг ўринбосарларини сайлайди. Сенат Раиси ЎзР Президентининг тақдимномасига биноан сайланади.

Ўз...


фуқаролик, жиноий ва маъмурий суд ишларини юритиш соҳасида суд ҳокимиятининг олий органи.

Қонунга мувофиқ, ЎзР Олий суди Қорақалпоғистон Республикаси олий судлари, вилоят, шаҳар, туманлараро, туман судлари ва ҳарбий судларнинг судлов фаолияти устидан назорат олиб бор...


умумий юрисдикция судларининг олий инстанциясини бошқарадиган мансабдор шахс.

ЎзР Олий суди раиси ЎзР Президенти тақдимномасига биноан ЎзР Олий Мажлиси Сенати томонидан беш йил муддатга сайланади.

Унинг асосий ваколатларига қуйидагилар киради:


хўжалик судлари тизимининг олий суд инстанциясини бошқарадиган мансабдор шахс. ЎзР Олий хўжалик суди раиси ЎзР Президенти тақдимномасига биноан ЎзР Олий Мажлиси Сенати томонидан беш йил муддатга сайланади.

ЎзР Олий хўжалик суди раиси “Судлар тўғрисида” ги қонунга бин...


қасамёд ЎзР Конституциясининг 92-моддасига биноан Президент лавозимига киришганда қабул қилади. Қасамёд қуйидаги матнда намоён бўлади:

“Ўзбекистон халқига садоқат билан хизмат қилишга, Республиканинг Конституцияси ва қонунларига қатъий риоя этишга, фуқароларнинг ҳуқу...


Давлат мукофотларининг бир туридир. «Ўзбекистон Республикасининг фахрий унвонларини таъсис этиш тўғрисида»ги 1996 йил 26 апрелдаги қонунга мувофиқ ЎзР да қуйидаги фахрий унвонлар таъсис этилган:

ЎзР санъат арбоби; фан арбоби; халқ артисти; халқ ёзувчиси; халқ рассоми...


ЎзР қонунчилигига мувофиқ, ваколатли давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг ҳаракатлари ва қарорига кўра Ўзбекистон фуқаролигини олиш.

ЎзР нинг 1992 йил 2 июлдаги «Фуқаролик тўғрисида»ги қонунига мувофиқ ЎзР фуқаролигини олишнинг қуйидаги асослари мавжуд:


ваколатли давлат органлари ва мансабдор шахсларнинг хулосалари ва ҳаракатлари асосида шахс билан Ўзбекистон давлати ўртасида ҳуқуқий алоқаларнинг тугатилиши.

1992 йил 2 июлдаги «Фуқаролик тўғрисида»ги ЎзР қонунининг 21 - моддасида ЎзР фуқаролиги тугатилишининг қуйид...


қонунлар ва бошқа муҳим норматив-ҳуқуқий актларни тўплаб, қатъий тартиб асосида тизимлашиши.

Конституция асосида мамлакат қонунлари мажмуини тайёрлаш ва чоп этиш қонунлар мазмунини аҳолига етказиш, фуқароларнинг ҳуқуқ ва эркинликларини қўриқлашни кучайтириш, давлат в...


конституциявий ҳуқуқда қўлланиладиган тушунча. ЎзР нинг Конституцияда қайд этилганки, ЎзР нинг Президенти ЎзР Қуролли Кучларининг Олий бош қўмондони ҳисобланади, Қуролли Кучларнинг олий қўмондонларини тайинлайди ва вазифасидан озод қилади, олий ҳарбий унвонлар беради.


ЎзР Конституциясида (78-модда) назарда тутилган орган. ЎзР Ҳ.п. доимий ишлайдиган давлат молия назорати органи ҳисобланади. Ҳ.п. Олий Мажлис томонидан тузилади ва унга ҳисобдор бўлади.

ЎзР Ҳ.п. нинг вазифалари: давлат бюджетининг даромад ва харажат моддалари ҳажми, ...


давлатнинг демократик белгиларидан бири сифатида Конституцияда ва 1991 йил 18 ноябрида қабул қилинган «Ўзбекистон Республикасининг референдуми тўғрисида»ги қонунда ўз ифодасини топган. Мазкур қонун 2001 йил 29 августда янги таҳрирда қабул қилинди. Референдум - жамият ва давлат ишларин...


республика давлат суверенитетининг рамзидир. Ўн иккинчи чақириқ ЎзР Олий Кенгашининг навбатдан ташқари еттинчи сессиясида қабул қилинган ЎзР нинг Давлат байроғини тасдиқлаш тўғрисидаги ЎзР Олий Кенгашининг қарорига кўра, ЎзР нинг Давлат байроғи байроқнинг бутун узунлиги бўйлаб ўтган т...


Ўзбекистон Республикасининг давлат сифатидаги рамзларидан бири. ЎзР қонун билан тасдиқланган ўз давлат рамзлари - байроғи, герби ва мадҳиясига эга.

“Ўзбекистон Республикаси Давлат герби тўғрисида”ги 1992 йил 2 июлда қабул қилинган қонунга мувофиқ, ЎзР нинг Д.г. қуйид...


Ўзбекистон Республикасининг давлат сифатидаги рамзларидан бири. ЎзР қонун билан тасдиқланган ўз давлат рамзлари - байроғи, герби ва мадҳиясига эга.

ЎзР Д.М. 1992 йил 10 декабрда қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасининг Давлат мадҳияси тўғрисида”ги Қонун билан тасд...


1999 йил 20 августда қабул қилинган “Ўзбекистон Республикасининг Давлат чегараси тўғрисида”ги ЎзР Қонунига мувофиқ, ЎзР Д.ч. ЎзР ҳудуди доирасини (қуруқликда, сувда, ер остида, ҳаво бўшлиғида) белгиловчи чизиқдан ва бу чизиқ бўйлаб ўтувчи вертикал сатҳдан иборат.

Дав...


раҳбарлари ЎзР Ҳукумати таркибига кирмайдиган республика ижро этувчи ҳокимият органларининг конституциявий-ҳуқуқий ва маъмурий-ҳуқуқий адабиётларда, кўпинча норматив ҳужжатларда ҳам қўлланиладиган умумлаштирилган номи. Шу жиҳатдан олганда, «вазирликлар, давлат қўмиталари ва идоралар» ...


Олий Мажлиснинг Қонунчилик палатаси томонидан ўз ваколати бўйича қабул қилинадиган ҳуқуқий ҳужжат. Қонунчилик палатаси асосан қонун, қарор, мурожаатномалар қабул қилади. Шулар ичида Қонунчилик палатасининг қабул қилган қарори ўз юридик кучи бўйича иккинчи ўринда туради. Қонунчилик пал...


ЎзР нинг қонуни бўлиб, унга кўра фуқаролар (жисмоний шахслар) ва юридик шахслар ўз фуқаролик ҳуқуқларига ўз эркларига мувофиқ эга бўладилар ва бу ҳуқуқларини ўз манфаатларини кўзлаб амалга оширадилар. Улар шартнома асосида ўз ҳуқуқ ва бурчларини белгилашда ва қонун ҳужжатларини зид бў...


Ўзбекистонда фуқаролик суд ишларини юритиш тўғрисидаги қонун ҳужжатидир. Ушбу кодекс даъво тартибидаги ишларни органлар ва мансабдор шахсларнинг хатти-ҳаракатлари (қарорлари) устидан берилган шикоятлар бўйича ишларни ҳамда алоҳида тартибда юритиладиган ишларни кўриб чиқиш ва ҳал этиш ...


конституциявий ҳуқуқда қўлланиладиган тушунча. Хусусан, ЎзР нинг Конституциясида айтиладики, ЎзР нинг Президенти ЎзР Қуролли Кучларининг Олий Бош Қўмондони ҳисобланади, Қуролли Кучларнинг олий қўмондонларини тайинлайди ва вазифасидан озод қилади, олий ҳарбий унвонлар беради.


ўрнатилган қонун ва бошқа норматив - ҳуқуқий акт қоидаларига зид равишда маълум бир ҳаракатни содир этиб, ташкилот ёки фуқаронинг ҳуқуқларига зарар етказиш.

ЎзР ЖК нинг 229-моддасига мувофиқ, ўзбошимчалик, яъни ҳақиқий ёки фараз қилинган ҳуқуқларни ўзбошимчалик билан...


бир қатор ижтимоий фанлар, сиёсатшунослик, фалсафа ва конституциявий ҳуқуқда фойдаланиладиган термин (категория). Конституциявий ҳуқуқий тартибга солишда «халқнинг ўзини-ўзи бошқариш», «маҳаллий ўзини-ўзи бошқариш», «ҳудудий ўзини - ўзи бошқариш» ва бошқа шу каби тушунчалардан фойдала...


турли мамлакатларда, мас., РФда Федерация тегишли субъектининг давлат ижро этувчи ҳокимият органи. Маъмурият таркибига маъмурият бошлиғи (кўпинча губернатор деб аталади) ва унинг ҳузуридаги девон, бошқармалар, бўлимлар, департаментлар ва бошқа таркибий бўлинмалар киради. РФ бир қатор ...


фуқароларнинг иш жойи ёки яшаш жойида ғайриижтимоий хулқ-атвор ҳолатларини ёки жамоаларда юзага келиши мумкин бўлган келишмовчиликларни ҳал қилиш учун фойдаланиладиган жамоатчилик ташаббускорлигининг турларидан бири.

ХХ асрнинг 20-30, кейинроқ - 60-80 й.ларида Ў.с. ...


солиқлар тўғрисидаги қонун ҳужжатларига риоя этилиши, солиқлар тўғри ҳисоблаб чиқарилиши, тўлиқ ва ўз вақтида тўланиши устидан ягона назорат тизими.

Д.с.х. органлари фаолиятининг ҳуқуқий асослари “Давлат солиқ хизмати тўғрисида”ги Қонунда (1997 йил 29 августда қабул ...


парламент ёки унинг палатасида қонун чиқариш жараёни босқичининг номи. Мас., ЎзР Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси қонун лойиҳасини, қоида тариқасида, уч ўқишда кўриб чиқади.

Қонун лойиҳасини Қонунчилик палатаси мажлисларида биринчи ўқишда кўриб чиқиш чоғида мазк...

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат

Ушбу нашр давлат-ҳуқуқий атамаларининг энциклопедик луғатидир. У Ўзбекистон Республикасининг Конституцияси ва қонунлари билан бойитилган энг замонавий Конституциявий сўз бойлигини ўз ичига олади. Луғатда, шунингдек ўтган йилларда қўлланилиб келинган конституциявий-ҳуқуқий атамалар ҳам ўз аксини топди. Юридик ҳужжатларга кирган атамалар билан бир қаторда конституциявий ҳуқуқ фани ва унга туташ фанларнинг аксари қоидалари ҳамда сиёсатшунослик, жамиятшунослик ва бошқа фанларнинг ҳуқуқда қўлланиладиган атамаларига изоҳлар берилди.

Луғат турли даражадаги депутатлар, марказий ва маҳаллий давлат ҳокимияти органлари девонларининг ходимлари ҳамда ҳуқуқшунослик, сиёсатшунослик, фалсафа ва бошқа ижтимоий соҳалар бўйича ўқув юртларининг талабалари, аспирантлари ва ўқитувчилари ҳамда давлат ва ҳуқуқ муаммолари билан қизиқувчи кенг китобхонлар учун мўлжалланган.

Муаллифлар жамоаси:

Мустафоев Бўритош - Биринчи даражали Давлат Адлия маслаҳатчиси

Халилов Эркин Хамдамович - юридик фанлар доктори, профессор

Абдусаломов Мирзоулуғбек Элчиевич - юридик фанлар номзоди

Бозоров Узоқ - юридик фанлар номзоди

Файзиев Мириной Мирзаахмедович - профессор

Одилқориев Ходжимурод Тўхтамуродович - профессор

Хусанов Озод Тиллабович - профессор

Тўлаганов Абдужаббор - профессор

Мамадалиев Шавкат Олмасбаевич - фалсафа фанлари доктори

Тультеев Ильёс Тавасович - доцент

Муҳамедов Ўткирбек Ҳазратқулович - доцент

Авезов Ҳабибулла Қутлимуродович, сиёсатшунос.

Конституциявий ҳуқуқ. Энциклопедик луғат. Масъул муҳаррир ва муаллифлар жамоасининг раҳбари Б. Мустафоев - Тошкент: «Ўзбекистон нашриёти», 2006 йил. - 584 бет.

ISВN   978-9943-332-00-3    ББК 67,400(5У) я2

724-2006

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги, 2006

 

© Ўзбекистон Республикаси Адлия вазирлиги ҳузуридаги Ҳуқуқий ахборот билан таъминлаш маркази